Vier simpele manieren om het onderwijs aantrekkelijker te maken voor leraren

Als interim-leraar Duits loop ik twee dagen per week rond in verschillende scholen, die ik dan vergelijk met de bedrijven waar ik de rest van de week kom. Daarbij zie ik enorm grote verschillen. Ik denk dat het onderwijs veel kan leren van het bedrijfsleven. Intussen heb ik op ruim twaalf scholen lesgegeven en daarbij vallen mij steeds dezelfde zaken op die het onderwijs moeilijk en onaantrekkelijk maken voor leraren. Het onderwijs moet echt met de tijd meegaan. Dat kan volgens mij op vier manieren:

Betrek de ouders bij het onderwijs

De ouders zijn de klanten van de school. Zij geven hun kostbaarste bezit uit handen aan de leraren, maar het enige contact bestaat nu uit de 7 minutensessies tijdens ouderavonden en de telefoontjes als het kostbaarste bezit zich weer eens misdraagt, waarop ouders dan vaak reageren met: ‘Dat doet ie thuis nooit’ en de leerkracht met zijn mond vol tanden staat. Leg aan ouders uit hoe groepsgedrag ontstaat, nodig ouders uit in lessen, begin een dialoog met ouders op (besloten) sociale media over onderwerpen die zij interessant vinden.

Creëer sociaal kapitaal

Elke leraar heeft indrukwekkende verhalen over hoe hij bij een kind het verschil kon maken. Deel die verhalen op sociale media. Laat je eigen schoolkinderen jouw schoolwebsite maken. De meeste schoolwebsites zijn namelijk echt ongelofelijk saai. Kinderen hebben originele ideeën en je zult versteld staat van hun creativiteit. Roep verkiezingen uit waarbij leerlingen hun eigen media-manager kiezen en koppel daar een piepklein salaris aan vast.

Gebruik de ‘onzichtbare waarde’ van jouw personeel

Veel leraren hebben een heel andere achtergrond. Ik heb een zakelijke achtergrond, maar daar kan ik veel te weinig gebruik van maken omdat het onderwijsprogramma op veel scholen al volledig ingericht en bepaald is. Als interim-leraar moet ik ervoor zorgen dat de leerlingen rustig zijn in de klas en dat het programma wordt afgewerkt. Op sommige scholen zijn de schoolleiders ook echt onzichtbaar. Nog nooit heeft een schoolmanager aan mij gevraagd wat mij aan de school specifiek is opgevallen of wat voor ideeën ik misschien van andere scholen heb. Gewoon je ding doen, jezelf goed kunnen aanpassen en in geen enkel opzicht opvallen. Dat laatste lukt mij minder goed.

Zorg voor verbinding in de lesstof met leerlingen

De meeste lesboeken Duits zijn door oudere leraren geschreven. Die weten veel over hun vak, maar begrijpen nog niet dat een tekst over Duitse bouwstijlen voor jonge pubers niet heel erg opwindend is. Daarom schrijf ik mijn eigen leesteksten over kinderen die last hebben van een laag zelfbeeld of verliefd zijn op een klasgenootje en niet weten wat ze moeten doen. Gebruik teksten over actuele zaken. Een tekst over twee vrienden van wie er een dodelijk verongelukte, zorgde voor diepgaande gesprekken in de klas. Bij een klas heb ik een mini-training onderhandelen gegeven, omdat zij het laatste uur geen zin meer hadden in Duits. ‘Ga maar met mij onderhandelen’, was mijn opdracht. Maak maar een deal. Sommige leerlingen betrokken hun ouders er zelfs bij. Ik geef soms keiharde feedback aan leerlingen, maar omdat ik alleen het gedrag benoem en niet de identiteit, accepteren ze dat veel makkelijker.

Scholen hebben als taak de leerlingen voor te bereiden op een maatschappij waarvan niemand weet hoe die er precies gaat uitzien. Het fabrieksmodel van de huidige scholen, waarin hoogopgeleide experts het onderwijs bedenken en vervolgens ‘naar de klanten’ als product aanbieden, heeft zijn langste tijd gehad. De pubers van nu moeten hun emotionele intelligentie ontwikkelen, leren hoe zij de regie over hun leven kunnen pakken, ondernemerschap leren. Dat zijn vaardigheden waarmee zij in de toekomst uit de voeten kunnen. Daar zullen scholen op moeten aansluiten, anders zal het werk van veel docenten steeds ondragelijker worden en zal de kloof tussen school en praktijk alleen maar groter worden.