Dit is het beste kantoorgebouw van Nederland

Het ideale kantoorgebouw heeft veel lichtinval, is ruim opgezet, biedt keuze uit veel verschillende soorten werkplekken, is duurzaam gebouwd en inspireert medewerkers. Dat is de rode lijn die terug is te vinden in de omschrijvingen van de kantoren die Intermediair-lezers hebben genomineerd voor de Verkiezing Beste Kantoorgebouw 2014.

Drie kantoren springen eruit. Zij kregen de meeste inzendingen en werden volgens de jury (zie kader) met de best onderbouwde argumenten genomineerd: geneesmiddelen-onderzoekscentrum Centre for Human Drugs Research (CHDR) in Leiden, IT-bedrijf Decos in Noordwijk en het hoofdkantoor van verzekeringsmaatschappij ASR in Utrecht.

3. Decos, Noordwijk, 2011

Vanuit de verte lijkt het kantoor van Decos op een ruimteschip dat is geland in een desolaat maanlandschap. Later horen we dat deze associatie niet heel ver af zit van het idee achter dit kantoorgebouw. Oprichter en CEO van Decos, Paul Vegter, is groot fan van Star Wars en gaf de architecten de opdracht mee om zich te laten inspireren door de serie. De architecten van bureau Inbo in Rijswijk ontwierpen vervolgens een gebouw dat een meteoriet moet voorstellen die is ingeslagen op de maan. Van binnen doet het kantoor, met z'n schuine muren en kleine raampjes, denken aan een ruimteschip.

'Wij zijn een IT-bedrijf, onze slogan is: defining tomorrow. Dit pand moet dan ook uitstralen dat we een innovatief bedrijf zijn', zegt Chief Commercial Officer Bert Hendriks. Ook moet het gebouw stimuleren dat de tachtig medewerkers elkaar zoveel mogelijk ontmoeten (het koffiezetapparaat doet met opzet extra lang over het maken van koffie) en is het papierloos werken op vrij radicale manier doorgevoerd. Medewerkers kijken dan ook afkeurend naar het notitieblokje van de verslaggever. In het gebouw is zelfs een toilet dat volledig papierloos is: water en lucht vervangen het toiletpapier.

Medewerkers die het gebouw nomineerden, roemen het vooral omdat het inspirerend, apart en bijzonder is, goed past bij de filosofie van Decos en volledig papierloos is. 'Fantastisch futuristisch', schrijft een medewerker. 'Out of the world' noemt een ander het.

De open ruimten met werkplekken zelf ogen vrij simpel. Daglicht dringt niet in ruime hoeveelheden in het kantoorgebouw door. Wel is het gebouw van binnen open en transparant en kun je vanuit elke verdieping naar andere etages kijken. Er zijn veel verschillende soorten ruimten: plekken om te concentreren, loungehoeken, vergaderruimtes met statafels en ontmoetingsplekken. Driekwart van de plekken bevindt zich in open ruimten, het andere kwart is meer afgesloten. De jury constateert dat de akoestiek door het gebruik van harde materialen en de schuine wanden op sommige plekken enigszins problematisch is.

Het kantoor heeft ook nog een opvallend pronkstuk: een echt stuk meteoriet. Deze ligt op een plek in het gebouw waar op de dag van de zonnewende het licht zodanig naar binnenkomt dat het precies op de meteoriet valt.

2. Centre for Human Drugs Research (CHDR), Leiden, 2013

Pal naast zijn oude pand liet het CHDR een nieuw gebouw neerzetten. Waarom verhuizen naar een andere plek als er nog een kavel vrij is naast je oude bedrijfspand? In vergelijking met de futuristische buitenkant van Decos vallen hier de nuchtere uiterlijke vormen op: een compacte strakke kubus met veel glas. Op de bovenste etages laten mensen medicijnen op zich uittesten, op de etages eronder bevinden zich de laboratoria en kantoren waar medewerkers de uitkomsten van die proeven onderzoeken.

Het door architect Ronald Schleurholts (bureau Cepezed) ontworpen gebouw moest aantrekkelijk zijn voor kantoormedewerkers, onderzoekers, bezoekers en testpersonen. CEO Adam Cohen: 'Voor ons is het belangrijk dat dit gebouw een ontmoetingsplek is. Hier komen bedrijven en onderzoekers bij elkaar, om te praten over nieuwe methoden. De conferentieruimtes zijn daarom ook heel belangrijk.'

Modern, open en transparant, met de nieuwste technologie, waar het prettig werken is. Zo omschrijven medewerkers - samenvattend - hun gebouw. 'Geweldig ontwerp dat als geen ander gebouw een creatieve en multidisciplinaire werkwijze ondersteunt', schrijft iemand. Een ander: 'Zowel qua architectuur als functionaliteit een schot in de roos!'

Het trappenhuis en vluchttrappenhuis zijn slim bij elkaar gebracht waardoor grote bordessen ontstaan die ontmoetingen moeten stimuleren. Deze hoge smalle ruimte is daarmee de spil van het gebouw geworden. Vanaf de witte treden heb je zicht op de etages boven en onder je, wat een fijne vorm van openheid creëert.

Opvallend is de aandacht voor details, zoals die voor de belettering. Het interieur oogt rustig en strak. Daglicht dringt, door de slimme constructie van het gebouw, goed door tot de werkplekken.

Wie het gebouw eenmalig bezoekt ziet misschien geen spectaculair ogend pand, maar medewerkers en bezoekers die het gebouw beter hebben leren kennen, waarderen de stille kwaliteiten van het CHDR-gebouw.

1. ASR, Utrecht, 2014-2015

Van een grote donkere gesloten jarenzeventigkantoorbunker is het gebouw van verzekeringsmaatschappij ASR veranderd in een licht, modern en open kantoorgebouw met veel groen en aangename buitenruimten. Een deel van de grootschalige verbouwing - transformatie is een beter woord - moet nog plaatsvinden, maar tijdens de bouwwerkzaamheden blijven de medewerkers gewoon in het kantoor werken. Dat kan, omdat er door het toepassen van de principes van het Nieuwe Werken minder werkplekken nodig zijn. Waarom zou je een bureau neerzetten voor elke medewerker, als lang niet iedereen elke dag fysiek aanwezig is op kantoor? Zo is er tijdens de werkzaamheden telkens een vleugel vrij die verbouwd kan worden.

De entree van het op ongeveer twee kilometer buiten het centrum van Utrecht gelegen gebouw is groots; een ruime hal, waar de 2.200 medewerkers van het bedrijf hun kantoor binnenkomen. Zij verspreiden zich vandaaruit over de verschillende vleugels van het bedrijf. Medewerkers zijn vol lof over hun verbouwde gebouw vanwege het vele daglicht, de openheid, de inspirerende en prettige sfeer en de aandacht voor duurzaamheid. 'Prachtige duurzame renovatie van een oorspronkelijk oud, donker en lelijk pand', schrijft een medewerker. 'Zonder nieuwbouw toch in staat om het als nieuw aan te laten voelen', vindt een ander.

ASR wilde dat het vernieuwde kantoor heel transparant zou worden. Dat was dan ook een van de belangrijkste opdrachten die het meegaf aan architect Jeroen van Schooten, die eerder ook het ministerie van Financiën volledig vernieuwde. 'Mensen hebben weinig vertrouwen in verzekeraars. Daarom wilden we van een gesloten naar een transparant gebouw', zegt Fiona van 't Hullenaar, directeur business support bij ASR.

Al te duur mocht de transformatie niet zijn. Van 't Hullenaar: 'Er zijn mensen bij ons die hun baan kwijtraken, dan kun je niet met een heel kostbare verbouwing aankomen. Elk miljoen dat je laat liggen bij de onderhandelingen met de aannemer kan banen kosten.' Soberheid is dan ook een terugkerende term in de verhalen van ASR over de transformatie. En dat combineert goed met een ander uitgangspunt: het neerzetten van een duurzaam gebouw. Meubilair uit het oude kantoor wordt hergebruikt, maar dan bijvoorbeeld wel met een nieuwe stofje. De oude bar heeft een nieuwe functie. En tafels zijn gemaakt van bomen uit bossen die in eigendom zijn ASR. Het nieuwe gebouw verbruikt bovendien vijftig procent minder energie dan de oude kolos.

Er zijn verschillende soorten werkplekken voor medewerkers. Van afgesloten belplekken en stilteruimten, tot loungehoeken en overlegzitjes. Door de glasgevel en het creëren van grote open ruimten in het gebouw komt er heel veel daglicht naar binnen. De groene buitenruimten maken het gebouw extra aantrekkelijk. Op de etages kunnen medewerkers op verschillende plekken naar buiten in een met glas overdekte wintertuin en vandaaruit door naar een groot tuin-dakterras met planten en bomen. Medewerkers kunnen er aan grote houten tafels werken; de wifi werkt er uitstekend. Vergaderen kan er natuurlijk ook. Met uitzicht op helmgras lijkt het alsof je in de duinen bent.

Eindoordeel

Alle drie gebouwen zijn bijzondere en aangename plekken om te werken. Toch springt het gebouw van ASR er volgens de vakjury en lezers uit. Het gebouw heeft veel kwaliteit door de akoestiek, verspreiding van daglicht, het binnenklimaat, de afwisseling van werkplekken en de verbinding met buitenruimten. Daarnaast sluiten de filosofie van ASR en het kantoor heel goed bij elkaar aan: transparantie, duurzaamheid en soberheid komen heel nadrukkelijk terug in het getransformeerde kantoor.