Boek – Blunder er maar lekker op los

Iedereen heeft weleens het gevoel dat ze een fantastisch idee hebben. Helaas pindakaas: iemand anders heeft een vergelijkbaar project net eerder op de markt gebracht. Of omgekeerd: je brengt een geweldig product in de winkels, en de consument moet er nog te veel aan wennen. Te vroeg is ook niet op tijd! Timing is alles. Dat ondervindt Paul Louis Iske aan den lijve als hij in 1996 een voorloper van LinkedIn ontwikkelt. Briljant. Jammer dat dan nog veel te weinig professionals internet gebruiken om te netwerken. Het project implodeert, maar gelukkig heeft Paul Louis Iske er veel van geleerd. Genoeg om er nu het boek Instituut voor briljante mislukkingen over te schrijven.

Iske werkt als hoogleraar Open Innovatie aan de business-school van de Universiteit Maastricht. Maar belangrijker: hij is chief failure officer van het Instituut voor briljante mislukkingen. Hij wil dat we geen faalangst of schaamte voelen als we nieuwe projecten lanceren. Edison zei al dat je negen mislukkingen nodig hebt voor je de gloeilamp uitvindt. Bij Google hebben ze de ideeën van Iske begrepen, ze gaan ervan uit dat de meeste nieuwe services floppen, voordat ze een relevante nieuwe vinden. Die houding wil Iske ook bij zijn lezer aankweken.

Eerst kijkt hij waardoor wij mensen zo goed zijn in het falen. Iskes versie van LinkedIn flopte doordat de markt er niet rijp voor was. Maar als individu kun je ook de mist ingaan, want het gedrag van mensen kan behoorlijk grillig en onvoorspelbaar zijn. Daarvoor heeft de luchtvaart de dirty dozen menselijke faalfactoren geformuleerd die ongelukken of mistiming kunnen veroorzaken: gebrekkige communicatie, zelfgenoegzaamheid, gebrek aan kennis, afleiding, onvoldoende teamwork, vermoeidheid, gebrek aan middelen, druk, gebrek aan assertiviteit, stress, gebrek aan bewustzijn, normen en waarden.

Zelfgenoegzaamheid is het grootste gevaar als je nieuwe ideeën lanceert. Door arrogantie vertrouw je erop dat je alle antwoorden hebt. Fout!

Archetypen

Hoogleraar Iske springt nogal eens van de hak op de tak. Daardoor raakt de lezer nog weleens de weg kwijt. Maar de auteur verwent de lezer wel met talloze voorbeelden van briljante mislukkingen. Even voor alle duidelijkheid: een briljante mislukking ‘is een poging om waarde te creëren waarbij geen vermijdbare of verwijtbare fouten zijn gemaakt en desondanks het oorspronkelijke gewenste resultaat niet is behaald. Er is geleerd en de leerervaringen worden gedeeld.’ Een rekenfout of met je auto via de vluchtstrook de file proberen te passeren: geen briljante mislukkingen.

Wat dan wel? Dit is het leukste onderdeel van het boek, waarin Iske zestien archetypen onderscheidt. Hij geeft ze smakelijke bijnamen mee als de Olifant, de Zwarte Zwaan, de Generaal zonder Leger, en de Boerenmeid. Bij de Junk gaat het om de kunst van het stoppen (je hebt al zo veel uitgegeven dat je het project niet wilt afbreken), bij de Generaal zonder Leger omgekeerd een gebrek aan middelen, waardoor je een goed idee wel moet afbreken. Kopieermachinefabrikant Xerox bedacht de muis, ethernet (voorloper internet), een tekstverwerker, kortom alles voor een moderne computer, maar geen marketingplan of afzetkanalen om die thuiscomputer te verkopen. Steve Jobs pikte de meeste ideeën in en de rest is geschiedenis.

Cv

Hoe moet je leren van je fouten, pardon, je briljante mislukkingen? Maar vooral hoe zorg je bij een bedrijf dat mensen niet bang zijn om iets nieuws te proberen? Iske hamert op een open bedrijfscultuur. Ja, open deur, maar hij legt wel goed uit hoe je dat moet bereiken. Zo moet iedereen minstens een briljante flop op zijn cv zetten, dat neemt een hoop schaamte weg.

Instituut voor briljante mislukkingen is een fijn lees- en leerboek met veel praktische voorbeelden. Maar Iske (of zijn uitgever) had misschien kunnen bedenken dat alle illustraties beter zouden werken als de tekstjes erop leesbaar zouden zijn. Nu treft de lezer piepkleine illu’s aan, zwartwit, die waarschijnlijk uit een PowerPointpresentatie van tien jaar geleden stammen en inmiddels niet meer werken. Volgende keer meer investeren in de visuele presentatie, Paul Louis en uitgeverij Business Contact!