Buiten de Randstad hoef je minder hard te werken, maar het is ook een beetje saaier

Margreet van Litsenburg (35) deed het. Ze vond de straten rondom haar huis in het Amsterdamse centrum simpelweg te druk. Sinds 2015 werkte ze al als freelancer in de cultuursector, omdat ze had ontdekt dat ze geen ‘kantoortuintype’ was. ‘Al dat lawaai, gebel en collega’s die continu vragen aan je stellen.’ Veel van haar opdrachtgevers kwamen niet uit Amsterdam, dus vroeg ze zich af: waarom zou ik eigenlijk blijven?

Per toeval kwam Van Litsenburg terecht in het Drentse Beilen, waar haar vriend als boomverzorger een baan vond bij een hoveniersbedrijf. ‘We wonen zelfs buiten het dorp’, zegt Van Litsenburg nog steeds een beetje verbaasd. ‘Op een oude boerderij tussen de weilanden.’ Maar ze vindt het er heerlijk. Ook werken is fijner geworden. ‘Ik ben veel rustiger en kan me beter concentreren. Dat hijgerige van de stad had effect op me, ik was snel geïrriteerd.’

Kwart van de woonlasten

Het was wel even spannend of Van Litsenburg in de provincie genoeg werk zou vinden. Maar ze nam er de tijd voor. In Amsterdam greep ze nog alles aan wat op haar pad kwam. ‘Nu ben ik actiever bezig met hoe ik mezelf kan profileren. Wat wil ik bereiken zonder dat ik voorbij ga aan mijn eigen waarden?’ Qua werk gaat het verrassend goed, vindt ze, met net een nieuwe klus voor een festival in Heerenveen. Ze neemt wel meer vrije tijd en verdient minder, maar dat is geen probleem. Haar woonlasten zijn gedaald tot minder dan een kwart van wat ze kwijt was in de hoofdstad.

Van Litsenburg en haar vriend willen in Drenthe blijven wonen, in twee tiny houses die ze nu laten bouwen. Over afgelegenheid maakt Van Litsenburg zich geen zorgen. Afspraken voor haar twee opdrachtgevers in Den Haag – drie uur reizen – probeert ze vaak te combineren. En in de trein zitten vindt ze ook niet erg. ‘Dan werk ik gewoon.’

De afstanden zijn alleen ver voor Nederlandse begrippen, zegt Sven Heinen, voorzitter van Makelaarsvereniging Amsterdam. ‘De CEO van een nieuw datacenter in Alkmaar zegt gewoon dat hij in Amsterdam woont, want het is maar twintig minuten rijden.’ Vooral jonge gezinnen trekken weg uit de hoofdstad, vertelt Heinen. ‘Door de crisis kon en wilde men niet, maar nu zien we een inhaalslag. In Amsterdam-Zuid, waar mensen zich dat als eerste kunnen veroorloven, vertrekt 40 procent van de jonge gezinnen.’ Ze blijven dan wel vaak binnen de Randstad, bijvoorbeeld in Badhoevedorp of Amstelveen.

Terug naar de reuring

Heidi Kruize (39) probeerde het een paar jaar geleden nog wat verder weg. Ze woonde al zes jaar met haar vriend in Amsterdam, maar dat werd onbetaalbaar toen ze eenmaal twee kinderen hadden en een huis wilden met een tuin op het zuiden. Ze weken nog even uit naar IJburg, maar trokken daarna snel terug naar de stad Groningen, waar ze allebei hadden gestudeerd. In die stad woonden vrienden in prachtige huizen, kon Kruize als freelancejournalist prima werken en vond haar vriend een baan bij een internetbureau.

Maar na vijf jaar begon het te kriebelen. ‘We waren gelukkiger in de Randstad, met een andere mentaliteit, meer mogelijkheden en meer reuring’, zegt Kruize. ‘Groningen is een heerlijke stad en de omgeving is prachtig, maar het is toch een beetje saai.’ Ze liepen vooral aan tegen de snelle tevredenheid van Groningers. ‘Een sfeertje van: het is goed zoals het is.’

Inmiddels wonen Kruize en haar vriend in Haarlem. Hij werkt bij een Amsterdamse start-up, zij werkt als zelfstandig coach. Ze gaan vaak naar het strand en de duinen en genieten tegelijkertijd van de ondernemendheid en het avontuur in de stad. ‘Veel mensen wonen hier minder lang op één plek, wisselen sneller van baan en kiezen minder voor zekerheid’, zegt Kruize. ‘Je kunt het onrust noemen, maar wij houden wel van die prikkeling.’