Zelfverzekerd of irritant luidruchtig? Zo leerde Annelies (32) haar sterk aanwezige persoonlijkheid te waarderen

Afbeelding boven het artikel ter illustratie. Persoon komt niet in de blog terug en is niet Map Oberndorff. Bron: Getty Images.

Natuurlijk is ze blij met haar nieuwe baan, zegt Annelies. Toch bespeur ik een ietwat zorgelijke blik op haar gezicht. ‘Ik wil daar beginnen als de beste versie van mezelf’, mailde ze voor onze afspraak. Maar hoe die versie er precies uitziet, weet ze niet. Daarom wil ze de resterende coachuren besteden aan haar persoonlijke ontwikkeling.

Je eigen kwaliteiten en valkuilen leren omarmen

Dat klanten zichzelf goed onder de loep willen nemen, juich ik als loopbaancoach alleen maar toe. Maar de conclusie hoeft niet te zijn dat ze iets aan hun gedrag moeten veranderen. Integendeel, ik vind het vaak een mooiere uitkomst als ze na zo’n innerlijke zoektocht meer compassie voor zichzelf tonen. Dat ze zichzelf beter begrijpen en niet alleen hun kwaliteiten maar ook hun valkuilen omarmen. Die zijn namelijk net zo goed onderdeel van wie ze zijn.

Annelies is nog niet zo ver. Mij valt op dat ze vaak zinnen begint met ‘ik wil stoppen met…’ en ‘ik wil mezelf verbeteren in..’. Ze noemt zichzelf een flapuit en iemand die sneller praat dan ze denkt. Die kritiek krijgt ze ook wel van de buitenwereld, zegt Annelies. ‘Docenten vonden me luidruchtig. Als er in de klas werd geklierd, kreeg ik automatisch de schuld.’ Ook haar vorige leidinggevende vond haar soms te uitgesproken en sommeerde haar op haar toon te letten.

Ambitieuze vrouwen krijgen vaker kritiek op de werkvloer

Ze werkte bij een nogal masculiene organisatie in de consumptie-industrie, vertelde Annelies eerder in het traject. Er heerst een harde cultuur, medewerkers krijgen weinig waardering voor hun prestaties. Wie zich niet helemaal volgens het boekje gedraagt, wordt daarvoor afgestraft. Vooral de vrouwelijke werknemers hebben het zwaar te verduren. Haar waarneming sluit aan bij de bevindingen van Julia Wouters in haar recent verschenen boek Staan en opvallen. De politicoloog en leiderschapscoach onderzocht waarom vrouwen op de werkvloer systematisch strenger worden beoordeeld dan mannen. Haar conclusie is dat we nog steeds leven in een patriarchaat, waar mannen meer macht en aanzien hebben dan vrouwen. Vooral vrouwen met ambitie doen het in de ogen van de buitenwereld zelden goed, schrijft Wouters. ‘Voldoe je aan het beeld van de leider, dan ben je al snel “te hard”, “een bitch” of - klassieker – “ambitieus op het onaangename af”. Blijf je dichter bij het sociaal wenselijke vrouwbeeld, dan krijg je te horen dat je onvoldoende leiderschap toont.’

In mijn praktijk hoor ik vergelijkbare verhalen. Annelies ziet door al het commentaar haar sterke aanwezigheid als een valkuil en probeert in groepen een meer bescheiden houding aan te nemen. Maar daarmee wijst ze zichzelf in feite af. Ik vraag haar op twee A4’tjes te schrijven welke voor- en nadelen ze ziet, van enerzijds een bescheiden houding en anderzijds een meer dominante houding. Door dit zo op papier te zetten, kan ze met meer afstand naar de materie kijken.

Directheid inzetten voor succes als projectmanager

Annelies denkt even na. Bescheiden mensen worden minder snel als een bedreiging gezien, schrijft ze dan op. Ze geven anderen meer ruimte en luisteren vaak wat beter. Maar ze ziet ook meteen een nadeel. Ingetogen personen eisen minder hun plek op met als risico dat ze onzichtbaar worden of te veel meegaan in de mening van anderen. Dominante personen daarentegen vallen meer op en lijken weerbaarder, waardoor ze ook sneller op hun gedrag worden aangesproken, denkt Annelies. Ook merkt ze dat zij als uitgesproken type niet door iedereen aardig gevonden wordt. ‘Het is net als met de smaak van marmite of koriander’, schrijft ze. ‘Of je houdt ervan of niet.’ Toch ziet ze nu ze erover nadenkt ook duidelijke voordelen. Zo trekken drukkere personen met hun enthousiasme anderen eerder mee in hun verhaal en krijgen ze daardoor veel voor elkaar. Bovendien maakt die directheid ze ook betrouwbaar in de ogen van anderen. ‘What you see is what you get.’ 

Het zijn precies de eigenschappen die van pas komen in haar nieuwe baan. Als projectmanager krijgt Annelies te maken met veel verschillende partijen en moet ze de neuzen dezelfde kant op zien te krijgen, ook met inspirerende toespraken. Die kar trekken is haar op het lijf geschreven, realiseert ze zich nu. ‘Ik houd ervan om in de schijnwerpers te staan. Die kant drukte ik lang weg, maar ik heb me voorgenomen om dat podium meer te pakken.’