Loonsverhoging gehad? Mooi, maar trap niet in deze val

Schroom nooit om te vragen om een loonsverhoging. Salaris is onderhandelbaar, óók als er cao-afspraken zijn. Je collega’s doen het ook, ook al hoor je daar misschien zelden iets van. Bereid jezelf wel altijd goed voor. Weet wat je waard bent (check bijvoorbeeld je salaris met het Salariskompas), wat je functie inhoudt en wat je alternatieven zijn.

Is het gelukt? Gefeliciteerd. Alleen nu ben je er nog niet. Nu is het van belang om op te passen dat je niet in de val van leefstijlinflatie valt. Vergis je niet, velen zijn je voorgegaan, trapten erin en zagen hun mooie loonsverhoging uiteindelijk waardeloos worden.

Wat is leefstijlinflatie? 

Je hebt last van leefstijlinflatie als je je uitgavenpatroon aanpast zodra je inkomen stijgt. Stel, je kunt nu opeens een paar AirPods, een abonnement op een luxe maaltijdbox of – ik noem maar wat – een nieuwe Volvo kopen. In plaats van erover na te denken of je die luxe-items wel echt nodig hebt, doe je die aankoop ook meteen. Vervolgens wen je aan die nieuwe luxe en heb je al je inkomen (of misschien zelfs nog meer) nodig om die nieuwe leefstijl op peil te houden, want achteruitgang is voor de meeste mensen geen optie.

Toegeven aan luxe is een zwakte, een verslaving waar veel mensen in ons land zich niet eens bewust van zijn. We zijn er allemaal gevoelig voor. Die grotere auto, de betere vliegtuigtickets, duurdere spullen: allemaal beloven ze een beter en gelukkiger leven. Daarom zijn ze zo verleidelijk. 

De column gaat verder onder de vacatures.

Maar net als met alle andere verslavingen, geldt: je krijgt dat fijne gevoel maar voor heel even, en daarna moet je meer steeds meer luxe spullen kopen om dat gevoel te blijven houden. Tenzij je op heel regelmatige basis loonsverhogingen voor elkaar weet te onderhandelen, is dat tempo niet vol te houden. En dan nog: het levert je uiteindelijk niks op. Je parasiteert op je eigen toekomst.

Havermelkelite

Kijk voor de grap ook naar de Havermelkelite, met sardonisch genoegen gedocumenteerd door journalist Jonas Kooyman op Instagram en in zijn boek. Hij laat daarin zien hoe geprivilegieerde Randstedelingen havermelk in hun koffie, zuurdesembrood voor een tientje, dure e-bikes of andere statussymbolen verwarren met succes en geluk. In werkelijkheid gaat hun levenskwaliteit niet omhoog. Hun geld raakt wel op. Vergis je niet, dit is heus niet alleen een Randstedelijk probleem. We doen het allemaal.

Mag een mens dan helemaal niet genieten van een beetje comfort? Natuurlijk wel. Een auto is handig om te hebben. Een vakantie kan ontspannend zijn. Laat het toe in je leven, maar wees je ervan bewust dat luxe producten als een soort drugs zijn. Geniet, maar gebruik met mate. Wees sterk en doe iets anders met je loonsverhoging.

Financieel onafhankelijker

Wat moet je dan doen? Nou, gebruik dat extra geld iedere maand niet om jezelf afhankelijker te maken (van spullen, werk of anderen), maar juist onafhankelijker. Financieel onafhankelijker. Bouw een vermogen op. Door te sparen, door te beleggen als je iets avontuurlijker bent aangelegd, door je hypotheek sneller af te betalen, of in de eerste plaats je studieschuld. Of nog beter: door een combinatie van deze dingen.  

Als je dat goed doet, dan heb je niet een beetje spaargeld, maar echt een vermogen. Een ton misschien wel. Geld waarmee je eerder kunt stoppen of minderen met werken, sabatticals kunt nemen, kunt investeren in een vakantiehuis of hoe jij jezelf er over tien of twintig jaar ook het liefst bij ziet zitten. Denk daar vooral eerst over na, voordat je je zwaarbevochten loonsverhoging overhandigt aan de Apples en havermelkproducenten van deze wereld.