Stop met conflicten: de simpele non-verbale truc om om te gaan met je dominante collega

Veel professionals herkennen dit soort situaties, maar niet altijd de onderliggende communicatiestijl. Want wat jij als overheersend kunt ervaren, is voor die collega simpelweg de meest natuurlijke manier van communiceren.

Hier helpt het DISC-model. Dit model bundelt verschillende communicatiestijlen in vier herkenbare categorieën. En die stijlen zijn niet alleen verbaal zichtbaar, maar juist ook non-verbaal. De manier waarop iemand kijkt, zit, beweegt of binnenkomt, verraadt vaak al veel over zijn of haar voorkeursstijl – soms nog vóór het eerste woord is gezegd.

In dit artikel zoom ik in op de Dominant-stijl, in DISC vaak aangeduid als de ‘rode’ stijl. Een stijl die in gedrag en lichaamstaal meestal het snelst opvalt en daardoor ook het vaakst wordt misbegrepen. Hoe herken je een ‘rode’ collega zonder woorden? En belangrijker: hoe stem je jouw non-verbale gedrag zó af dat de samenwerking soepeler en effectiever wordt, ongeacht je eigen DISC-kleur?

Hoe je een rode stijl kunt herkennen aan lichaamstaal

1. Directe, stevige blik

Rood zoekt geen subtiele nuance. Ze kijken je recht aan, vaak langer dan gemiddeld. Niet agressief bedoeld - maar wel doelgericht.

2. Snelle, grote bewegingen

Handen bewegen functioneel, niet decoratief. Een rode collega tikt met een pen, staat op als iets te lang duurt, of snijdt met een handgebaar door het gesprek heen: “Door! Volgende punt.”

3. Hoge spierspanning

Je ziet vaak een strakke kaaklijn, rechte rug, weinig inzakking. De energie staat ‘aan’. Ze lijken letterlijk klaar voor actie.

4. Tempo, tempo, tempo

Sneller lopen, sneller praten, sneller reageren. Zelfs hun ademhaling is korter en hoger.

5. Duidelijke zones en grenzen

Rood komt dichtbij als het functioneel is, maar bewaart meestal een duidelijke persoonlijke ruimte: efficiëntie is de norm.

Hoe een rode collega jou ziet (non-verbaal)

Waar sommige mensen letten op nuance, emoties of sfeer, scant rood vooral op:

• Zelfvertrouwen

• Efficiëntie

• Duidelijkheid

• Doelgerichtheid

Zij lezen jouw lichaamstaal primair als: “Kan jij me helpen het doel te halen of niet?”

Hoe ga je non-verbaal om met rood - per DISC-kleur

De rode stijl richt zich van nature op het doel, niet op het aanpassen aan anderen. Daarom kan het zinvol zijn dat jij dat doet - zonder jezelf te verliezen. Hieronder de non-verbale strategie per stijl.

Als jij zelf de rode stijl hebt

Jullie begrijpen elkaar meestal prima, maar let op het risico: twee keer rood geeft vrijwel altijd een hoog tempo en een hoog volume, wat leidt tot een grotere kans op een conflict of botsing.

Non-verbaal werkt goed:

• Houd je bewegingen functioneel en niet te groot; anders wordt het snel wedijver.

• Let op je gezichtsspanning. Ontspanning wordt sneller gelezen dan woorden zoals “rustig maar”.

• Bewaak je pauzes in gesprekken: stilte is geen verlies, maar overzicht.

Als jij de gele stijl hebt

Geel praat graag, beweegt veel, en toont emoties zichtbaar. Dat kan op rood snel overkomen als chaos, afleiding of tijdverlies.

Wat non-verbaal goed werkt:

• Beperk wiebelen, zwaaien, en overmatige mimiek.

• Toon enthousiasme via een open houding, maar minder via grote bewegingen.

• Maak je punt zichtbaar met één duidelijk gebaar - bijvoorbeeld een subtiele open hand.

Tip: rood waardeert jouw energie wél, zolang die gericht is op resultaat.

Als jij de groene stijl hebt

Groen is rustig, warm, vriendelijk. Voor rood kan dit al snel te langzaam voelen.

Wat non-verbaal goed werkt:

• Maak je bewegingen iets doelgerichter: knik duidelijk, wijs naar een document, maak een bewuste handbeweging.

• Kijk iets langer aan dan je gewend bent; te weinig oogcontact wordt door rood gezien als twijfel.

• Sta of zit stevig, voeten op de grond - zo straal je stabiliteit uit zonder jezelf te forceren.

Als jij de blauwe stijl hebt

Blauw is precies, bedachtzaam, gedetailleerd. Voor rood kan dat overkomen als remmend of kritisch.

Wat non-verbaal goed werkt:

• Houd je houding recht en compact, maar niet gesloten.

• Als je nadenkt, kijk dan niet langdurig weg. Voor rood lijkt dat al snel alsof je twijfelt of blijft hangen in details. Markeer je denkpauze door even je hand op te steken of kort te knikken - zo ziet rood dat je bezig bent met formuleren, niet met treuzelen.

• In plaats van uitgebreid te verklaren wat je hebt geanalyseerd, werkt het beter om je document, grafiek of laptop meteen open neer te leggen. Rood ziet graag in één oogopslag waar je naartoe wilt.

Tot slot: rood is niet boos, rood is doelgericht

Veel mensen verwarren de directe, snelle lichaamstaal van rood met irritatie of agressie. Maar vaak is het precies andersom: dit is hun neutrale stand. Door te kijken naar spierspanning, tempo, oogcontact en beweging, kun je rode collega’s veel beter lezen. En dit geldt niet alleen voor rood: door subtiel aan te sluiten met jouw non-verbale gedrag, haal je het beste uit de samenwerking - ongeacht wie welke stijl heeft.