Een jaartje ertussenuit? Weet waar je aan begint, en waarom

In mijn praktijk hoor ik het de laatste tijd steeds vaker: ‘ik wil er een jaartje tussenuit.’ Een wereldreis maken, een jaar ergens anders wonen, of ergens anders werken. Met of zonder partner en kinderen. Het kan allerlei vormen aannemen. Met de moderne technologie is er ook veel mogelijk. Veel zzp’ers kunnen hun werk van achter hun laptop doen. Het maakt niet uit waar je dan zit. Je woonruimte kun je makkelijk voor een jaar via internet aan een expat verhuren.

Het idee om je werk af en toe te onderbreken is niet nieuw. Amerikaanse universiteiten werken al meer dan honderd jaar met ‘sabbatical leave’. Het woord ‘sabbat’ betekent in het Hebreeuws ‘rusten’. Het begrip sabbatsverlof voert terug naar het oude testament (Leviticus 25; 1-7). Het volk Israël liet eens in de zeven jaar de akkers met rust. En zoals grond rust nodig heeft, zo verlangen ook mensen ernaar om een poosje zonder druk te leven.

Je hebt behoefte aan een sabbatical omdat je graag wat meer en langer op reis wilt, je persoonlijk wilt groeien, je wat meer tijd als gezin met elkaar wilt doorbrengen, je creatiever wilt worden of je echt in iets wilt verdiepen en daar de tijd voor wilt hebben. Een groot project, zoals het schrijven van een boek waar je al jaren mee rondloopt. Of een opleiding, een specialisatie die je er niet zomaar even bij kunt doen.

Af en toe een tijdje iets heel anders doen, is dus niet zo’n gek idee. Maar de bezwaren zijn ook duidelijk. Kun je er wel tegen om een tijd weg te zijn en buiten je dagelijkse routine te leven? Kom je nog wel aan een goede baan als je terugkomt? En ja, het kost natuurlijk ook wel wat als je een aantal maanden weggaat zonder dat daar inkomsten tegenover staan. Voor een half jaar Azië of Zuid-Amerika ben je al gauw tienduizend euro kwijt.

Voorbereiding

Wat is dan verstandig om te doen? Hoe kom je tot een goede beslissing? Er zijn mensen die het niet nodig vinden om daarover na te denken. Je wilt weg van de sleur. Daar hoort dan ook het avontuur bij dat je niet weet wat er gaat gebeuren, vinden ze. De populaire televisieserie Ik vertrek leeft van die formule. Begrijpelijk: de instelling van we-zien-wel-wat-er-gebeurt staat garant voor een hoop drama. Voor een goede ervaring is zo’n houding niet echt bevorderlijk. Het werkt vaak juist tegen je. Had je misschien al weinig zelfvertrouwen, na een reis vol tegenslag die je tienduizend euro lichter heeft gemaakt, voel je je niet onmiddellijk herboren.

Hoe kun je een langere time-out dan wel voorbereiden? Kern is dat je niet vertrekt om ergens van te vluchten, maar omdat je ergens aan wilt komen. Dan gaat het niet om een specifieke plek, maar om iets dat je wilt bereiken, of iets waar jij je mee wilt verbinden. Zo kiezen sommigen ervoor om aan een of andere vorm van ontwikkelingshulp te doen, of zich op een andere manier voor anderen in te zetten. Maar je kunt er ook voor kiezen om meer inzicht te krijgen in je eigen drijfveren.

Zoiets komt niet zomaar aanwaaien omdat je toevallig in een andere omgeving bent. Je moet er wat voor doen. Bijvoorbeeld door je af te vragen welk verlangen er schuilt achter je wens om een jaar weg te gaan. Als je je werk saai vindt, vraag je dan af naar wat voor soort spanning je eigenlijk op zoek bent. Waar, of hoe zou je die het best kunnen vinden? Wat betekent dat voor de invulling van je sabbatical? Als je op die manier op stap gaat, word je ook niet door de eerste tegenslag uit het veld geslagen. Je doel reikt immers verder dan de likes voor de toffe foto’s die je op Instagram post.

Als je terug wilt keren in je huidige baan, maak dan goede afspraken met je werkgever. Wil je een nieuwe richting inslaan? Gebruik je tijd voor het aanleren van nieuwe vaardigheden. En o ja, ook op reis kun je je ongelukkig voelen. Niemand vindt het belangrijk wat je doet. Je levert geen bijdrage aan het geluk van anderen. En zelf vind je ook al dat je zinloos bezig bent. Dat kan tot een behoorlijke crisis leiden. Bedenk van tevoren wat je kunt doen om zo’n crisis het hoofd te bieden. Geef structuur aan je dagen. Dagelijks een uurtje yoga, een taal leren, of nauwgezet een dagboek bijhouden over de voortgang van je innerlijke reis. Hoe dan ook: ga vooral ergens heen als je vertrekt.