Piloot - 3.750 euro netto

Waarom ben je pas in derde instantie een opleiding tot piloot gaan volgen?

"Dat ik piloot wilde worden, wist ik al vanaf mijn twaalfde. Mijn grootvader vloog vaak heen en weer naar Turkije. Ik ging dan mee naar Schiphol en keek naar de vliegtuigen vanaf het panoramaterras. Op mijn zeventiende meldde ik me aan voor de KLM Flight Academy. Ik werd een week lang in een simulator gezet. Ik had geen enkele vliegervaring, maar ze kijken tijdens die week of je oog-voet-hand-coördinatie voldoende verbetert. Na afloop kreeg ik te horen dat ik te jong was en dat ik eerst maar eens een beroepsopleiding moest volgen. Na vijf jaar mocht ik terugkomen. Ik nam dat advies ter harte en probeerde diverse studies, maar het ontbrak me aan motivatie: piloot wilde ik worden. Op mijn twintigste meldde ik me daarom aan bij de Nationale Luchtvaartschool (NLS). Dat is inhoudelijke exact dezelfde opleiding als de KLM Flight Academy. Het enige verschil is dat de NLS niet de preferred supplier is van KLM-piloten. Je hebt dan minder kans op een baan bij KLM, wat toch een grote werkgever is."

Was het moeilijk een baan te vinden?

"Tijdens mijn studie waren er nog volop banen bij KLM en Transavia, maar toen kwam de crisis. Ik had het geluk dat een Turkse chartermaatschappij me wilde aannemen. Vrienden van mij konden aan de slag bij Ryan Air en Lion Air."

Een pilotenopleiding is nogal duur, begreep ik. Heb je een hoge schuld overgehouden aan je studie?

"In totaal 175.000 euro. Mijn studie kostte een ton en ik moest nog 45.000 euro bijlenen voor rente en levensonderhoud. De licentie voor A320-piloot kostte dertigduizend euro. Toch is het een misverstand om te denken dat alleen kinderen van rijke ouders piloot kunnen worden. Mijn vader was gewoon arbeider. Luchtvaartscholen onderwerpen aspirant-studenten aan extreem intensieve tests. Als je wordt aangenomen, staat de opleiding voor je garant en verstrekt de bank een lening. Je hoeft pas te beginnen met afbetalen als je een baan vindt. Zelf ben ik nog minimaal acht jaar bezig met aflossen, vermoedelijk langer omdat ik op den duur graag een huis en een auto wil kopen."

Zijn er andere misverstanden over het vak van piloot?

"Dat er in de cockpit van moderne vliegtuigen niet wordt gewerkt. Ik vlieg Airbus. Dat is een zwaar gecomputeriseerd vliegtuig. Maar de computer zit er soms naast, reageert met vertraging of loopt vast. Dan grijp je in en vlieg je ouderwets op de hand. Elk seconde van de vlucht moet ik exact weten waar het dichtstbijzijnde vliegveld is, of daar genoeg zicht is om in geval van nood op de hand te landen en of ik dan de landing moet inzetten met een rechter- of een linkerbocht. Ik ben continu bezig."

Wat is leuk aan je vak?

"Het is nooit hetzelfde. Je hoeft niet naar kantoor en levert een duidelijk product. Als je de motoren uitzet, neem je niks mee naar huis."

Wat is minder leuk?

"Het managen van alle logistiek: bagage laden, brandstof tanken, controleren of alle passagiers en de catering aan boord zijn, in de gaten houden of je je slot haalt om te vertrekken. De marges zijn klein."

Heb je weleens een gevaarlijke situatie meegemaakt?

"Nee. Een vliegtuig valt niet zomaar uit de lucht, zelfs niet als er een motor in brand staat. Maar je moet ook niet te kalm blijven. Dat verwijt heb ik wel eens gekregen tijdens mijn opleiding, op een vlucht met zware turbulentie. De instructeur zei: 'Het lijkt wel of je slaapt!'"

Ben je tevreden met je salaris?

"Ja en nee. Het is een mooi bedrag voor een 24-jarige. Maar mijn besteedbaar inkomen is laag: sinds kort betaal ik elke maand 2500 euro af op mijn schuld. En mijn salaris stijgt niet verder. Alleen als ik na drieduizend uur vliegen automatisch wordt gepromoveerd tot piloot, krijg ik er eenmalig 3000 euro netto per maand bij."

Maak je wel eens dagen die naar jouw smaak te lang zijn?

"Nee. Ik heb maximaal vier vluchten per week. Een uur voor de vlucht zit ik in de cockpit en begint de duty-tijd. Thuis heb ik het vluchtplan dan al bestudeerd. De langste vlucht is vijf uur heen en vijf uur terug. Tussendoor staan we ongeveer één uur aan de grond. Dan strekken we de benen en inspecteren het vliegtuig aan de buitenkant op mogelijke deukjes of lekjes. Soms gaan we over de geplande vluchttijd heen, bijvoorbeeld als we met slecht weer moeten uitwijken naar een ander vliegveld. Dat mag maximaal twee uur extra kosten, anders arriveert er een nieuwe crew. In de winter heb ik het bovendien extreem rustig, waardoor ik me kan opladen voor de zomer."

Klopt het dat piloten alleen bevriend zijn met andere piloten?

"Eigenlijk wel. Als je aan je opleiding begint, bellen je oude vrienden nog op. Maar als ze vier, vijf keer zijn afgewezen omdat je geen tijd hebt, proberen ze het niet meer."

Waar hoop je over vijf jaar te werken?

"Bij een maatschappij die langeafstandsvluchten maakt. Na een langeafstandsvlucht, bijvoorbeeld naar New York, moet je twee dagen blijven om uit te rusten. Dus elke week vier je vakantie in een ander land op kosten van de baas. Ik ga dan ook meer verdienen omdat ik in grotere vliegtuigen vlieg en dus meer verantwoordelijkheid draag."

Wat raad jij starters aan die jouw baan ambiëren?

"Mensen zien vaak alleen de sprookjesachtige kant van het beroep. Je moet beseffen dat de opleiding intensief en technisch is en dat je je leven lang moet blijven studeren. Daarnaast moet je veel geld lenen. De werkgelegenheid begint nu weer een beetje aan te trekken, maar sommige van mijn vrienden hebben nog steeds geen baan. Wel moeten ze elke maand 800 euro rente betalen. Als je twijfelt, moet je het niet doen. Maar als je écht piloot wil worden, doe het! Het is het allemaal waard."