Hoe voorkom je dat je gaat micromanagen?

De eerste keer dat ik Mirjam zie, is ze al een aantal maanden weg bij haar werkgever. Om bij te komen van de hectische tijd nam ze een sabbatical. Ze vertelt dat het retailbedrijf waar ze voor werkte sinds de coronacrisis een zwabberende koers vaart en er een hoog verloop is onder het personeel. De situatie gaf haar een onveilig gevoel, waardoor ze langzamerhand uitgeput raakte. Vandaar dat ze besloot op te stappen. Nu ze is uitgerust, heeft ze zin om ergens aan de slag te gaan.

Groot arbeidsethos

Aan ambitie ontbreekt het haar zeker niet; Mirjam zet graag haar tanden in een fikse uitdaging. Van huis uit heeft ze een groot arbeidsethos meegekregen, net als een flinke dosis discipline. Er werd thuis ‘met strakke hand geregeerd’, zegt Mirjam. Dat ze zelf zo taakgericht en gestructureerd is ingesteld, lijkt dan ook geen toeval. Het zijn mooie eigenschappen voor een leidinggevende. Maar ze hebben wel een schaduwkant, zo heeft ze ervaren. Ze kan af en toe wat rigide zijn en focust soms te veel op details in plaats van op de grote lijnen.

Dat Mirjam zich bewust is van haar valkuil, is een goed teken. Een goede leider reflecteert regelmatig op het eigen gedrag en kent zijn of haar zwaktes. Ik vraag of ze ook doorheeft wanneer ze in haar valkuil belandt. Zodra de werkdruk hoog wordt of er grote onrust in de organisatie ontstaat, heeft ze de neiging zich te bemoeien met de werkzaamheden van haar medewerkers of deze zelfs uit handen te nemen. Het lijkt haar overlevingsmechanisme in moeilijke situaties.

Vragenlijst voor omgeving

Ik ben benieuwd hoe anderen naar haar gedrag kijken en of ze zelf niet al te streng oordeelt over haar functioneren. Daarom vraag ik haar een vragenlijst voor te leggen aan een aantal mensen uit haar omgeving. Niet alleen aan collega’s, maar ook aan vrienden en familie. De vragen gaan over haar kwaliteiten, aandachtspunten en mogelijke toekomstrichtingen. Zo’n feedbackanalyse levert vaak veel op voor een loopbaankandidaat. Als het al geen nieuwe inzichten zijn, dan is het wel vaak een boost voor het zelfvertrouwen.

Mirjam is erg enthousiasmerend als leidinggevende, antwoorden vrijwel alle deelnemers. Ook termen als ‘mensgericht’, ‘warme persoonlijkheid’ en ‘verbindend’ komen meerdere malen terug. Ze komen overeen met de indruk die Mirjam op mij maakt. Ze maakt gemakkelijk contact, toont oprechte interesse en heeft humor. Het zijn niet de kenmerken die je verwacht bij een gestreste micromanager. Over haar capaciteiten als manager zijn de feedbackkandidaten unaniem: die heeft ze absoluut in huis.

In de reacties op de vraag wat een aandachtspunt voor Mirjam is, zie ik ook een rode draad. Mensen schrijven dat ze weleens de neiging heeft te veel taken naar zich toe te trekken. Ook komt ze soms wat ‘rechtlijnig’, ‘star’, en ‘vierkant’ over, vooral als de stress hoog oploopt.

Goede leidinggevende

De feedback is voor Mirjam herkenbaar. Ook haalt ze er de bevestiging uit dat ze wel degelijk een goede leidinggevende is. Mocht ze toch lichte twijfel hebben gevoeld, dan had ze nog een test kunnen doen. Op 123test.com en Intermediair vind je bijvoorbeeld gratis tools hiervoor.

Het is wel goed als Mirjam bij haar oriëntatie naar een nieuwe baan rekening houdt met haar valkuil, bijvoorbeeld door goed te kijken naar de werkomgeving. In organisaties met een heldere structuur, zoals in de zorg of bij de overheid, zit ze waarschijnlijk beter op haar plek dan bij een start-up waar alle panelen voortdurend schuiven.

Maar ook bij de meest gestructureerde organisaties kan chaos ontstaan. Ik adviseer Mirjam daarom bij een nieuwe baan een of twee collega’s in vertrouwen te nemen over haar valkuil. Zij kunnen, zodra ze zien dat ze wat te hoekig en controlerend wordt, haar daarop wijzen. Dan kan ze meteen haar gedrag bijsturen. Grote kans dat ze na verloop van tijd vanzelf de teugels wat meer laat vieren.

*Mirjam is om privacyredenen een gefingeerde naam.