Ben je oververmoeid? Dit zijn de symptomen en zo kom je ervan af

Iedereen heeft weleens een zware week met te weinig slaap. Druk op het werk, te veel feestjes gehad, jonge kinderen die midden in de nacht om aandacht vragen… de verklaringen kunnen legio zijn. Op zich is dat niet zo’n probleem. Je sleept je naar de vrijdagmiddag en slaapt in het weekend weer bij. Meestal kun je op maandag dan weer met frisse moed beginnen aan een nieuwe werkweek.

Maar wanneer je je voortdurend moe voelt en iedere dag aan het einde van de middag je energie op is, is er iets anders aan de hand. Dan zou je weleens oververmoeid kunnen zijn. Een serieuze indicatie dat er structureel iets mis is en vaak het voorportaal voor overspannenheid of een burn-out. Wanneer je nog niet in die fase beland bent, is het zaak om direct aan de bel te trekken en de inrichting van je (werkende) leven zo snel mogelijk aan te passen, al dan niet met professionele hulp.

Oorzaken van oververmoeidheid

Er zijn veel oorzaken voor oververmoeidheid. De meest voor de hand liggende is slecht of te weinig slapen. Hoeveel slaap je nodig hebt, is persoonlijk. Gemiddeld hebben mensen genoeg aan 8 uur slaap per nacht, maar er zijn ook mensen die 9 uur nodig hebben, terwijl anderen weer prima functioneren bij 6 uur slaap. Ook ongezond of eenzijdig eten, alcohol nemen vlak voor het slapen gaan, ‘s avonds een paar koppen koffie na het eten en niet sporten zijn niet bevorderlijk voor een goede nachtrust.

Stress is ook een serieuzere oorzaak van een slechte nachtrust en – daardoor – oververmoeidheid, bijvoorbeeld doordat je veel ligt te piekeren omdat je je zorgen maakt over werk of zaken in de relationele sfeer. Een beetje stress overdag is helemaal niet erg, het kan je zelfs aanzetten tot beter presteren, maar een continu opgejaagd gevoel – het idee dat je dingen niet meer overziet en geen uitweg meer weet – is funest voor een goede nachtrust. Vaak blijf je in bed woelen en draaien, ondertussen piekerend over de zaken die je bezighouden. Uiteindelijk val je uitgeput in slaap en zul je moe wakker worden. Als dit een patroon wordt, ligt oververmoeidheid op loer.

Tenslotte kunnen lichamelijke aandoeningen een oorzaak zijn van slecht slapen. Slaapapneu, bloedarmoede, diabetes, allergieën of een trage schildklier kunnen van invloed zijn op je slaapgedrag. Heb je het vermoeden dat een van bovenstaande zaken aan de orde is, maak dan een afspraak met je huisarts.

Symptomen van oververmoeidheid

Oververmoeidheid kan zich op verschillende manieren manifesteren. De belangrijkste symptomen zijn:

• Er bleker uitzien, wallen onder je ogen

• Duizeligheid of misselijkheid

• Veel gapen

• Jeukende, prikkende ogen

• Pijnlijke spieren en gewrichten

• Prikkelbaarheid, sneller geïrriteerd raken

• Lusteloosheid, nergens zin in hebben

• Emotioneler zijn: sneller huilen om dingen of sneller in paniek raken

• Futloos zijn, weinig energie hebben om iets te doen

• Concentratieproblemen

• Afvallen (doordat je lichaam extra energie gaat verbruiken)

• Aankomen (doordat je extra gaat eten om aan snelle energie te komen, je hebt meer zin in suikers)

• Afnemende prestaties: je krijgt minder gedaan, zowel op het werk als tijdens het sporten

• Depressieve gevoelens: oververmoeidheid kan leiden toch een negatieve spiraal. Je presteert minder, je krijgt niks meer af waardoor je in de stress schiet, slecht slaapt, je je overdag nog rotter voelt en belangrijke dingen blijven liggen. Je hebt het gevoel dat niks meer lukt.

Vaak hebben mensen die oververmoeid zijn een combinatie van meerdere symptomen.

De tekst gaat verder onder de banner

Dit kun je doen tegen klachten van oververmoeidheid

Gelukkig kun je veel zelf doen om oververmoeidheid terug te dringen. Allereerst is het zaak je levenspatroon eens goed in kaart te brengen. Hoe sta je in het leven? Hoe ziet een gemiddelde dag eruit? En ben je daar echt happy mee?

Sport je überhaupt niet? Dan is dit het moment. Van sporten ga je je echt beter voelen; het is goed voor hart en bloedvaten, je maakt je hoofd leeg en je verbrandt energie. Sporten zorgt bovendien voor de aanmaak van endorfine, waardoor je cortisolniveau daalt en je dus minder gestrest raakt.

Gezond eten en drinken scheelt – (ba dum, tss) – een slok op een borrel. Dat betekent overigens niet dat je nooit meer pizza of patat mag nuttigen. Maar een gevarieerd eetpatroon, met genoeg vitaminen en mineralen, heeft wel degelijk invloed op je nachtrust. s ‘Avonds koffie- en alcoholgebruik beperken draagt hier ook aan bij.

Wisselen van baan kan ook helpen. Als je je werk niet meer leuk vindt, met tegenzin naar kantoor gaat en geen bevrediging meer haalt uit je baan, is het tijd om te switchen naar werk waar je wel energie van krijgt.

Tenslotte kan het consulteren van een gedragstherapeut, psycholoog of coach je helpen als je daar behoefte aan hebt. Samen kun je erachter komen waarom bepaalde negatieve patronen zich hebben gemanifesteerd en hoe je deze kunt doorbreken en vervangen door positieve.​