Geen vrije dag, maar een ‘ontwikkeldag’: zo vult softwarebedrijf AFAS de vierdaagse werkweek in

“Voor langere tijd gold bij AFAS het thema ‘Leven lang leren’, maar zeven jaar geleden lieten we dat los en verschoof de focus naar zelf dingen doen voor je ontwikkeling”, begint Breure. Het bedrijf liet werknemers een enquête invullen, waaruit bleek dat er een grote behoefte was aan ontwikkeling. Maar hoe dit precies moest worden vormgegeven, was onder werknemers zelf ook niet altijd duidelijk. “In plaats van het alleen willen, dachten wij: laten we vooral dingen gaan doen, en al gaandeweg leren. Dit kan met vallen en opstaan, maar het beste is om dingen gewoon uit te gaan proberen”, aldus de HR-directeur. 

Vierdaagse werkweek 

AFAS voerde vorig jaar een vierdaagse werkweek in, waarbij de vijfde dag werd omgedoopt tot ontwikkeldag. “Op deze dag kunnen werknemers eigenlijk van alles doen waar ze anders geen tijd voor hebben. Het is geen vrije dag, maar het is een dag waarop je bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doet, een hobby uitvoert waar je eerder geen ruimte voor had of een boek leest.” Volgens Breure zorgt deze dag ervoor dat mensen zich verrijken, zonder dat ze dit per se via een studie doen. “We stimuleren onze werknemers hiermee om zich op allerlei vlakken te ontwikkelen. Omdat iedereen behoefte heeft aan iets anders, kan iedereen deze dag helemaal zelf invullen.” 

En hoewel de dag vrij is om zelf in te vullen, zijn er nog wel bepaalde grenzen aan wat mogelijk is. “Je mag in principe doen wat je wil, maar er is nog wel een morele verplichting om na te denken wat je met de invulling van die dag wil bereiken”, vertelt Breure. Bovendien houdt het bedrijf bij waar werknemers zich op deze dag mee bezig houden. “We zien dat vrijwilligerswerk veel wordt opgepakt of dat mensen een hobby oppakken waar ze ooit mee zijn begonnen, maar waar ze nu al lange tijd geen ruimte meer voor hadden. De dag wordt bovenal veel gebruikt om nieuwe dingen te doen.” De HR-directeur ziet onder werknemers dat er meer ruimte ontstaat, omdat het geen werkdag is maar ook nog geen weekenddag. “Doordat mensen deze dag voor zichzelf hebben en creatief of innovatief bezig kunnen zijn, heeft dat een positieve uitwerking op de vier dagen in de week dat zij werken voor ons bedrijf.” Volgens Breure valt deze nieuwe constructie goed in de smaak en geven werknemers aan niet terug te willen naar hoe het eerst was. “De vier dagen werk zijn nu wel intenser, maar de vijfde dag is veel mensen heel veel waard.” 

Monkey Milestones 

Naast de ontwikkeldag heeft AFAS ook leermomenten ingevoerd op de werkvloer, die worden gestimuleerd met behulp van de zogenoemde Monkey Milestones. “Dit zijn verschillende challenges door het jaar heen, die medewerkers helpen om dingen te leren. Iedere collega behaalt elk jaar een aantal van deze Milestones.” Voorbeelden zijn ‘doe iets dat buiten je comfortzone ligt’ of ‘loop een dag stage bij een andere afdeling’. “Vooral het stage lopen elders in het bedrijf ziet positieve effecten. “Door een dag met iemand mee te

kijken op een andere afdeling leer je zoveel. Daarnaast zie je ook meteen hoe het er ergens anders op de werkvloer aan toegaat”, licht Breure toe. Door het invoeren van dit soort informele leermomenten op werk wil AFAS werknemers stimuleren om zich te blijven ontwikkelen. Vooral in een tijd waarin het hard gaat op het gebied van nieuwe technologieën en de opkomst van AI. “We leven in een tijd waarin je in beweging moet blijven en je het je niet kunt veroorloven om stil te staan”, aldus Breure. “We willen bij AFAS een omgeving creëren waarin mensen worden uitgedaagd, waardoor creativiteit en innovatie ontstaat.” 

Persoonlijke ontwikkelbudget 

Naast het invoeren van de vierdaagse werkweek, schafte AFAS vorig jaar ook het persoonlijke ontwikkelbudget af. Een potje waar veel bedrijven nog gebruik van maken. “Wij zagen dat slechts zo’n veertig procent van de werknemers hier gebruik van maakte en bovendien was dit vaak tegen het einde van het jaar, wanneer de realisatie kwam dat dit potje er nog was”, vertelt Breure. 

Toch was er ook feedback van een aantal werknemers, die aangaf de afschaffing jammer te vinden. “Voor deze mensen is er alsnog de mogelijkheid tot het volgen van een cursus of studie”, aldus de HR-directeur. “Mits ze goed onderbouwen waarom het volgen hiervan nodig is voor hun functie of hun rol in het bedrijf.” Hierdoor wordt volgens Breure meer dan eerst het gesprek aangegaan over ontwikkeling op de werkvloer en wordt een cursus of opleiding met meer intentie gevolgd. “Ik geloof dat voor sommige mensen het volgen van een opleiding of een cursus ook echt wel werkt. Voor de meeste mensen zit leren echter niet alleen in het volgen van een studie, maar juist ook in dingen doen buiten je comfortzone.”