Voorkom een bore-out door jezelf uit te dagen (en ja, dat kan ook nu)

We zijn gestrest. Het Nationaal Centrum Preventie Stress en Burn-out (NCPSB) waarschuwde er vorig jaar al voor: veel werknemers kunnen de werkdruk niet meer aan door de lockdown en het langdurige thuiswerken. Dat blijkt ook uit nieuw onderzoek van Intermediair en Panel Inzicht. De helft van de duizend ondervraagden kampt met spanning en 38 procent ervaart tijdens de tweede lockdown meer stress dan tijdens de eerste. Ook hebben veel werknemers momenteel weinig energie, last van somberheid, zijn ze sneller emotioneel en slapen ze slecht.

Geen burn-out, maar bore-out

Toch is het niet de klassieke burn-out waar veel werknemers mee kampen. Arbeidspsycholoog Tosca Gort noemt het eerder een bore-out. De symptomen lijken wel op een burn-out, maar de klachten worden niet veroorzaakt door mentale uitputting, maar door verveling.

Volgens Gort kun je een bore-out krijgen als je de hele dag dingen doet die je niet wilt doen. Zoals op de kinderen letten terwijl je dat rapport wilt schrijven. Het langdurig thuiswerken is dus niet alleen pittig voor mensen die hun baan niet meer leuk vinden, ook voor mensen die wél plezier uit hun werk halen en ambitieus zijn, is het lastig. ‘Veel thuiswerkers zijn intellectueel onderprikkeld. Het leven is saai. Daar raak je gedemotiveerd van.’

Ga nieuwe dingen leren

Het grote verschil met de eerste lockdown is het gebrek aan toekomstperspectief, zegt de arbeidspsycholoog. Dat blijkt ook uit het onderzoek van Intermediair.  Bijna de helft van de respondenten geeft aan dat de uitzichtloosheid van de coronasituatie de grootste boosdoener is van alle gevoelens van stress en somberte. Gort: ‘Mensen voelen zich nou eenmaal beter als ze progressie boeken.’

Je hebt natuurlijk geen invloed op hoe snel er gevaccineerd wordt (tenzij je Hugo de Jonge bent), maar je kunt wel vooruitgang in je eigen leven realiseren. Bijvoorbeeld door jezelf een doel te stellen in je werk.

Ook kan het helpen om je te blijven ontwikkelen, zegt Gort. Nieuwe dingen leren is volgens de arbeidspsycholoog goed voor de hersenen. ‘Het maakt je ook heel gelukkig. Als je niet lekker in je vel zit of als je depressieve klachten hebt, is het slim om bijvoorbeeld een onlinecursus te doen.’

Het maakt niet uit wát je leert, zolang je er zelf maar in geïnteresseerd bent. Of je nu gaat voor persoonlijke groei of juist wilt leren fotograferen met een spiegelreflexcamera, je krijgt weer nieuwe energie.

Doe met collega’s aan intervisie

Als mensen, zoals tijdens een pandemie, zich minder met elkaar verbonden voelen, kunnen ze gedemotiveerd raken. Dat betekent heus niet dat je de godganse dag in videovergaderingen moet hangen. Doe bijvoorbeeld teamcoachingsoefeningen met collega’s. Of richt een intervisiegroep op, adviseert Gort. In zo’n groepje behandel je steeds een casus – een fictief of een werkelijk probleem – door te brainstormen.

Doe iets spannends

Als je in mineur bent, heb je waarschijnlijk de neiging om jezelf een beetje te verstoppen. Dat is een natuurlijke reactie van de mens, zegt Gort. Toch word je daar niet vrolijker van. Probeer je er daarom tegen te verzetten.

Hoe? Doe tóch iets spannends, tipt de arbeidspsycholoog. Maak wél dat punt in de vergadering, ook al vind je het eng. Ga eindelijk dat rapport of plan uitwerken dat je al maanden voor je uitschuift, omdat je niet goed weet hoe je het eigenlijk moet aanpakken.

Stop met wachten op betere tijden

Wilde je negen maanden geleden al een andere baan? Stop dan met wachten. Gort: ‘Maak jezelf geen slachtoffer van de situatie. Het is natuurlijk een moeilijke tijd om een andere baan te zoeken, waardoor het wat langer kan duren voordat je iets gevonden hebt. Maar er zijn heus nog wel vacatures. Wij hebben ook net twee nieuwe mensen aangenomen en dat gaat hartstikke goed. Ook voor het team is het heel leuk dat er nieuwe collega’s zijn.’

Het kan lastig zijn in deze tijd te ontdekken wat voor nieuwe baan je wilt, of om te zien wat er in je huidige werk voor mogelijkheden zijn. Gort adviseert dan om met een loopbaancoach of arbeidspsycholoog te praten. ‘Dat versnelt het proces. Natuurlijk was je zelf ook wel op bepaalde ideeën gekomen, maar het gaat veel sneller als je er met iemand over praat. In een paar gesprekken kun je dan een heel nieuw perspectief hebben.’