Sollicitatiegesprek? Analyseer de hr-afdeling!

Een volgende hr-afdeling doet netjes de personeelsadministratie, de loonadministratie en verzorgt de contracten. De medewerker krijgt van een interne afdeling het verzoek om een vacature uit te zetten met een lijstje van gewenste eigenschappen of voorwaarden en het sollicitatiegesprek gaat dan vooral om het zetten van vinkjes of streepjes bij elke eigenschap of voorwaarde. Dat zijn weinig spannende gesprekken waarbij je een paar vragen moet stellen om te laten zien dat je goed voorbereid bent, maar zeker niet door moet vragen omdat je weinig onderbouwde antwoorden zult krijgen.

Ook werving- en selectiebureaus horen te vaak bij deze categorie. Een werving- en selectieconsultant kan primair geïnteresseerd zijn in het aanleveren van een aantal goede cv’s en heeft zich dan ook helemaal niet verdiept in de bedrijfs- of afdelingscultuur. Als je te gast bent bij een werving- en selectiebureau, vraag dan eens door over de cultuur of de doelstellingen van het bedrijf. Het kan vermakelijk zijn om te zien hoe de betreffende consultant zich dan opeens uit een voor hem of haar netelige situatie probeert te redden. Gelukkig zijn er veel werving- en selectiebureaus die zich wel verdiepen in zulke zaken en oprecht een goede match proberen te vinden.

Visie op personeelsbeleid

Een afwachtende hr-afdeling wacht op een vraag van een afdelingschef en ontwikkelt samen met de afdelingschef een passend profiel, denkt mee en stelt kritische vragen.

Hier is de persoonlijke mening van de hr-medewerker een stuk belangrijker. De leukste gesprekken voer ik de afgelopen jaren met medewerkers van leidende hr-afdelingen. Die zitten bij strategische vergaderingen en besteden veel aandacht aan een proactieve ontwikkeling van hun personeel. Zij hebben een echte visie op personeelsbeleid en organisatie en deze gesprekspartners moet je vooral laten vertellen over de toekomst van hun bedrijf en hun visie op het ontwikkelen van mensen. Let daarbij goed op de verhouding tussen regels en procedures enerzijds, en vrijheid van handelen anderzijds.

Vragen stellen

Door de juiste vragen te stellen, kun je veel te weten komen over de organisatie waar je bij solliciteert. De vragen heb ik ingedeeld in thema’s:

Aandacht voor de individuele mens

• Hoe lang werkt u al hier?

• Waar moest u zelf aan wennen toen u hier in dienst kwam?

• Stel ik heb net samen met u mijn arbeidscontract getekend, wat zijn de twee belangrijkste tips die u mij zou geven?

• Wat vindt u van mij? (Hiermee krijgt het gesprek een mooie verdieping en kun jij zien of men gewend is aan het geven van feedback.)

Proactieve hr-afdeling of reactief?

• Als u naar mijn cv kijkt, wat zal ik vooral moeten leren als ik in dienst kom?

• Selecteert u primair op kennis en ervaring, of gelooft u dat medewerkers ook ontwikkeld kunnen worden?

• Wat is uw belangrijkste uitdaging als hr-functionaris binnen dit bedrijf?

Procedureel of meer mensgericht?

• Wat doet hr als blijkt dat een medewerker zijn doelstellingen niet behaalt?

• Hoe laat mijn leidinggevende mij weten hoe ik functioneer?

• Hoe merken collega’s dat iemand promotie heeft gemaakt?

• Omtrent welke zaken mogen leidinggevenden hier autoritair zijn?

• Wat is een belangrijk taboe binnen dit bedrijf?

Lerende organisatie?

• Wat gebeurt er als een collega een ernstige inschattingsfout maakt?

• Hoe worden medewerkers gestimuleerd om zich te blijven ontwikkelen?

• Hoe geeft men feedback? (Leuk is dan ook om aan het eind van het gesprek te vragen of jouw gesprekspartner je direct feedback wil geven op het gesprek.)

Zware periode

De meeste hr-afdelingen zijn in de afgelopen jaren behoorlijk uitgekleed. Er is flink bezuinigd op hr en de meeste gesprekspartners zullen zelf nog relatief nieuw zijn, of zijn oudgedienden die veel collega’s hebben zien vertrekken. Zij moesten de ontslaggesprekken voeren, waren steeds de brengers van slecht nieuws en hadden bijna niets om mensen blij mee te maken. Budgetten waren er niet, bonussen al helemaal niet, en daarom hebben veel hr-mensen een periode achter de rug die ook voor hen persoonlijk erg zwaar was. Ik stel weleens de vraag hoe mijn gesprekspartner de afgelopen moeilijke tijden persoonlijk ervaren heeft. Vaak krijgen we dan een moment van echt menselijk contact.