10 tips om over een vast contract te beginnen

Als je al een aardige tijd voor dezelfde werkgever aan de slag bent, maar steeds op tijdelijke contracten, dan begin je misschien te verlangen naar wat meer vastigheid. Kun je daar zelf over beginnen? En hoe pak je dat aan? Drie HR-adviseurs en een arbeidsrechtadvocaat geven advies.

1. Laat je schroom varen

Stel je contract verloopt pas over een paar maanden, bijvoorbeeld op 1 september. Kan je hierover dan nu al het gesprek aangaan met je werkgever? 'Zeker kan dat', zegt P&O-adviseur Tamara Baars van ArtEZ. 'Vooral omdat er tussen nu en 1 september ook nog een zomerperiode zit, waarin het wat lastiger is om te solliciteren, mocht het contract niet verlengd worden. Dus het is niet raar om alvast bij je werkgever te polsen of er iets te zeggen is over het wel of niet verlengen van je contract, en zo ja onder welke voorwaarden. Maar dan moet je wel tijdig in actie kunnen komen. Mocht je binnenkort een functioneringsgesprek hebben, dan kun je de vraag over je contract daar inbrengen. En anders vraag je gewoon om een gesprek met je leidinggevende, daar is niks geks aan.'

2. Ken je rechten

Zorg dat je goed geïnformeerd bent voor je het gesprek aangaat. Baars: 'Je kunt bij de afdeling HR altijd informatie inwinnen over je rechtspositie. En internet is ook een prima bron, bijvoorbeeld de site van de Rijksoverheid.'

3. Check of je recht hebt op een vast contract

Onder welke omstandigheden heb je automatisch recht op een contract voor onbepaalde tijd? 'Door de invoering van de Wet Werk en Zekerheid geldt vanaf 1 juli dat wanneer de werkgever een nieuwe arbeidsovereenkomst aangaat met een werknemer die minimaal twee jaar voor dezelfde werkgever op tijdelijke contracten werkt, dit automatisch een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is', zegt arbeidsjurist Floris Asscher van Pellicaan Advocaten. Die twee jaar hoeven niet aaneengesloten te zijn. De enige voorwaarde is dat de periode tussen opeenvolgende contracten steeds niet langer duurde dan zes maanden.

4. Ken de 'aanzegtermijn'

Wanneer moet je werkgever uiterlijk uitsluitsel geven? Asscher: 'Vanaf 1 januari 2015 geldt voor contracten voor bepaalde tijd van zes maanden dat de werkgever verplicht is om de werknemer uiterlijk één maand van te voren schriftelijk te informeren over of dit contract wordt voortgezet, en zo ja onder welke voorwaarden. Uiteraard kun je nu al vragen aan de werkgever hoe deze tegenover verlenging staat. Het is prettig vroegtijdig te weten waar je aan toe bent en of je misschien om je heen moet kijken voor een mogelijke andere functie.'

5. Bereid het gesprek voor

Welke vragen kun je stellen tijdens het gesprek? 'Vraag om duidelijkheid', zegt senior HR-adviseur Esther Baas van Lloyd's Register EMEA. 'En als je die niet krijgt, is het goed om te informeren waarom het nog niet mogelijk is deze duidelijkheid op dat moment te geven. Ligt dit aan de omstandigheden van de organisatie? Of heeft dit bijvoorbeeld te maken met je persoonlijke performance? In dat geval is het goed te vragen waar een mogelijke twijfel op is gebaseerd en wat je persoonlijk kan doen om een mogelijke beslissing van een contractverlenging te beïnvloeden.'

6. Verkoop jezelf

Zijn er manieren om je werkgever ervan te overtuigen dat deze je een vast contract moet aanbieden? 'Bedenk geldige argumenten waarom jij vindt dat jouw contract omgezet moet worden', zegt HR teamleider Cynthia van Tilborg-Felling van ADP Nederland. 'Wat is jouw toegevoegde waarde, wat lever jij op voor het bedrijf? Verkoop jezelf.'

7. Overvraag niet

Is het gesprek over contractverlenging ook het juiste moment om te beginnen over salarisverhoging? Baars: 'Nee. Zolang nog niet duidelijk is of er sprake is van verlenging, zou ik daar niet over beginnen. Er ontstaat pas een nieuw onderhandelingsmoment als je werkgever aangeeft met je verder te willen. Dan kun je het gesprek aangaan over onder welke condities je deze verlenging accepteert. Pas op dat je je hand niet overspeelt. Het is niet wijs om in dit stadium allerlei eisen te gaan stellen. Je kunt aangeven wat je wensen zijn, dat is natuurlijk prima. Maar waak ervoor het als een hard eisenpakket te formuleren.'

Van Tilborg-Felling: 'Voel aan hoe het gesprek loopt en of dit het juiste moment is om naast de omzetting ook meteen een verhoging te vragen. Soms is het beter om een wensenpakket op te splitsen en soms kan je beter maar meteen al je kaarten op tafel leggen.' Baas: 'Het is hoe dan ook verstandig om je goed voor te bereiden op deze vraag, want vanzelfsprekend zul je goede argumenten moeten aandragen wanneer je vindt dat in je in aanmerking komt voor een verhoging.'

8. Heb geduld

Wat als je werkgever nog niets wil zeggen over je contract? Baas: 'Begrijp dat wanneer je tijdig informeert naar een mogelijke contractverlenging, je een uitspraak op dat moment niet kan forceren. Als je geen antwoord krijgt, vraag dan wanneer de verwachting is dat er wel uitsluitsel wordt gegeven.'

9. Bereid je voor op een nee

Van Tilborg-Felling: 'Ga voor jezelf ook na wat je doet als je nee te horen krijgt. Houd er in ieder geval rekening mee dat er een kans in zit dat het niet kan. Je kan ook al wat vooronderzoek doen, hoe staat het bedrijf ervoor?'

Wat moet je vooral niet zeggen? 'Ga niet dreigen, dat zorgt alleen maar voor weerstand. Als je teleurgesteld bent als je nee te horen krijgt, mag je dit best uiten. Word alleen niet boos. Hier kun je alleen maar spijt van krijgen.'

10. Kijk of je recht hebt op een transitievergoeding

Stel, je krijgt geen nieuw contract, maar bent wel minimaal twee jaar in dienst? Asscher: 'Als de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd niet verlengd wordt, maar twee jaar of langer heeft geduurd, is de werkgever als het contract eindigt na 1 juli een transitievergoeding verschuldigd aan de werknemer.' Opnieuw geldt dat die twee jaar niet aaneengesloten hoeven te zijn. De enige voorwaarde is dat de periode tussen opeenvolgende contracten steeds niet langer duurde dan zes maanden.