'Wat een prutsers!’, 'Leuk idee!’: vakantie als je in toerisme werkt

Volgens het Nederlands Bureau voor Toerisme werken meer dan 800.000 Nederlanders in de vrijetijdssector. In elk geval een flink deel van dat enorme aantal professionals weet dus hoe je dingen zodanig organiseert dat je vakantiegangers een zo fijn mogelijke tijd geeft. Het betekent ook dat wanneer zij zelf op vakantie gaan, ze zelfs aan details kunnen merken of de boel goed is georganiseerd en of er mensen werken met passie voor hun vak.

‘Je ontkomt er niet aan dat je dingen waarneemt’, zegt Goof Lukken, docent attractie- en attractieparkmanagement aan de Breda University of Applied Sciences. ‘Iemand die 47 weken per jaar werkt in de vrijetijdssector, kan in de vijf weken van zijn eigen vakantie niet ineens zijn ogen en oren sluiten voor dingen waar hij iedere dag alert op is.’

Doorgaans geldt dat mensen met operationele taken daar meer mee te maken hebben dan mensen die werken aan beleid en strategie. Ook geldt: hoe meer verantwoordelijkheid je draagt in je dagelijkse werk, hoe vaker je tijdens je eigen vakantie in de verleiding komt om met je werk bezig te zijn. Oppassen dus voor hotelmanagers, marketeers bij toeristische bedrijven, leidinggevenden in de evenementenbranche en de luchtvaart, en mensen die een team leiden in een pretpark.

In die laatste categorie, pretparken, staan ook van Goof Lukken altijd alle antennes aan. ‘Dat vind ik niet vervelend, omdat ik van mijn hobby – pretparken – mijn werk heb gemaakt, maar zeker in het begin van mijn huwelijk, toen mijn vrouw ook nog in de vrijetijdsbranche werkte, was het soms wel veel. Als een van ons dan iets opviel tijdens onze vakantie, dan keken we elkaar aan om te zien of de ander het ook had waargenomen.’

Steeds moeilijker aan ontkomen

Manieren om eraan te ontkomen, zijn er steeds minder. Lukken: ‘In het verleden zou ik als suggestie hebben gegeven dat professionals zelf het best op vakantie kunnen gaan in het laagseizoen, maar je ziet dat het verschil tussen het hoog- en het laagseizoen meer en meer verdwijnt.’

Een handig lijstje met tips, zoals dat er wel is over hoe je voorkomt dat je op je vakantie gestoord wordt door je werkgever, bestaat eigenlijk niet voor professionals in de vrijetijdssector. Voor hen geldt dat ze vooral zelf manieren moeten ontwikkelen, zelf uit moeten vinden wat hun hersenen wel en niet in de werkstand laat springen tijdens hun vakantie.

Alexandra Verhagen ontwikkelde voor zichzelf van die manieren. Ze werkt bij TempoVip, een bureau dat voor mensen die het zich kunnen veroorloven op maat gemaakte reizen samenstelt in Spanje en Portugal. Ze vertelt: ‘Ik kwam erachter dat het voor mij goed werkt om niet te praten over wat me opvalt. Zodra ik tijdens mijn vakantie in gesprek ga met iemand die op mijn vakantiebestemming zijn of haar werk aan het doen is, dan ga ik ook aan werk denken. Als ik iets waarneem en er mijn mond op dat moment over hou, kan ik het beperken tot iets dat ik opsla in mijn hoofd. Soms komt het daar dan weken later weer uit op een moment dat zich in mijn eigen werk een vergelijkbare situatie voordoet.’

Wat verder goed werkt voor Verhagen: niet op vakantie naar een plek gaan die ze in haar dagelijkse werk ook tegenkomt. ‘In mijn geval is dat gelukkig goed te doen. Ik werk met klanten die vrijwel altijd in vijfsterrenhotels verblijven. Als ik vakantie heb, ga ik nooit naar een vijfsterrenhotel. Ook niet voor een enkele dag om me even onder te dompelen in verwennerij en luxe. Ik zou er niet van ontspannen.’

Parkeren voor later

Goof Lukken raadt mensen met werk in de vrijetijdssector aan om zaken die ze opmerken tijdens hun eigen vakantie, te parkeren en het denken erover uit te stellen tot ze zelf weer aan het werk zijn.

Zelf herinnert hij zich een recent voorbeeld in Keulen. ‘Daar zag ik een groep mensen met VR-brillen rond de Dom staan. Ik heb er een foto van gemaakt. Pas later ben ik gaan uitzoeken wat ze daar nou eigenlijk zagen en wat voor nieuwe methode daar werd gebruikt. Als ik op de dag dat ik het zag, meteen aan iemand daar in Keulen om informatie zou hebben gevraagd, was mijn vrije dag in Keulen ineens een werkdag geworden.’

Gelukkig voelt het niet altijd een last als een vakantie-professional iets waarneemt tijdens zijn eigen vakantie. Bij Alexandra Verhagen roept het soms ook gevoelens van empathie op. ‘Ik snap waarom dingen gaan zoals ze gaan. Als ik in mijn vrije tijd zie dat de boel ergens fout loopt, dan realiseer ik me dat mensen die dit type werk kiezen, anderen een fijne tijd willen geven. Als dat om welke reden dan ook even niet lukt, zou ik ze soms het liefst een knuffel geven en zeggen dat het morgen vast beter gaat.’