Nieuwe baan en werksfeer? Zo leert Jonas (35) op voorhand of het bedrijf wel bij hem past

Afbeelding boven artikel ter illustratie, persoon komt niet in het verhaal terug. Bron: Getty Images.

'Ik ben op mijn best in een stabiele omgeving', schreef gameontwikkelaar Jonas (niet zijn echte naam) toen ik hem vroeg te noteren hoe hij tot zijn recht komt in zijn werk. Hij bedoelt daarmee dat hij niet voortdurend handen wil schudden met nieuwe collega's die ook weer gauw vertrekken. Veel organisatorische veranderingen zijn ook niet aan hem besteed. 

Secuur, taakgericht en onderzoekend - zo omschrijft de programmeur zichzelf. Bij zijn vorige werkgever heeft hij projecten opgezet waar hij trots op kan zijn. 'Ik zet door waar anderen opgeven', schreef hij ook. Al kent hij zichzelf ook als spanningsgevoelig, als de communicatie niet helemaal lekker loopt. Nu hij klaar is voor de arbeidsmarkt, ziet hij er een beetje tegenop. 'Het imposter syndroom is mij bekend', zegt hij eerlijk.

Gelukkig kan hij vertrouwen op zijn voelsprieten. Dat blijkt als hij vertelt over een eerdere baan. 'Ik heb eens in een sollicitatiegesprek gezeten waar twee van mijn toekomstige collega's heel passief bij zaten. Gek genoeg was ik degene die de vragen stelde. Ik heb ja gezegd tegen de functie, maar ik twijfelde toen al of er genoeg pit in dat bedrijf zat.' Na twee jaar vertrok hij omdat hij niet genoeg werd uitgedaagd. 

Vragen stellen in het sollicitatiegesprek

Dit keer kan Jonas zijn eerste indruk tijdens het sollicitatiegesprek al toetsen door vragen te stellen over de werkcultuur. Hij kan bijvoorbeeld informeren hoe autonoom hij is in zijn functie, hoe successen worden gevierd, of er roosters zijn of flexibele werktijden, hoe waardering wordt geuit en hoe zijn toekomstige manager zijn of haar stijl van leidinggeven zou noemen.

Ik heb iemand begeleid die meteen al dacht: met deze chef zou ik wel eens kunnen botsen. De man was het grootste deel van het sollicitatiegesprek aan het woord en Nanco voelde weinig ruimte om zich optimaal te presenteren. Toen hij de baan kreeg, vroeg hij of hij eerst een halve dag kon meelopen. De vergadering die Nanco bijwoonde, bevestigde zijn vermoeden. De leidinggevende was hem te dominant. 

Ik raad Jonas dus aan te vragen of hij een paar uur mag meelopen, voordat hij ja zegt tegen een baan. Dan hoort hij meteen de grappen bij het koffieapparaat en hij ziet hoe medewerkers met elkaar overleggen. Ik ben wel eens bij een IT-bedrijf geweest waar drie collega's met hun laptop in een ballenbak zaten. Dat zegt meteen al iets over de informele werksfeer.

Hoe is nog meer te achterhalen of een bedrijfscultuur past?

1. Op de website zijn de missie en visie te vinden. Vaak staan interviews of video's met medewerkers op de Werken bij-pagina. Uitleg over zaken zoals leren en ontwikkelen, duurzaamheid, diversiteit en inclusie, verlofregelingen en thuiswerken is er ook te vinden.

2.  Op vacaturesite Glassdoor staan recensies van (oud-)werknemers.

3. Op LinkedIn zijn bedrijfspagina's te vinden met foto's, vacatures en informatie over de kernwaarden. Interessant is de titel 'Inzichten'; daar staat - helaas alleen voor Premium-gebruikers - ook hoe lang medewerkers gemiddeld blijven. Jonas kan daaruit opmaken hoe vaak er afscheidsborrels zijn.

4. Door het bedrijf te googelen, is te achterhalen of het onlangs positief of negatief in het nieuws is geweest.

5. Op LinkedIn en andere sociale media kunnen de directeur of medewerkers van het bedrijf berichten plaatsen over bedrijfsactiviteiten of evenementen waar de organisatie aan deelneemt, zoals de Zevenheuvelenloop of WorldPride. Dat zegt iets over zaken als teambuilding en maatschappelijke betrokkenheid.

6. Als het jaarverslag online staat, is veel af te lezen aan de tone-of-voice en de sfeer die de foto's uitstralen.

7. Wie mensen kent die bij het bedrijf werken, kan vragen naar hun ervaringen en werkplezier.

Geen organisatie past perfect. Maar hoe beter Jonas vooraf onderzoekt of hij stabiliteit en duidelijkheid kan vinden in zijn nieuwe baan, hoe groter de kans dat hij er over twee jaar nog werkt.