Werknemers met een verslaving krijgen direct hulp in unieke ggz-instelling: ‘Wachttijden zijn funest’

Foto boven artikel: bijna 17 procent van de werkenden met een alcoholverslaving drinkt zoveel dat hun werk daaronder lijdt. © Getty Images

In de bossen bij Hilversum, in rijksmonument De Zonnestraal, dat jarenlang dienstdeed als sanatorium, worden sinds mei werknemers opgevangen en begeleid die door een verslaving flink in de knel zitten, zo schrijft het AD.

ArboFit is de eerste gespecialiseerde ggz-instelling in Nederland die zich uitsluitend richt op werkenden met een verslaving. Deze zorg wordt vergoed vanuit de basisverzekering; werkgevers betalen een eigen bijdrage voor onderdelen die daarbuiten vallen zoals sport en lunch.

Zware drinkers

Veel werkgevers zien een verslaving als een probleem dat in privétijd moet worden opgelost, ziet ArboFit-oprichter Stephan Roelofs. „Maar wettelijk gezien hebben ze een zorgplicht voor hun mensen, ook als zij kampen met een verslaving.”

Roelofs was ooit zelf verslaafd aan alcohol en cocaïne en richtte Be-Responsible op, waar ArboFit onderdeel van is. Hier konden organisaties al langer aankloppen voor de juiste begeleiding van personeel met een verslaving.

Veruit de meeste Nederlanders met een verslaving zijn alcoholverslaafd, blijkt uit cijfers van verslavingszorginstelling Jellinek. Bijna 17 procent van de werkenden met een alcoholverslaving drinkt zoveel dat hun werk daaronder lijdt.

Een alcoholverslaving is lastig te tackelen: iemand is slaaf van zijn verslaving en die zal er altijd voor zorgen dat diegene blijft gebruiken. Bovendien kunnen verslaafden het probleem vaak uitstekend maskeren, zodat ze onopgemerkt door kunnen blijven gaan, aldus Roelofs.

Uiteindelijk valt iedere verslaafde die niet geholpen wordt uit door burn-out, depressie of lichamelijke klachten, zegt Roelofs. „Hoe langer je wacht met hulp bieden, hoe groter het risico dat iemand niet meer terugkomt en uit het zicht verdwijnt, met alle gevolgen van dien.”

Wachttijd van twaalf weken

Dat het de verkeerde kant opgaat, valt vaak te herkennen aan vaste verzuimdagen. „Het verzuim begint vaak op maandagen; dan komt de dinsdag er ook bij. Op woensdag is er een voetbalwedstrijd, waardoor iemand op donderdag ook niet meer komt. Voor je het weet verzuimt iemand structureel.”

Volgens het Trimbos-instituut worden jaarlijks 600.000 dagen verzuimd vanwege alcoholgebruik. Verzuim kost werkgevers honderden euro’s per dag.

Roelofs ziet dat veel bedrijven zich hierdoor over de streep laten trekken. „Natuurlijk zou geld niet dé reden moeten zijn om hulp te bieden. Maar het helpt als we zeggen dat de 5000 euro die wij vragen meestal ruimschoots opweegt tegen de kosten van langdurig verzuim en terugval.”

Het iconische rijksmonument De Zonnestraal waar de ggz-instelling ArboFit in is gevestigd. © ArboFit

Werknemers die bij ArboFit worden aangemeld, kunnen er vrijwel direct terecht. Dat is wel wat anders dan bij reguliere verslavingshulp: „De gemiddelde aanmeldwachttijd is op dit moment acht weken en de gemiddelde behandelwachttijd is vijftien weken”, zegt Tom Bart, preventiedeskundige bij Jellinek.

Roelofs: „Die wachttijden zijn funest voor de toch al fragiele motivatie om hulp te zoeken.”

Blijven werken

Wie bij ArboFit wordt aangemeld, krijgt een behandeling van twaalf weken met twee behandeldagen per week. Als het lukt, blijven de werknemers naast het traject aan het werk. „We krijgen veel te maken met mensen die al jaren verslaafd zijn. Werk is vaak het belangrijkste dat ze nog hebben.”

Daarnaast maakt tijdelijk stoppen met werken de afstand tot de werkplek groter en re-integratie lastiger, aldus Roelofs.

Of het inderdaad werkt, hangt volgens Bart af van het type werk dat iemand heeft. „Voor de één werkt het goed om het gevoel te hebben nog ergens bij te horen. Ook kan werk sociale controle of steun geven en een dagstructuur.”

Maar is er hoge werkdruk en veel stress, dan is het mogelijk niet gezond om te blijven werken. „Dat kan juist leiden tot meer middelengebruik.”