Van zorgmanager naar gids van foodtours: ‘Praktische past mij veel beter’

Headerfoto: Helena Smit. Fotografie: Debbie Bodewes.

‘De hele dag’ zat Helena Smit (40) als zorgmanager in vergaderingen. ‘Dat eindeloos bakkeleien over van alles en nog wat, daar was ik op een gegeven moment klaar mee. Ik zag om de zoveel jaar steeds dezelfde problemen terugkomen, maar een structurele aanpak bleef uit.’ Ze zag dat haar universitair geschoolde collega’s bleven hangen in de theorie en voor haar gevoel onvoldoende doorpakten. ‘De mensen op de vloer, die wisten van aanpakken! Daar herkende ik mijzelf in: ik was veel te praktisch ingesteld voor het werk dat ik deed.’

Tijdens de coronapandemie had Helena tijd om nadenken over wat haar passies zijn. ‘Tussen twee lockdowns in organiseerde ik met een vriendin een Indonesische foodtour. Dat deelde ik op Instagram, en al snel kwam er steeds meer vraag naar. Daarnaast begon ik een magazine over Indonesisch eten. Ik kon zo de roots van mijn moeder eren en mijn eigen identiteit aan mijn werk koppelen; dat voelde goed.’

Knoop doorhakken

Het idee om haar werk in de zorg af te bouwen, kreeg steeds meer vorm. Maar echt de knoop doorhakken, was spannend. Ook haar omgeving was eerst sceptisch, met uitzondering van haar moeder. ‘Ik heb lang gestudeerd en een hele carrière opgebouwd. Zou ik dat willen opgeven voor iets waarvan ik niet eens zeker wist of ik er geld mee zou verdienen?’

Maar geld verdienen lukte, en Helena werkt nu meer dan ze ooit deed. ‘Het harde werken is voor mij nooit het probleem geweest. En ik voel mij nu financieel zekerder dan toen ik in dienst was. Ik heb veel reorganisaties meegemaakt, als je een baan hebt, kan het zomaar afgelopen zijn.’

Helena is zeker niet de enige die de stap maakte naar een praktischere baan, zegt Yvonne van Sark van jongerenadviesbureau Youngworks. ‘We zien onder theoretisch opgeleiden al langer de ontwikkeling dat werk ook betekenis moet geven. Werk is niet meer alleen bedoeld om geld te verdienen, we koppelen er steeds vaker onze identiteit aan. Dat roept ook existentiële vragen op, zoals: is dit wat ik de rest van mijn leven wil doen? En: wat draag ik bij aan de maatschappij?’

De tekst gaat verder onder de afbeelding en vacatures.

Foto: Yvonne van Sark van jongerenadviesbureau Youngworks. Fotografie: Sjanne de Haan

Zingeving

Van Sark benadrukt dat veel theoretisch opgeleiden in de luxepositie zijn dat ze die vragen ook kúnnen stellen: in de huidige welvaartsmaatschappij verdient een groot deel van hen genoeg om rond te komen, waardoor ze zich kunnen richten op minder basale dingen, zoals zingeving. Ook ziet Van Sark dat kennisberoepen steeds meer onder druk komen te staan, onder andere door de ontwikkeling van AI. Theoretisch opgeleiden voelen de druk om daardoor na te denken over hun carrière, blijkt uit onderzoek van TNO.

Een positieve ontwikkeling waardoor we over onze carrière kunnen nadenken, is dat in veel sectoren de banen voor het oprapen liggen. Dus wil je een switch maken, dan is nu het moment, zegt Van Sark. ‘Daarbij is er in veel sectoren een stap gezet qua salaris. Je gaat er niet per se op achteruit.’

Dat mensen als Helena een ‘simpelere’ baan kiezen, daar is Van Sark het niet mee eens. ‘Elke baan heeft zijn eigen uitdagingen en complexiteit.’ Volgens haar gaat het er vooral om dat theoretisch opgeleiden – of hoofdwerkers, zoals Dylan van Rijsbergen ze noemt in zijn boek De net niet elite – vooral behoefte aan minder verantwoordelijkheden, minder vergaderingen en vooral minder stress. Volgens Van Sark weegt dat voor veel theoretisch opgeleiden op tegen een hoger salaris of een gebrek aan pensioenopbouw.

Helena verdient inmiddels zoveel geld dat ze – als ze zo doorgaat – op haar 55ste met pensioen kan. ‘Maar dat wil ik helemaal niet: ik vind mijn werk veel te leuk.’