Hoe moet je écht sparen voor later (zodat je toekomstige geldzorgen wegneemt)?

Bijna de helft van de millennials en Gen Z’ers leeft van loonstrook naar loonstrook, blijkt uit onderzoek van Deloitte. Fanny Wieringa, oprichter van Financiële Coaching Nederland, kan dat bevestigen. Vanuit haar dagelijkse praktijk heeft zij regelmatig te maken met jonge mensen die de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen en zelfs in de schuldsanering terechtkomen. 

Niet geleerd, nooit gedaan

Jongeren zijn volgens Wieringa vaak bezig met de korte termijn. ‘Een nieuwe telefoon, rijbewijs of auto voelt urgenter dan nadenken over je pensioen. Maar wie pas ingrijpt als er financiële problemen zijn, is eigenlijk te laat. Het is beter om vroeg te beginnen met een plan.’ Daar wringt het, want geldzaken worden thuis of op school zelden meegegeven. ‘Ik zie vaak dat mensen niet hebben geleerd hoe je met geld omgaat. Dat leidt tot impulsieve keuzes en soms zelfs schulden. Als ze in de problemen komen, zeggen sommigen: ‘Dit heb ik ook al eens met mijn ouders meegemaakt.’ Ja, in sommige gezinnen is geldstress erfelijk.’

Beginnen met pensioen

Veel werknemers bouwen via hun werkgever automatisch pensioen op, maar lang niet iedereen. ‘Het is belangrijk om die vraag expliciet te stellen: bouw ik eigenlijk pensioen op? En hoeveel?’ zegt Wieringa. Door de Wet toekomst pensioenen is er meer keuze en flexibiliteit, maar ook verantwoordelijkheid. ‘Werkgevers zouden medewerkers actiever moeten wijzen op de mogelijkheden om extra te sparen. Want wie het via het loon regelt, kan er minder makkelijk aan komen. Dat voorkomt dat je het potje in een impuls aanspreekt.’

Sparen: drie rekeningen en een buffer

Voor wie iets opzij wil zetten voor later, adviseert Wieringa een drie-rekeningensysteem:

• één rekening voor vaste lasten (zonder pinpas),

• één leefgeldrekening,

• en een spaarrekening.

‘Zo zorg je dat je altijd je huur of hypotheek betaalt, precies weet wat je te besteden hebt en tóch een buffer opbouwt. Veel mensen merken al snel dat ze geld overhouden. Als je het drie-rekeningensysteem uitvoert, kun je vaak direct starten met sparen en na een jaar al beschikken over een buffer – uiteraard afhankelijk van wat je kan sparen.’ Die buffer is cruciaal, voegt ze toe. ‘Veel Nederlanders hebben maar duizend euro achter de hand. Als je een paar tegenslagen tegelijk hebt, dan levert dat meteen stress op. Met een paar duizend euro reserve kun je zulke klappen opvangen.’

Naast sparen wijst Wieringa ook op het belang van investeren in vermogen. ‘Als je kunt kopen, doe het dan. Een hypotheek is vaak lager dan de huidige huurlasten, en je bouwt vermogen op in plaats van dat je het geld aan een verhuurder betaalt.’ Voor wie nog geen woning kan kopen, zijn er alternatieven: ‘Je kunt op kleine schaal beleggen of investeren, bijvoorbeeld maandelijks een vast bedrag. Maar laat je wel goed voorlichten. Risicoloos is het nooit, maar er zijn veilige manieren.’

Financiële rust = mentale rust

Het doel is niet om zo rijk mogelijk te worden, benadrukt Wieringa, maar om rust te creëren. ‘Mensen die overzicht krijgen, ervaren minder stress en meer grip op hun leven. Pas als je dat gevoel hebt, kun je nadenken over grotere doelen voor later. Sparen voor een huis, pensioen of een wereldreis voelt dan minder onbereikbaar.’

Tips voor werknemers

• Vraag actief na of je pensioen opbouwt. Zo niet, regel zelf aanvullend sparen.

• Werk met drie rekeningen. Houd vaste lasten, leefgeld en sparen gescheiden.

• Stel spaardoelen. Voor onvoorziene kosten, maar ook voor wensen (reis, opleiding, huis).

• Begin klein. Zelfs 25 euro per maand beleggen of sparen helpt bij het opbouwen van een gewoonte.

• Wees alert op verleidingen. Online leningen, ‘saldo-dipjes’ en gokken ondermijnen je buffer.

Tips voor werkgevers

• Maak pensioen bespreekbaar. Wijs werknemers op hun mogelijkheden en risico’s.

• Bied financiële coaching aan. Vroeg signaleren voorkomt dure uitval door stress.

• Zorg voor duidelijkheid. Geef inzicht in secundaire arbeidsvoorwaarden (pensioen, verzekeringen).

• Stimuleer sparen via het loon. Automatisch sparen verlaagt de kans dat het potje wordt aangesproken.

• Normaliseer het gesprek. Creëer een cultuur waarin geldzorgen geen taboe zijn.

Sparen voor later voelt voor velen abstract of onmogelijk, maar volgens Wieringa is het vooral een kwestie van leren en oefenen. ‘Geldzaken zijn gedrag. Je moet het net als sporten trainen. Met een goed budgetplan, overzicht, routine en een beetje discipline kun je veel zorgen wegnemen – en jezelf een financieel toekomstperspectief geven.’