'Verborgen' werkdruk: mensen met deze banen hebben het vaakst langdurige stress

Zeker apothekersassistenen en docenten in het basisonderwijs ervaren zeer veel werkstress

 Dat laat een nieuwe analyse van TNO en CBS zien op basis van cijfers uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA). In 2024 had bijna een op de zes werknemers een stressvolle baan, schrijft het AD . Het is een lichte daling ten opzichte van vijf jaar geleden. Toen had nog 18 procent van de Nederlanders stressvol werk. Maar dat betekent niet dat de vlag uit kan, zegt TNO-onderzoeker Liza van Dam. „We hebben het hier over werknemers met een stressvolle baan, waarin hoge eisen zijn gekoppeld aan weinig vrijheid. Maar deze combinatie is niet de enige factor die voor stress kan zorgen. Dat er minder werknemers zijn met een stressvolle baan, zegt niets over die andere factoren.’’ Kosten 14.500 euro per werknemer Er zijn veel dingen die voor spanning op het werk kunnen zorgen. Zoals conflicten op het werk, ongewenst gedrag en taken die emotioneel veel van iemand vragen. Daarnaast hoeft stress niet alleen van werk te komen. Denk bijvoorbeeld aan de vele privétaken die werknemers soms naast hun fulltime banen hebben, zoals het managen van een jong gezin of de zorg voor een ouder. Mensen met stressvol werk hebben een baan waarin ze structureel stress ervaren, doordat ze heel snel of heel veel moeten werken. Tegelijkertijd ervaart deze groep weinig vrijheid. Ze kunnen bijna niet zelf bepalen hoe, waar en wanneer zij hun werk doen. En dat heeft gevolgen. In totaal waren werknemers als gevolg van een te hoge werkdruk in 2023 gemiddeld 10,3 miljoen dagen ziek, berekende TNO. En dat heeft een prijs. De totale verzuimkosten door een te hoge werkdruk liggen landelijk gezien op 3,5 miljard euro. Per werknemer is dat 14.500 euro. Veel stressbanen in zorg en onderwijs Opvallend veel apothekersassistenten hebben stressvol werk. 51 procent van de Nederlanders met dit beroep valt in deze categorie. Onder medisch praktijkassistenten is dat 39 procent. Van de leerkrachten in het basisonderwijs heeft 38 procent stressvol werk. In de top tien staan veel banen in de zorg en het onderwijs. Mensen ervaren daar meer stress in het werk vanwege de grote verantwoordelijkheden, de hoge eisen die er worden gesteld en de hoeveelheid werk die ze moeten afleveren, zegt Van Dam. „Tegelijkertijd hebben ze weinig ruimte om hun werk zelf in te richten. In de zorg zit je vaak vast: aan een rooster, protocollen en werkwijzen.’’ Verzuim zal verder toenemen Medewerkers hebben zelf geen rooskleurig beeld van de toekomst. De helft van de werkenden met een stressvol beroep verwacht dat hun werk over vijf jaar mentaal nog zwaarder zal zijn. Onder alle werknemers samen genomen ligt dat percentage een stuk lager: 34 procent. Deze groep heeft ook weinig vertrouwen in hun werkgevers. Bijna de helft van de werknemers met stressvol werk vindt dat er te weinig maatregelen worden getroffen. 22 procent geeft zelfs aan dat er helemaal niets wordt gedaan tegen stress. „Als je al vijf jaar roept dat je werk stressvol is, dan denk je misschien minder snel dat er een oplossing mogelijk is. Maar het is juist belangrijk dat er maatregelen worden genomen om te voorkomen dat er meer mensen uitvallen door stress, waardoor de druk op deze sectoren nog verder toeneemt.’’ 

996-cultuur wereldwijd in opmars: gaan ook in Nederland bedrijven 6 dagen van 12 uur werken?

De 996 werkcultuur is ontstaan in China en aan een wereldwijde opmars bezig komt het ook naar Nederland

 Het is al maandenlang een hot topic op LinkedIn. Invloedrijke ondernemers zoals Martin Mignot beweren dat werken van 9 uur ‘s ochtends tot 9 uur ‘s avonds de nieuwe standaard is, en dat zes dagen per week. Onder deze berichten ontstaan soms felle discussies. Sommige mensen noemen de werkuren ‘onhoudbaar’, ‘een formule tot een burn-out’ en &#039;loonslavernij&#039;. Maar er klinkt ook een hard tegengeluid. Zo zegt iemand: ‘996 is onvermijdelijk als je serieus bent over je bedrijf’ en iemand anders reageert dat ‘iedereen die klaagt over burn-out, gewoon niet moet solliciteren naar deze banen’. Hij voegt nog toe: ‘Ik ben bereid om 996 te werken, en nog meer dan dat.’ Extreme werkuren gaan tegen tijdgeest in Hoe het kan dat deze extreme werkuren steeds meer een trend lijken te worden, in sommige delen van de wereld, verbaast ook hoogleraar Toon Taris. “Het is lastig te begrijpen, omdat het eigenlijk tegen de tijdgeest ingaat.” Deze 72-urige werkweek werd in 2019 door de Chinese Alibaba-topman Jack Ma omschreven als een ‘ zegen ’ . Maar nadat Chinese werknemers zich verzetten en een rechtszaak wonnen tegen de lange werkdagen, verdwenen ze. Nu lijkt 996 terug te zijn van weggeweest en in Silicon Valley is het ‘de manier om vooruit te komen’, aldus de New York Times . Wired vond vacatures waarin expliciet werd vermeld dat er absurd lange uren werden verwacht en de San Francisco Standard verkondigde: &quot;De grindcore cultuur is terug en grindier (zwaarder) dan ooit&quot;. Staat ons dit ook in Nederland te wachten? Dat deze werkcultuur een ding is in China en in Silicon Valley kan Taris nog enigszins begrijpen. “Ik kan me voorstellen dat bij start-ups dit soort uren gelden. Jonge mensen gaan van start met een goed idee en werken bepaalde tijd keihard om een heel mooi product op de markt te zetten, dat ze vervolgens kunnen verkopen.” Silicon Valley is bovendien een ontzettend populaire plek om te werken, dus dat werknemers eerder akkoord gaan met veel werk kan de hoogleraar nog relativeren. Taris ziet geen serieuze kans voor 996-werkcultuur in Nederland Taris verwacht echter niet dat de extreme werkcultuur in Nederland net zo om zich heen zal slaan. “Hier werken we gemiddeld maar zo’n dertig uur per week.” De hoogleraar is het verschijnsel in de Nederlandse context nog niet tegengekomen. “In de Verenigde Staten gelden bovendien heel andere regels voor werknemers dan in Nederland. Hier kun je als werkgever niet zomaar iemand ontslaan als deze persoon uitvalt door een burn-out na veel te hard werken.” Leven op werk De 996-werkcultuur lijkt op het moment vooral groot te zijn onder start-ups en bij grotere bedrijven in de IT-sector. Deze grotere werkgevers prijzen banen op hun kantoor aan door ook extra faciliteiten zoals een gym, sauna, tafeltennistafel en relaxruimtes aan te bieden. “Je hoeft helemaal niet te werken daar voor je geld, althans zo lijkt het”, reageert Taris. “Maar het betekent eigenlijk dat je hele leven zich binnen dat bedrijf gaat afspelen.” De hoogleraar zegt dat bij dit soort bedrijven een omgeving wordt gecreëerd waarin werknemers denken dat het normaal is om zo hard te werken. “De mensen uit de ‘normale wereld’ kom je immers niet meer tegen. Die zouden zeggen: ‘Wat ben je aan het doen joh? Ga even een biertje drinken in de kroeg.’ Maar in plaats daarvan zijn deze mensen omgeven met collega’s die nog harder werken dan zijzelf. “Het wordt een beetje een soort sekte. Je moet hard werken, anders wordt het helemaal niets. Jij bent de topper die zo hard kan werken en de rest zijn achterblijvers.” Werk-privé-balans En hoewel hij de specifieke 996-cultuur hier niet verwacht, ziet de hoogleraar bij sommige Nederlandse studenten wel een soortgelijke motivatie om hard te werken. “Sommige studenten doen twee masters en nog een bestuursjaar erbij. Dan willen ze daarna door naar de Zuidas om een paar jaar heel hard te werken, zodat ze ‘binnen’ zijn. En dan als ze een jaar of 30, 35 zijn willen ze lekker de provincie in.” De hoogleraar kan deze werkhouding wel begrijpen op jonge leeftijd, al brengt dit alsnog het risico met zich mee dat mensen langer dan vaak gepland in deze drukke werkschema’s blijven hangen. “We weten inmiddels wel dat mensen die extreem hard werken en veel overuren maken uiteindelijk geen goede work-life-balance meer hebben en veel stress krijgen. Uiteindelijk zal dit vaak resulteren in een burn-out.” De hoogleraar stelt dat er daarnaast vaker onderzoek is gedaan naar de productiviteit onder werknemers ten opzichte van het aantal uren dat ze werken. “De productiviteit neemt wel toe na 40 uur werken, maar na het werken van meer dan 50 uur neemt het ook weer af.” Volgens Taris laat onderzoek zien dat na het werken van zoveel uur mensen meer fouten gaan maken en ook ongelukken krijgen op werk. “Deze uren zijn niet lang vol te houden. Na een jaar of twee zit je tegen een burn-out aan. Het hele concept van 996 lijkt nogal kortzichtig.” 

Je agenda vol met afspraken? Juist 'ontspanning' moet je inplannen, ook tijdens werktijd

 Chronische stress verandert letterlijk de bedrading van ons brein, zo blijkt uit onderzoek. De verbindingen die je helpen om bewuste keuzes te maken, verzwakken. De circuits die automatische gewoonten aansturen, worden sterker. Dat leidt tot: 1. Minder flexibiliteit – Medewerkers leren minder van hun acties en vallen terug op oude patronen. Ze blijven hetzelfde doen, ook als dat niet werkt. 2. Minder creativiteit – Het vermogen om buiten de gebaande paden te denken vermindert. Wat kun je hier als leider mee? Je wilt als leider dus voorkomen dat je team chronisch gestrest raakt. En dat is iets anders dan voorkomen dat medewerkers stress ervaren. Want stress hoort er gewoon bij, we hebben het zelfs nodig. Zolang je van stress herstelt, is er geen enkel probleem. Maar neem je tussendoor te weinig rust en lukt het niet om genoeg te herstellen, dan laadt je batterij niet volledig op. Op den duur raakt je batterij dan steeds leger en krijg je klachten. Dat is wat we chronische stress noemen. Dat betekent dat je er als leider goed aan doet om ontspanning op de werkvloer te stimuleren. Ja hallo, het is wel werktijd hè? Het kan ongemakkelijk voelen om medewerkers veel ruimte te geven voor ontspanning. Je wilt dat mensen presteren, daarvoor worden ze toch betaald? Het punt is alleen dat ze beter blijven presteren als ze voldoende ontspannen. Ik vergelijk werk graag met topsport. Topsporters weten dat ze het beste presteren als ze niet alleen intensief trainen, maar ook rustmomenten inbouwen. Zo zou je ook naar werk kunnen kijken. Na een stresspiek helpt een ontspanmoment om daarna weer te pieken. Even wandelen na een intensieve meeting, bijvoorbeeld. Of een ademhalingsoefening doen voordat je naar een andere taak schakelt. Het hoeft niet groot te zijn. Je rol als leidinggevende is hierin erg belangrijk. Goed voorbeeld doet goed volgen, maar andersom ook. Als jij geen ruimte laat voor herstelmomenten, zullen je medewerkers zichzelf voorbij lopen. Het is aan jou om de werkomgeving zo in te richten, dat ontspanning er net zo goed bij hoort als inspanning. Zet werkgeluk in als buffer tegen chronische stress. Drie tips voor meer ontspanningsruimte op het werk 1. Geef ruimte en complimenten Geef medewerkers vertrouwen door voldoende ruimte en complimenten te geven. Klinkt simpel, maar gebeurt veel te weinig. Wat is er toch zo moeilijk aan? Als je gestrest bent, geef je juist minder complimenten en krijg je ze ook niet. Wil je de cirkel doorbreken? Geef dan eerst jezelf een compliment en daarna een ander ook. Het leuke is: een compliment geven doet net zoveel van binnen als een compliment krijgen. 2. Hapklare brokken De wereld om ons heen wordt steeds complexer en abstracter. Het helpt om een heldere to-do lijst te maken. Knip grote doelen op in kleintjes. En stel er één per dag. Je dag vult zichzelf waarschijnlijk al met mails en vergaderingen. Zorg voor haalbare deadlines: op deze manier kunnen medewerkers gefocust werken en halen ze meer voldoening uit hun werk. 3. Plan die derde helft Plan regelmatig momenten om met elkaar stil te staan en terug te blikken. Vier je successen samen (neem daar echt de tijd voor) en bouw een rustige periode in voordat de volgende piek weer komt. 

Steeds meer mantelzorgers: van deze regeling om je te helpen wordt weinig gebruik gemaakt

stress-werk-mantelzorg

 Boodschappen doen voor je 85-jarige moeder, haar administratie bijhouden en meegaan naar afspraken in het ziekenhuis, naast een drukke baan: het vraagt veel van werknemers. „Mantelzorg is een van de redenen dat werk en privé uit balans raken’’, zegt Jannes van der Velde, woordvoerder bij werkgeversvereniging AWVN bij het AD . „Werkgevers merken dat werknemers daardoor uitvallen.’’ Een enquête van vakbond CNV onder achthonderd werkende mantelzorgers bevestigt dat beeld: 56 procent geeft aan structureel moe te zijn en 46 procent voelt zich continu overbelast. Bijna een derde zegt tegen een burn-out aan te zitten. Op dit moment combineert een op de vier werknemers een betaalde baan met mantelzorgtaken, blijkt uit eerdere cijfers van MantelzorgNL. Door de vergrijzing, de stijgende zorgvraag, het personeelstekort in de zorg en ouderen die langer thuis blijven wonen, zal de groep werkende mantelzorgers steeds groter worden. Drie verlofregelingen voor mantelzorgers Werknemers die voor iemand zorgen, kunnen nu gebruikmaken van drie verlofregelingen: calamiteitenverlof voor acute zaken, kortdurend verlof als je ineens veel moet zorgen of regelen, en langdurig verlof (jaarlijks in totaal zes keer het aantal uur dat je per week werkt) voor wanneer je langere tijd elders nodig bent. Veel bedrijven hebben daarnaast in hun arbeidsvoorwaarden extra mogelijkheden opgenomen waar mantelzorgers gebruik van kunnen maken. Verzekeraar Achmea was in 2009 het eerste bedrijf dat de cao uitbreidde met verlof voor mantelzorgers. Medewerkers kunnen sindsdien afspraken maken over werktijden, taken en verantwoordelijkheden, zodat het werk beter aansluit bij mantelzorgtaken. Ook mogen werknemers het aantal werkuren meerdere keren per jaar aanpassen in plaats van één keer. Roosters moeten rondkomen In de praktijk maken maar weinig mantelzorgers gebruik van de mogelijkheden, ziet Robert Boulogne, adviseur hr-strategie bij Achmea. „Leidinggevende en medewerker komen er altijd samen uit als iemands privésituatie verandert vanwege mantelzorg. Pas als de mantelzorg langere tijd duurt, is het nodig om terug te vallen op de arbeidsvoorwaarden.’’ Hetzelfde ziet NS gebeuren. In de cao van het spoorwegbedrijf is sinds 2022 opgenomen dat werknemers die mantelzorgen, in overleg hun diensten of werkzaamheden kunnen aanpassen. „Het lukt tot nu toe altijd om samen tot een oplossing te komen’’, aldus een woordvoerder. „Maar het is best spannend of we iedereen die mantelzorgtaken krijgt die ruimte kunnen blijven geven.’’ De AWVN ziet dat meer werkgevers zich hierover zorgen maken. ,,Sommige organisaties kunnen thuiswerken als oplossing bieden, maar bij de helft van de bedrijven is dit geen optie. In de procesindustrie is bijvoorbeeld altijd een minimale bezetting nodig op de werkvloer om bepaalde machines te laten werken. Als je met iedereen die mantelzorger is rekening wilt houden, kan het lastig worden om de planning nog rond te krijgen.’’ Personeelsbestand aanpassen Volgens de AWVN ligt een deel van de oplossing in toekomstgerichte personeelsplanning. „Dat betekent dat je een prognose maakt van alle personeelsbehoeften die in de toekomst kunnen spelen en daar pas je het personeelsbestand op aan.’’ Achmea is daar nog niet mee bezig, zegt Boulogne. „Wij hebben 14.000 medewerkers, dus kunnen in de breedte behoorlijk wat opvangen. Natuurlijk zal de druk toenemen doordat meer werknemers gaan mantelzorgen, maar ik maak me daar niet ongerust over. Wat je alleen niet moet doen, is het op je af laten komen. Je zult je moeten voorbereiden op die toekomst.’’ 

'Waarom doe ik dit allemaal zelf?' Zo word je beter in delegeren

Met deze tips kun je beter delegeren en haal je dus het meeste uit je dag

 Afbeelding boven artikel ter illustratie. Bron: Getty. Als manager van de kleine salesafdeling was ze misschien wel eindverantwoordelijk, maar het was onmogelijk om al het werk zelf te doen. Toch verloor Karin (gefingeerde naam) zich veel te vaak in operationele taken, zoals het beantwoorden van mails aan klanten en het checken van offertes. Hierdoor bleef ze vastzitten in druk en voelde ze zich overbelast. De makkelijke weg In ons gesprek gaf ik haar de voor de hand liggende adviezen. Maar toen ik mijzelf hoorde praten, realiseerde ik me dat ik zelf lang niet zoveel delegeer als ik zou kunnen. Het is me de afgelopen jaren dan wel gelukt om een gedeelte van mijn financiële administratie en websitebeheer uit te besteden, maar ik heb nog steeds niet de stap gezet om een virtuele assistent aan te nemen voor het oppakken van een aantal operationele taken. Ook ik, als efficiënt werken expert, neem dus op de korte termijn nog de makkelijke weg. Zelf oplossen is korte termijn snel, delegeren is lange termijn snel Waarom vinden we delegeren zo moeilijk? Simpel, we denken dat het sneller gaat als we het zelf doen. En ja, iemand inwerken kost tijd en energie. Ergens voelt het uitbesteden van taken misschien zelfs als falen. Vooral wanneer het gaat om relatief simpele taken, die je toch ook best zelf zou kunnen doen. Maar de hardnekkigste belemmering is wel dat we het vaak doodeng vinden om de controle los te laten. Want wat gebeurt er als we het niet zelf doen? Tijd investeren om te winnen Terug naar Karin: ook zij heeft last van bovenstaande belemmerende patronen. Want ja, het gáát vaak ook sneller wanneer ze iets snel even zelf doet. Tenminste, op de korte termijn. Maar in werkelijkheid kost het onnodig veel tijd en energie. Hierdoor komt ze niet toe aan een aantal van haar kerntaken en beginnen haar collega’s steeds gemakzuchtiger te worden. Ondertussen is het management zich niet bewust van de ernst van de situatie. Logisch, want Karin loopt alle gaten dicht. Delegeren vraagt om een mentale switch. Ze mag gaan inzien dat ze niet minder waardevol is wanneer ze werk overdraagt, maar juist effectiever wordt. De tijd die ze nu investeert in uitleg en terugkoppeling, verdient ze later ruimschoots terug. Ze schuift geen verantwoordelijkheid van zich af, maar creëert ruimte om te focussen op wat écht belangrijk is. Ook onder collega&#039;s kun je delegeren Zou je, net als Karin, ook wel meer willen delegeren, maar voel je weerstand omdat je denkt dat anderen er geen tijd voor of zin in hebben? Vraag het tóch, want dan weet je het pas zeker. Een ‘nee’ heb je toch al. Maak het op z’n minst bespreekbaar in jullie teamoverleg. Wie weet vinden je collega’s het juist leuk om een nieuwe verantwoordelijkheid op te pakken. En daarbij geef je niet alleen jezelf, maar ook je collega’s de ruimte om nieuwe dingen te leren en zichzelf te ontwikkelen. Je bewijst het team er op een bepaalde manier dus zelfs een dienst mee. Je hoeft het niet alleen te doen Ben je geen leidinggevende en heb je dus geen medewerker aan wie je iets kunt delegeren? Dan zijn er vaak meer opties dan je denkt. Je kunt bijvoorbeeld taken uitwisselen met collega’s: wat voor jou een energievreter is, kan voor iemand anders juist een uitdaging zijn. En als er intern echt geen oplossing is, kijk dan naar externe hulp. Een schoonmaker, een online marketeer of (zoals in mijn geval) een virtueel assistent kunnen je ontlasten en je de ruimte geven om je te focussen op de kern van je werk. Realiseer je dat je het echt niet alleen hoeft te doen. Wat ga jij delegeren? Start vandaag nog met oefenen door kleine, onbelangrijke of minder leuke taken te delegeren. Ervaar in de praktijk wat het je oplevert. Dat is niet alleen de tijd, maar ook de energie en een gedeelte van je vrijheid. Want als je loslaat heb je 2 handen vrij… Vrij om die dingen te doen waar jij goed in bent en die je leuk vindt. Zo, nu ga ik eerst eens in mijn netwerk op LinkedIn op zoek naar een goede assistent! 

Softwarebedrijf Afas probeerde vierdaagse werkweek: omzet omhoog, maar werkdruk ook

Na 6 maanden maakt Afas bekend hoe de verplichte vierdaagse werkweek is bevallen

 Bij Afas bleef het kantoor de afgelopen maanden leeg op vrijdag, net als de inboxen, schrijft het AD . De zevenhonderd werknemers van het softwarebedrijf werken sinds 1 januari één dag in de week minder, maar behielden wel hun fulltime salaris. Een aantal andere, kleinere bedrijven in Nederland, zoals zorgplatform Luscii en consultant &amp;Samhoud, doet dit ook. Verzekeraar Achmea heeft sinds een paar jaar een werkweek van 34 uur in plaats van 36 uur. Het is een proef bij Afas, maar na een half jaar concludeert de directie dat de vierdaagse werkweek een succes was. Hoewel het personeel een dag minder werkt, steeg de productiviteit, net als de omzet. In de eerste drie maanden ging die met 11 procent omhoog. Dit komt niet per se doordat werknemers gelukkiger of gemotiveerder zijn door de extra vrije dag; alles kon gewoon efficiënter. Geen ‘onzinwerk’ meer in vierdaagse werkweek bij Afas Dat is in ieder geval de conclusie van bedrijfsantropoloog Jitske Kramer, die op onafhankelijke basis onderzoek deed naar het effect van de vierdaagse werkweek bij Afas. „Word je per uur betaald, dan vul je die uren met werk, ook al is wat moet gebeuren af. Een extra analyse hier, een nieuw rapport daar. Hierdoor creëren we onzinwerk. Ik denk dat veel organisaties een hoop tijd winnen als ze hiermee stoppen.’’ Bij Afas doen ze sinds de vaste vrije vrijdag alleen de dingen die noodzakelijk zijn. Ook wordt minder vergaderd en vergaderingen beginnen stipt op tijd. Verder zijn nog meer taken geautomatiseerd. Het salesteam kreeg bijvoorbeeld meer gedaan met 20 procent minder tijd en ook nog eens met drie mensen minder. Niet altijd vrij op vrijdag Maar een slavendrijver is Afas allesbehalve, benadrukt algemeen directeur Bas van der Veldt. „De it innoveert continu, die innovaties hebben we altijd gebruikt om nog meer werk te verzetten en nog sneller te werken. Nu geven we de tijd die we winnen terug aan de mensen.’’ Wel geeft het bedrijf toe dat de vrijdag niet altijd een vrije dag is. Iedereen mag ’m naar wens invullen met bijvoorbeeld sport, Netflixen, kinderen of mantelzorg, maar als er gewerkt moet worden, wordt er gewerkt. „Het is eerder een overgangsdag tussen vier efficiënte werkdagen en het weekend’’, zegt Kramer. „Voorheen werkten mensen nog weleens in het weekend, maar dat is nu niet meer nodig.’’ Meer druk op kinderopvang Louis Goulmy, werkexpert en bedrijfsadviseur, plaatst kanttekeningen bij een vaste vrije vrijdag voor iedereen. „Ik ben heel blij dat ze de vierdaagse werkweek hebben geïntroduceerd, maar zoiets opleggen kan druk opleveren bij mensen.’’ Dat gebeurde ook bij Afas. Uit de analyse van Kramer blijkt dat werknemers sinds ze vier dagen werken meer werkdruk ervaren. „Mensen vertelden mij dat hun werkweek er niet per se rustiger of leuker op is geworden, de lucht is eruit. Tegelijkertijd geven ze aan dat de werkweek in zijn geheel wel meer in balans is’’, zegt de antropoloog. Afas-directeur Van der Veldt benadrukt dat werkdruk niet hetzelfde is als stress. „Iedereen komt op maandag heel fris weer binnen.’’ Goulmy ziet liever dat het bedrijf medewerkers zelf laat bepalen welke dag ze vrij nemen. Afas doet dit om een dag zonder mail te creëren, zegt hij. „Maar onderzoek laat zien dat mensen hier zelf keuzes in willen maken. Daarnaast spelen ouderschap en mantelzorg niet alleen op vrijdagen. Vanwege de druk op de kinderopvang en de mantelzorg zou het beter zijn om de vrije dagen te spreiden.’’ Loonkosten worden terugverdiend De vierdaagse werkweek is financieel niet voor elk bedrijf haalbaar is. Mensen een dag vrij geven met behoud van salaris vraagt om een investering. Toch kost een vierdaagse werkweek uiteindelijk niets extra, stelt Goulmy. „Uit voorbeelden blijkt dat korter werken voor minder verzuim en uitstroom zorgt. Je hoeft geen extra mensen in te zetten en je hebt minder recruitmentkosten, omdat mensen graag bij je blijven werken. Die extra loonkosten verdien je dus terug.’’ Of Afas doorgaat met de vierdaagse werkweek is nog onzeker. Van der Veldt vindt het best spannend: blijft iedereen straks net zo gemotiveerd? „We hebben het idee verkocht als een cadeau: die dag krijg je van ons en als alles goed gaat, blijven we het doen. Maar wat als we het definitief maken? Is er dan nog wel een stok achter de deur?’’ In november hakt het bedrijf de knoop door. 

Stress als jonge ouders? Deze gratis ouderschapsbox moet de druk verlichten

AFbeelding ouder met kind en inzet van Marjet Winsemius

 Een gratis ouderschapsbox, wat zit daarin? „We hebben eigenlijk twee varianten gemaakt&quot;, vertelt Marjet Winsemius bij het AD . &quot;Eentje voor werkgevers en eentje voor ouders, waarbij we voor alle twee handvatten hebben gemaakt. Voor jonge ouders zijn er gesprekskaarten voor thuis, een overzicht van wat je allemaal moet regelen en tips van andere ouders. We hebben ook veel aandacht besteed aan partners, die krijgen vaak minder aandacht dan de moeder. Dus je vindt ook informatie over het partnerverlof.” En wat krijgt de werkgever? „In die box zit informatie over wat voor regelingen er zijn voor ouders. En ook tools voor vragen als: hoe voer je dat gesprek nou als de vader en de moeder aangeven dat ze een kind verwachten? Ook hebben we een document gemaakt met wat een werkgever kan doen als het niet goed loopt. Waarbij je aandacht moet hebben voor de emotionele kant van bijvoorbeeld een miskraam of het verlies van een baby.” Zag je dat vaak misgaan? Weinig begrip van werkgevers? „We zien eigenlijk dat gesprekken hierover vrijwel nooit op de werkvloer worden gevoerd. Dat is secret parenting : je praat niet over hoe het thuis gaat. Terwijl het juist zo belangrijk is om dat met beide partners te doen, zowel met vaders als met moeders. Het is gewoon niet altijd even makkelijk, want als je kind niet slaapt, kom jij moe op je werk. Daar moet je de hele dag presteren. Dat verhoogt de druk op ouders, die het op beide vlakken goed willen doen.” En die druk op ouders, waar zit dat hem vooral in? „Bij vrouwen speelt ook vaak nog een hormonaal probleem. Ze zijn vaak nog niet helemaal hersteld als ze een zware bevalling hebben gehad. Of als het niet goed gaat met je kind en er weinig flexibiliteit is, dan heeft dat invloed op de ziekteverzuimcijfers, maar ook op burn-outcijfers.” Het komt dus ook voor een groot deel aan op werkgevers? „Werkgevers zijn bang dat ouders alleen maar verlof willen. Dat is niet zo. Ouders geven vooral aan flexibiliteit te willen. Dat als ze een uurtje eerder weg moeten, dat kan.” Om zowel ouders als werkgevers kennis te laten maken met beginnend ouderschap hebben jullie dus deze boxen gemaakt? „Wij dachten: het is tijd dat we op de werkvloer én thuis meer gesprekken over ouderschap in combinatie met werk voeren.” En hoe doe je dat dan? „Dat moet iedereen vooral zelf doen. Maar je moet het wel ondersteunen. Dus hebben wij samen met het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bedacht om deze ouderschapsbox te maken, om zo dit gesprek te faciliteren.” 

Juist werk-privébalans van belang voor NL student, terwijl internationale student jaloers toekijkt

Terugblik op event over werk prive balans

 Voor de werknemers binnen de Europese Unie gelden stevig gefundeerde rechten op de werkvloer. Daardoor kun je er als werknemer op vertrouwen dat je werkgever voldoet aan een minimum hoeveelheid aan ondersteuning, bescherming en stabiliteit. Om te laten zien welke rechten je als werknemer hebt stond de EU onder meer met een stand op het Match Career Event. Dat evenement vond plaats tijdens de Wereldhavendagen en is een kans voor studenten en werkzoekenden om zich te oriënteren op de arbeidsmarkt. Met de Let’s make it work -stand liet de EU zien welke rechten je als werknemer hebt en konden bezoekers in gesprek gaan over de thema’s die voor hun van belang waren. Wat opviel is dat haast alle bezoekers druk waren met de balans in hun leven tussen werk en privé. En dit terwijl veruit de meeste bezoekers juist erg tevreden waren over hun eigen werk-privébalans. Dit werd tastbaar doordat bezoekers onder meer zelf konden aangeven in welke mate zij tevreden waren over hun werk-privébalans. Ook bij andere onderdelen kwam duidelijk naar voren dat de verhouding werk en vrije tijd nadrukkelijk speelt bij onder meer de motivatie op de werkvloer. Bij de verhouding werk en vrije tijd was een verschil tussen Nederlandse en internationale bezoekers, die laatste groep was minder te spreken over hun werk-privé balans. Juist die balans wordt door Europese wetgeving zo goed mogelijk gefaciliteerd, door onder een minimum aantal vakantiedagen, gestandaardiseerde werktijden en een extra bescherming voor platformwerkers. Eén van de bezoekers zei over deze balans: “Een gezonde werkomgeving is de basis; daarmee komt de rest vanzelf.” Wil je meer weten over de rechten die jij hebt op de werkvloer? De Europese Commissie staat daarvoor op beurzen zoals de Wereldhavendagen, maar uiteraard is er ook online veel te vinden: Als je in een ander EU-land wil werken, dan kun je op Europass informatie vinden over werken in het buitenland, tests om jezelf uit te dagen en tools om een goed CV op te stellen. Qua informatie over werken in Europa vind je op de site Your Europe een scala aan artikelen over onder meer solliciteren, je pensioen en sociale zekerheid. Mocht je in een ander land aan het werk zijn, dan kun je door middel van de Europese socialezekerheidspas ( ESSPASS ) makkelijker aanspraak maken op je sociale zekerheidsrechten. Als het onverhoed toch misgaat en je gehinderd wordt door een overheidsinstantie om te wonen of werken in een ander land dan kun je contact opnemen met SOLVIT . 

Je ontvangt van ons om de week: handige tips over solliciteren en interessant nieuws over werk.

Werkdruk