Weinig bewijs voor, wel zo gevoeld: de (on)zin van de generatiekloof

Afbeelding boven het artikel ter illustratie. Personen komen niet in het verhaal terug. Bron: Getty.

Ruim de helft van de werkenden (57 procent) voelt dat de kloof tussen generaties op de werkvloer groeit. Dit blijkt uit het generatieonderzoek van Ormit Talent, een bureau dat talenten aan bedrijven koppelt. Directeur Ingrid van Tienen: ‘Er is relatief weinig wetenschappelijk bewijs voor verschillen tussen generaties. Maar ik werk met veel verschillende organisaties en in de praktijk komt dat punt steeds weer naar boven.’ Met name Gen Z (70 procent) voelt de kloof sterk, concludeert het onderzoek. ‘Ze gaan voor het eerst aan de slag en komen met hun frisse, nieuwe ideeën terecht in organisaties waar al bepaalde routines heersen. Dan lopen ze weleens tegen muren aan.’

Geen nieuws is goed nieuws

Van Tienen geeft voorbeelden van de uiteenlopende verwachtingen, gewoonten, normen en waarden die de generaties hebben. ‘Communiceren doen ze heel anders. Waar jonge mensen gewend zijn om dat snel via WhatsApp of Teams te doen, hebben de wat ouderen op de werkvloer vaak een voorkeur voor mailen of bellen. Daar ontstaan soms irritaties of onbegrip over.’ Verder ziet ze dat jonge mensen al vanuit school gewend zijn om voortdurend te reflecteren op prestaties. ‘Ook tijdens hun werk willen ze heel vaak feedback krijgen. Oudere medewerkers zijn daarentegen gewend aan: geen nieuws is goed nieuws.’

Begrip loopbaan

Fundamenteler is de beleving van het begrip loopbaan. ‘Ouderen zijn gewend vooral te laten zien wat ze allemaal in huis hebben. Ze werkten altijd hard om promotie te kunnen maken. Ze ergeren zich soms aan de nieuwe generatie die gelijk al streeft naar een hele goede werk-privébalans en niet wil overwerken. Aan de andere kant kijken ze soms ook met bewondering naar Gen Z’ers die goed zijn in het stellen van grenzen en nee-zeggen.’ 

Tekst gaat verder onder de vacatures.

Generatiemanagement 

Om de verschillen te overbruggen, wordt volgens Ormit Talent steeds vaker generatiemanagement ingezet. Drie op de vijf werkenden (59 procent) noemt dit essentieel voor een productieve werkomgeving. Van Tienen krijgt er best veel vragen over van organisaties die dat ingewikkeld vinden. ‘Liefst faciliteer ik dan het gesprek tussen management en verschillende generaties. Dat levert vaak het mooiste resultaat op.’

Lees ook: Wat als je lichaam stopt door stress? 'Mijn lichaam zei: er staat iets heel ergs te gebeuren als je dit doet'

Ze noemt generatiemanagement geen nieuwe functie of skill, maar eerder een taak die gewoon bij een goede leidinggevende hoort. ‘Als manager moet je bewust omgaat met de verschillen in je team of organisatie, maar ook met de overeenkomsten tussen generaties. Verdiep je in je medewerkers, probeer te begrijpen wat hen bezighoudt en drijft, en sta open voor andere perspectieven. Vraag ook door op normen en waarden die vanuit een bepaalde generatie naar voren komen. Dat kan als inleiding dienen voor een gesprek.’

Schrijf het op

Wanneer de verschillende kwaliteiten en perspectieven binnen een team helderder worden, kun je die volgens Van Tienen meer aan elkaar verbinden. ‘Vorm bijvoorbeeld buddy’s. Of zet mensen met verschillende perspectieven of kwaliteiten op een taak of project.’ 

Ze heeft inmiddels doeltreffende voorbeelden van generatiemanagement in de praktijk gezien. ‘Een nuttige oefening is om tijdens een teamoverleg alle leden te laten opschrijven welke kwaliteiten of perspectieven van hun collega’s heel erg bijdragen aan de samenwerking en het bereiken van de teamdoelen. Laat ze ook dingen opschrijven die soms frustreren of irriteren, en die een collega wat minder zou mogen doen. Zo krijg je een heel mooi overzicht van hoe ieders kwaliteiten worden ervaren – ook die van jezelf.’ Als voorwaarde stelt zij wel dat een manager een omgeving van vertrouwen creëert waarbinnen mensen zich durven uiten.’

Benadruk kracht van generatieverschillen

De jeugd heeft de toekomst en organisaties investeren vooral in jonge talenten – zeker in een krappe, vergrijzende arbeidsmarkt. Bij generatiemanagement moet je volgens Van Tienen oppassen niet te veel op Gen Z te focussen. ‘Dat kan leiden tot pamperen en dat gaat dan ten koste van andere generaties. Die frustratie hoor ik wel eens van ouderen. Daarom moet je als leidinggevende vooral de kracht van de combinatie van generaties benadrukken.’

Ze ziet in de praktijk dat de gebundelde verschillen juist veel moois kunnen opleveren. ‘De kennis en ervaring van mensen die al een tijd werken is heel belangrijk, maar die frisse blik en soms dat andere perspectief van jongeren – en ja, toch iets makkelijker omgaan met digitale tools - dat samen maakt dat je een heel effectief team kunt vormen dat generaties ontstijgt.’

Hoe kijkt Gen Z anders aan tegen de verschillende generaties op de werkvloer? Dat hoor je in de podcast Hoe overleef ik werken met Gen Z. In deze aflevering bespreekt presentatrice Mirthe Westrik met haar gasten de feiten en fictie van de 'luie' Gen Z'ers die alleen parttime willen werken.