Stoppen met roken? Bel je baas
De rookvrije organisatie: goed nieuws voor de vele rokers met stopambities en voor niet-rokers die vinden dat hun rokende collega’s wel heel vaak pauzeren. En zelfs verstokte doordampers lijken de afwegingen van hun werkgever wel te snappen.
Alle vestigingen van zorgverzekeraar VGZ zijn sinds april 2018 rookvrij. In de directe nabijheid van de kantoren is geen treurig rookafdakje meer te vinden. Wie toch wil roken wordt vriendelijk verzocht dat niet in de nabijheid van de kantooromgeving te doen.
Dat leverde nauwelijks weerstand op. ‘Natuurlijk was er wat gemor toen we hiermee begonnen’, zegt Frank van der Leest, die zich bij VGZ bezighoudt met het welzijn van de medewerkers. ‘Sommigen vonden het betuttelend. Maar ik had veel meer tegenstand verwacht. Toen we het rookterras op slot deden en ergens anders een rookhok weghaalden, hoorden we niets. Mensen die nog willen roken onder werktijd gaan nu een blokje om.’
Stopambities
Dat er zo weinig weerstand kwam, heeft waarschijnlijk alles te maken met de aanpak van VGZ. ‘Zowel uit interne als externe cijfers bleek dat een grote meerderheid van de rokers zelf al wilde stoppen. Op die groep hebben we ons gefocust, hen wilden we helpen.’
Volgens kenniscentrum Trimbos doet jaarlijks een miljoen rokers een poging tot stoppen en heeft elke ex-roker minstens zes pogingen tot stoppen gedaan. Als je werkgever dan hulp aanbiedt, is dat natuurlijk alleen maar mooi meegenomen.
Het aantal rookvrije organisaties zal de komende jaren flink toenemen. Dit jaar al moeten ten minste tien van de honderd grootste bedrijven rookvrij zijn volgens het in 2018 gesloten Nationale Preventieakkoord. In 2023 moeten alle organisaties hun rookruimtes sluiten en de ambitie is om in 2040 alle bedrijven rookvrij te hebben. VWS-staatssecretaris Paul Blokhuis dreigt met dwingender wetten als er de komende jaren te weinig verandert.
Bedrijven hebben ook een intrinsieke motivatie om collega’s te helpen te stoppen met roken. Het CBS berekende dat rokende werknemers gemiddeld zo’n 150 uur per jaar niet op hun werkplek zitten en dat 9,4 procent van de totale ziektelast in Nederlands is toe te schrijven aan roken. Los van dat cijfer is het natuurlijk ook een vorm van goed werkgeverschap om je als organisatie bezig te houden met de vitaliteit van je medewerkers.
Wat werkgevers dan doen? Een stoppen-met-rokenprogramma aanbieden waaraan collega’s samen deelnemen. In verschillende bijeenkomsten word je dan voorbereid op stoppen met roken. Meestal krijg je als deelnemer een buddy, die je mag bellen als je het even zwaar hebt. Bij VGZ hadden ze zelfs een interne hulplijn waar deelnemers terecht konden.
&w=1200&q=75)
Zielig
Afvalverwerker AVR wordt langzaam maar zeker ook steeds rookvrijer. Het bedrijf ging al van zeven interne rookruimtes naar drie rookabri’s in de buitenlucht en binnenkort mag er op de sites helemaal niet meer gerookt worden als het aan sitemanager Robert Hageman ligt. Hij stopte drie jaar geleden dankzij een programma dat AVR aan zijn werknemers aanbood, als onderdeel van een grotere fitheidscampagne.
‘Ik rookte 25 jaar en had al regelmatig stoppogingen gedaan, maar meestal vond ik mezelf daarna zo zielig dat ik weer begon. Die bijeenkomsten vormden de trigger om nu wel te stoppen. Ik hoorde dat 30 procent van de rokers de pensioengerechtigde leeftijd niet haalt, kreeg veel achtergrondinformatie over sigaretten en verslaving en dacht: wie is er nou sterker, de tabaksindustrie of ik?’
Vette kroketten
VGZ bood haar personeel vergelijkbare programma’s aan: daar daalde het aantal rokers van 13 naar 9 procent. Volgens Van der Leest is het belangrijk dat anti-rookbeleid niet op zichzelf staat. ‘Als je nog wel vette kroketten verkoopt en niet-ergonomisch meubilair hebt staan, krijg je vast commentaar. Laat zien dat je je op alle vlakken bekommert om de gezondheid en vitaliteit van je medewerkers.’ Bij AVR stond het stoppen-met-rokenprogramma ook niet op zichzelf; de catering is daar een stuk gezonder dan voorheen en alle medewerkers kregen een werkplekonderzoek voor betere ergonomie.
Van de vijf rokers waarmee AVR-sitemanager Hageman deelnam aan het programma, zijn er drie helemaal gestopt. Rokers in zijn team probeert hij te stimuleren ook zo’n programma te volgen, op kosten van AVR. Hageman: ‘Ik ben niet zo’n ex-roker die zeikt over rokers, maar ik gun het vooral iedereen om gestopt te zijn met roken. Een sigaret beheerst je leven en dat zie je pas als je gestopt bent.’
Cadeaubonnen
Geld toe krijgen om te stoppen met roken? Dat werkt, zo bleek vorig jaar uit het promotieonderzoek van Floor van den Brand van Maastricht University. Werknemers die deelnamen aan de studie konden in totaal 350 euro aan cadeaubonnen krijgen als ze deelnamen aan een anti-rookprogramma en succesvol stopten met roken. Het slagingspercentage van de groep die cadeaubonnen kreeg was anderhalf keer zo hoog als dat van de groep die wel het programma volgde, maar niet de cadeaubonnen kreeg. ‘Dat gold zowel bij schoonmaakbedrijven als bij banken, waar het gemiddelde inkomen aanzienlijk hoger ligt’, zegt Van den Brand, die nu bezig is met een vervolgonderzoek. ‘We willen een strategie ontwikkelen die werkgevers stimuleert om een beloning voor succesvol stoppen met roken en een groepstraining aan te bieden aan hun werknemers die past bij deze resultaten en die bedrijven makkelijk kunnen toepassen.’
Werkgevers maken zich vooraf zorgen of niet-rokende werknemers zich niet gepasseerd voelen als ze rokers belonen als ze stoppen. ‘Maar we denken dat die vrees niet helemaal terecht is. Deelnemers aan ons onderzoek voelden zich juist gesteund door die collega’s. Uiteindelijk levert het ook hen iets op: minder ziekteverzuim en minder rookpauzes verlagen ook de werkdruk van de niet-rokers.’
Wil jij ook stoppen met roken? Op Intermediair staan verschillende cursussen en trainingen. Zo geeft Stichting Gezondheid Nederland een cursus 'Stoppen met roken', helpt Sisser organisaties definitief rookvrij te worden, en biedt Icademy een e-learning stoppen met roken aan.
