Naar de rechter: bedrijf eist gemaakte opleidingskosten terug

Het staat duidelijk in het contract van een ex-werknemer van het Rotterdamse vervoersbedrijf RET: in principe betaalt de werkgever de opleiding tot trambestuurder, maar het bedrijf dekt zich in. Onder anderen een werknemer die binnen drie jaar na het behalen van zijn trambewijs ontslag neemt, moet (een deel van) de kosten voor de opleiding terugbetalen.

Uitgemaakte zaak, dacht het bedrijf dus toen een werknemer zo’n tien maanden na het behalen van zijn trambewijs ontslag nam. Maar de (inmiddels ex-)werknemer dacht daar anders over en stapte naar de rechter in Rotterdam. Die deed recent uitspraak. Een verrassende uitspraak, misschien wel. Want de rechter stelt de ex-werknemer – ondanks het door hem getekende contract – in het gelijk.

Nooit eerder een tram bestuurd

Terug naar het begin: de man werd in september 2022 aangenomen als trambestuurder bij de RET. Hij had nooit eerder een tram bestuurd, maar dat hoefde ook niet volgens de eisen in de vacature. Daarin stond dat hij een rijbewijs B of A (auto- of motorrijbewijs) moest hebben. De eerste drie maanden zou hij een opleiding volgen tot trambestuurder, en daarna – als hij zijn trambewijs had behaald – zou hij gaan rijden.

Zo geschiedde. De man haalde in drie maanden zijn trambewijs, werd trambestuurder en zijn contract werd na een jaar verlengd. Maar in oktober 2023 nam hij ontslag. In de brief die daarop volgde, schreef de RET dat hij een deel van zijn studiekosten moest terugbetalen. Het bedrijf hield €2.600,00 euro netto in van zijn loon (meer dan een maandsalaris) en eist via de rechter nog eens € 1.835,17 euro voor de resterende studiekosten.

Maar de werknemer beriep zich op een artikel in de wet waarin staat dat bedrijven verplicht zijn om hun werknemers kosteloos scholing aan te bieden als die scholing volgens de wet, een CAO of een ‘regeling van een bevoegd bestuursorgaan’ moet worden aangeboden om het werk waarvoor zij zijn aangenomen uit te voeren en ook de uren waarin de opleiding gevolgd moet worden te beschouwen als werktijd (en dus uit te betalen). Als in een contract anders staat, dan is dat beding in het contract niet geldig.

Vacature-eisen

De RET betwist dat er sprake is van een verplichting om de scholing aan te bieden. Maar daar gaat de rechter niet in mee. De man had een rijbewijs B, zoals in de eisen in de vacature stond, maar iemand mag pas zelfstandig een tram besturen als diegene de opleiding tot trambestuurder succesvol heeft afgerond – een opleiding die hij binnen de RET moest volgen. Zonder die opleiding zou de man het werk waarvoor hij was aangenomen dus niet hebben mogen uitvoeren. Een situatie zoals beschreven in de door de ex-werknemer aangedragen wet dus.

De rechter beslist daarom dat de RET de ex-werknemer netto € 3.313,59 moet betalen: de ingehouden studiekosten en de met die studiekosten ten onrechte verrekende openstaande verlofuren – en daarnaast nog ruim € 500,- aan overige gemaakte kosten. Ook moet de RET de proceskosten van circa € 1.300,- betalen.