Durf jij te falen in je werk?

Door Map Oberndorff

In ons leven proberen we allemaal zoveel mogelijk tegenslag te vermijden. Ook naar de buitenwereld willen we graag zo succesvol mogelijk overkomen. Zeker in deze huidige prestatiemaatschappij streven we massaal naar het hoogst haalbare. Kijk maar naar alle perfecte plaatjes op sociale media: we weten dondersgoed dat ze de werkelijkheid niet weerspiegelen, maar beschouwen ze toch als referentiekader.

Wat we in die ratrace van zelfverbetering vaak vergeten, is dat we juist van onze fouten veel kunnen leren. Zo vraag ik loopbaankandidaten regelmatig een faalanalyse te maken. Het gaat dan om een specifieke situatie, hun rol daarbij, het resultaat en hoe ze erop terugblikken. Door met afstand naar je eigen handelen te kijken, leer je veel over jezelf en hoe je de volgende keer beter met een situatie kunt omgaan. Een inspirerende leestip is het vorig jaar verschenen boek Durf te falen van de Britse auteur Elisabeth Day. Daarin staan haar interviews met beroemdheden, zoals tv-presentator Graham Norton, over lessen die zij trokken uit hun grootste fiasco’s. De interviews zijn ook terug te luisteren in haar podcastserie How to fail.

Nadat Iris op haar sloffen haar studie had doorlopen, had ze het gevoel de hele wereld aan te kunnen. In haar nieuwe baan legde ze de lat voor zichzelf erg hoog. Zodra er ook maar iets tegenzat, was ze teleurgesteld. Ook merkte ze dat haar werk als projectleider veel minder duidelijk was afgebakend dan haar studie, waardoor ze geregeld over haar grenzen ging.

De nodige tegenslag

Ik gaf haar de opdracht haar levensloop op te schrijven met daarin haar belangrijkste herinneringen over hoogte- en dieptepunten. Daaruit kwam naar voren dat ze toch wel de nodige tegenslag was tegengekomen. Zo zou ze na haar studie samen met haar vriend een wereldreis maken. Ze hadden beiden hun huizen al opgezegd en de route was helemaal uitgestippeld, maar door de plotselinge coronacrisis viel hun plan in duigen. Zonder werk en huis verbleven ze noodgedwongen een poos bij haar ouders. Toch bleef Iris niet lang bij de pakken neerzitten. Na een intensieve zoektocht vond ze én een nieuw huis én een uitdagende baan.

Door te bedenken hoe je bent omgegaan met eerdere tegenslagen, kun je beter zicht krijgen op je kwaliteiten. Die heb je namelijk nodig om er weer bovenop te komen. Niet voor niets bestaat het gezegde: what doesn’t kill you makes you stronger. Iris sloeg zich door de moeilijke periode heen dankzij haar gedrevenheid en verantwoordelijkheidsgevoel. Die kwaliteiten komen ook van pas in haar huidige baan.

Maar in je beste eigenschappen kun je ook doorslaan, zo laat bedrijfskundige Daniel Ofman zien in zijn bekende model over kernkwadranten. Dan beland je in je valkuil. Als Iris zich té verantwoordelijk voelt of té gedreven wordt, heeft ze de neiging over haar grenzen te gaan. Precies waar ze nu regelmatig tegenaan loopt. Ze heeft een tijdje een logboek bijgehouden met situaties waarin ze in haar valkuilen dreigde te stappen. Daardoor is ze zichzelf beter gaan begrijpen en kan ze nu bij lastige situaties beter anticiperen. Bij een volgende tegenslag is ze beter bewapend. Ook zit sinds kort ‘nee’ in haar vocabulaire.

*De naam Iris is om privacyredenen gefingeerd.

Map Oberndorff is loopbaancoach en journalist. Deze rubriek schrijft ze afwisselend met haar collega Jolan Douwes.