De stress van reizend werken: ‘Overprikkeling ligt op de loer’

Amy: ‘Vanuit de kantoortuin had ik ruim zicht over het bedrijventerrein. De kantoorgebouwen om mij heen waren verlaten, afgezien van een enkele nog verlichte kamer. De regendruppels op het raam verstrooiden het licht van autolampen en zwaailichten op de ringweg in de verte. Ik had de tijd om dat uitzicht op me in te laten werken, tussen de hulpaanvragen in. Ik werkte bij een stichting die telefonische noodhulp en online therapie bood aan suïcidale personen. Het was mijn droombaan. Ik kon er als psycholoog ongelooflijk veel betekenen voor anderen. Toch moest er iets veranderen.

‘Mijn vader was jazzpianist en reisde de wereld rond om concerten te geven. Misschien zit het in mijn bloed, misschien is het mijn opvoeding, maar ik kan moeilijk op een plek blijven. Tijdens mijn studie pendelde ik heen en weer tussen Nederland en Italië, waar mijn toenmalige vriend woonde. Toen mijn vader een paar jaar geleden overleed, en ik mijn studie had afgerond, kocht ik een enkeltje India. Het voelde alsof ik het stokje overnam.

‘Twee jaar lang reisde ik door Azië. Zonder familie of vrienden, alleen in het vluchtige gezelschap van steeds andere medereizigers. Totdat ik zware vermoeidheidsklachten kreeg. Een medische oorzaak was er niet, dokters konden niets vinden. Maar tijdens een boeddhistische retraite zag ik hoe druk mijn hoofd was van de voortdurende zoektocht naar basale levensbehoeften zoals onderdak, eten en drinken.

‘Ik keerde terug naar Nederland. Na enkele jaren reizen had ik het gevoel niet meer thuis te zijn in mijn geboorteland, terwijl ik daar zo naar had verlangd. Ik kon maar moeilijk aarden. Dat gevoel was niet echt uit te leggen aan familie en vrienden. Ik besloot een baan te zoeken om de connectie met Nederland weer terug te vinden. Ik reisde elke dag heen en weer in een overvolle trein. Of nam de auto en stond vast in de file. Ik sleepte me door de dagen heen. Ik hou van natuur, van de nabijheid van mijn naasten, van het leren kennen van steeds nieuwe landen en culturen. Maar dat alles ontbrak nu. Als ik thuis kwam was ik zelfs te uitgeput om het gezelschap te zoeken van degenen van wie ik hield.’

Locatie-onafhankelijk werken

‘Toen ik bijscholing volgde in de acceptance and commitment therapy, raakte ik geïnspireerd om meer volgens mijn eigen waarden te gaan leven. Tijdens mijn tweejarige Aziëreis had ik tientallen reizigers ontmoet die onderweg, op afstand de kost verdienden als digitale nomaden: journalisten, vertalers, softwareontwikkelaars, online-marketeers en webdesigners. Ze deden hun werk terwijl ze rondreisden door verre buitenlanden. Zou ik mijn werk ook niet locatie-onafhankelijk kunnen doen? Als zelfstandig ondernemer?

‘Binnen mijn huidige baan gaf ik ook therapie op afstand. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dat even effectief is als face-to-face-therapie. Je kunt ook via Skype, telefoon, chat of mail een band opbouwen met een cliënt. In sommige gevallen verlaagt dat voor mensen zelfs de drempel om hulp te zoeken. Zo hoeft een cliënt de deur niet uit voor een sessie en kan vanuit zijn of haar veilige thuishaven behandeling krijgen. Ook in de avonduren en in het weekend. En eventueel anoniem, als dat veiliger voelt.

‘Ik liep een vroegere studiegenoot tegen het lijf. De vonk sloeg over. We bleken beiden met dezelfde existentiële twijfels rond te lopen. We verlangden naar een leven dat beter aansloot bij onze idealen en levensvisie. Niet lang daarna gooiden we het roer om. We namen ontslag en vertrokken naar Italië. Mijn vriend broedde nog op de exacte vorm van zijn ondernemingsplan, maar dat van mij was volstrekt duidelijk. Ik wilde een onderneming gaan opbouwen als online-psycholoog voor digitale nomaden en reizigers.’

Onrust

‘Er bleek echter meer bij het opzetten van een eigen zaak te komen kijken dan gedacht. Onze levensstijl maakte die situatie niet eenvoudiger. We reisden in hoog tempo. Om de zoveel dagen gingen we op zoek naar een nieuwe mooie locatie. Alleen was er niet altijd elektriciteit of voldoende mobiele ontvangst. Vaak bleek het regelen van een slaapplaats en voedsel tijdrovender dan gedacht.

‘Ik moest ondertussen van alles uitzoeken: hoe de privacy van cliënten online kon worden gewaarborgd, of mijn werkwijze op alle fronten voldeed aan de eisen van mijn beroepsvereniging, en met welke technologie en volgens welke designregels je een mooie website bouwt. Langzaamaan begon ik te balen van het feit dat ik niet genoeg werk kon verzetten. Ik voelde me in toenemende mate prikkelbaar. Tegelijkertijd kon ik maar moeilijk een balans vinden tussen werk en vrije tijd. Dat zorgde voor veel onrust.

‘We besloten vastere werktijden in te lassen en te werken vanuit koffiezaken met goede beveiligde internetverbindingen. Zo konden we meer werk verzetten. En omdat er zo ook echt vrije tijd ontstond, konden we tegelijkertijd beter van onze levensstijl genieten.

‘We leefden totaal op onze intuïtie, en niet veel later bleek ik zwanger. We waren opgetogen. Maar ik verlangde naar een trager reistempo, omdat ik erg vermoeid was in de eerste drie maanden. Ook konden we zo meer regelen voor het bedrijf en voor de baby die zou komen.

‘We besloten we op zoek te gaan naar een huurhuis. Er was volop aanbod in de bergdorpen die we aandeden, maar de huizen waren nauwelijks geïsoleerd. En zelfs in Italië kan het in de winter koud worden. Toen ik vijf maanden zwanger was, gingen we daarom terug naar Nederland. Ik wilde graag een thuisbevalling en verzekerd zijn van goede medische zorg. We vonden een tijdelijk appartement. Daar is onze zoon begin 2019 geboren. Thuis, in totale rust en zonder medicalisering, precies zoals we hadden gehoopt.’

Langzamer reizen

‘Ook al zijn we nu ouders, we willen nog steeds een leven waarin onze waarden voorop staan: meer tijd voor elkaar, minder gehaast leven, dichter bij de natuur, meer voldoening uit ons werk halen. Die wens is eigenlijk alleen maar groter geworden. Ik heb mijn businessplan op orde om als online-psycholoog aan de slag te gaan. De komende maanden begin ik met een blogreeks voor en over digitale nomaden en reizigers op mijn website, ook om wat bekendheid te krijgen bij mijn doelgroep.

‘Na de zomer zijn wij toe aan een nieuw avontuur. Waarschijnlijk gaan we naar in een Zuid-Amerikaans land. In de zomermaanden zullen wij dan weer in Nederland zijn, om tijd met familie door te brengen. We hebben geleerd van onze ervaringen. Zo gaan we nu langzamer reizen. Zo kunnen we van onze levensstijl genieten en toch werken.

‘Het lijkt een waanzinnige stap. Maar het is volstrekt rationeel. De kosten voor levensonderhoud zijn hier zo hoog, dat je tegenwoordig in Nederland tweeverdieners moet zijn om rond te kunnen komen, terwijl je kind in de crèche of bij een oppas opgroeit. Dat is het leven toch niet? Ik wil dat wij beiden onze zoon zien opgroeien, en ondertussen vrij zijn om te wonen en werken waar en hoe we op dat moment willen. Je kunt steeds meer beroepen op afstand uitoefenen. En leven op je eigen voorwaarden. Waarom zou je dat dan niet doen?

‘De wereld is groter dan alleen Nederland. Er zijn ongelooflijk veel jonge mensen die dezelfde conclusie hebben getrokken. Zo’n stap is echter niet gemakkelijk. Je kiest voor een onzeker bestaan in een zeer uitdagende levensstijl. Maar het is ook een valkuil om alle risico’s uit te sluiten en op safe te spelen. Het is juist de kunst om in het nu te leven. Het verleden is voorbij. De toekomst bestaat nog niet. Er is niets anders dan dit moment.’