Minder opdrachten, meer concurrentie en tóch hogere zzp-tarieven: zo weet je wat jij kunt vragen

Het aantal opdrachten voor hoogopgeleide flexprofessionals ligt zo’n 42 procent lager dan vier jaar geleden. Tegelijkertijd ligt het aantal aanbiedingen per opdracht ruim drie keer zo hoog als begin 2022. Minder vraag en meer concurrentie dus. Toch steeg het gemiddelde gerealiseerde uurtarief van 91,10 euro in het tweede kwartaal van 2022 naar 102,38 euro in dezelfde periode van 2026; een stijging van ruim 12 procent. Geen reden tot juichen, want deze stijging vertaalt zich niet naar echte koopkrachtwinst: gecorrigeerd voor de inflatie had het tarief inmiddels rond de 106 euro moeten liggen. Maar toch, minder opdrachten, hoger uurtarief… Je hoeft geen econoom te zijn om te denken: hier klopt iets niet. 

Van extra handjes naar specialistische expertise

De cijfers komen uit de nieuwste editie van de Talent Monitor van HeadFirst en Intelligence Group. Marelle Beune, managing director talent & partner services bij HeadFirst legt de tegenstrijdigheid uit. ‘Het zit ‘m vooral in het soort professionals. In 2022 werd vooral de benodigde capaciteit ingehuurd. Nu wordt er nog steeds ingehuurd, maar veel meer op heel specifieke kennis en kunde.’

Bedrijven huren externen dus minder vaak in als extra handjes en vaker omdat ze kennis nodig hebben die ze zelf niet in huis hebben. Denk aan zeer ervaren professionals met schaarse expertise in IT, beleid of management. ‘En expertise kost geld’, zegt Beune. ‘Professionals die het hoge uurtarief vragen, komen daadwerkelijk expertise brengen. Daarin zit een groot verschil met hoe ze de markt benaderen en ook in wat voor cv ze hebben.’

Veel zzp’ers verlieten de markt

De cijfers passen bij een bredere verschuiving op de flexmarkt. Het aandeel hoogopgeleide zzp’ers en gedetacheerden daalde van 22 procent eind 2024 naar 18 procent in het tweede kwartaal van 2026. Er zijn nu ongeveer 775.000 van deze flexprofessionals. Mogelijke verklaring volgens de Talent Monitor: een deel van de professionals die langdurig geen opdracht vonden, hebben de markt inmiddels verlaten. 

Beune vermoedt dat daar relatief veel minder ervaren zzp’ers tussen zitten. ‘Het einde van het handhavingsmoratorium op de Wet DBA en de hernieuwde handhaving op schijnzelfstandigheid maakte opdrachtgevers voorzichtiger, terwijl sommige zelfstandigen na een lange periode zonder opdracht weer voor loondienst kozen.’ Ervaren seniors staan volgens haar sterker. ‘Zij hebben van nature al veel specialistische kennis en ervaring, waardoor zij nu makkelijker een opdracht vinden en een hoger tarief kunnen vragen.’ 

Niet zomaar je tarief verhogen

Het gemiddelde van ruim 102 euro betekent natuurlijk niet dat iedere zzp’er morgen zijn tarief op drie cijfers kan zetten. De verschillen zijn groot. Bij de centrale overheid ligt het gemiddelde bijvoorbeeld boven 111 euro, terwijl energie & nutsbedrijven rond 97 euro zitten. Koppel je tarief daarom niet aan een landelijk gemiddelde, zegt Beune, maar aan de specifieke opdracht. ‘Is dit specialistische expertise waarvan je weet dat die schaars is en voldoe jij daaraan, dan kun je hoger gaan zitten. Maar is het minder specialistische kennis, of voldoe je niet op alle vlakken aan het profiel, dan kan prijs weer een doorslaggevende factor zijn.’

Dat betekent ook dat simpelweg ieder jaar een paar euro bij je tarief optellen niet per se verstandig is. ‘Een opdrachtgever maakt uiteindelijk een prijs-kwaliteitafweging. De allerbeste kandidaat kan daardoor alsnog verliezen als diens tarief veel hoger ligt dan dat van een bijna even geschikte concurrent.’ 

Ben jij schaars of vervangbaar?

Om je marktwaarde te bepalen, adviseert Beune tarieven van vergelijkbare professionals te onderzoeken. HeadFirst gebruikt daarvoor zelf een tarieventool die per beroepsgroep minimum, maximum en mediaan laat zien. ‘Vervolgens moet je kritisch naar je eigen profiel kijken: zit je qua ervaring en expertise boven of onder die mediaan?’ 

Maar uiteindelijk komt tariefbepaling volgens haar neer op één simpele vraag: hoe makkelijk ben jij te vervangen? ‘Je moet een opdracht echt ontrafelen: wat wordt er van mij gevraagd? Ben ik een van de weinigen die dit kan invullen, of een van de velen? Hoe schaarser een profiel, hoe hoger het tarief.’

Expertise up-to-date

Daarmee keert de klassieke wet van vraag en aanbod uiteindelijk toch terug, alleen niet op het niveau van de hele zzp-markt. ‘Voor algemene capaciteit zijn er veel aanbieders en staat het tarief onder druk. Voor specialistische expertise kan binnen diezelfde krimpende markt juist schaarste bestaan.’

Beune ziet in de data bovendien steeds meer specialistische aanvragen. Haar belangrijkste advies is daarom niet: verhoog je tarief. Het is: verhoog je marktwaarde. ‘Je expertise moet echt up-to-date zijn, wil je in deze huidige markt nog een opdracht vinden.’ 

Hoeveel kun jij vragen per uur als zzp’er?

• 102 euro per uur is een gemiddelde, geen richttarief: kijk naar jouw vakgebied, ervaring en opdracht. 

• Specialistische kennis wint aan waarde: bedrijven huren minder vaak capaciteit en vaker expertise in. 

• Onderzoek je markt: vergelijk je tarief met professionals met een vergelijkbaar profiel. 

• Prijs per opdracht: hoe schaarser jouw specifieke kennis voor die klus, hoe meer ruimte je hebt. 

• Investeer in actuele skills: in een selectievere flexmarkt bepaalt expertise steeds sterker je onderhandelingspositie.