Carrièreswitch na je 55ste? Deze vrouwen durfden het aan – met succes

Voor Mieke Roelands (58), sinds kort verpleegkundige in de palliatieve zorg, lag het destijds voor de hand om na het behalen van haar gymnasiumdiploma bedrijfskunde te studeren aan de TU Eindhoven. ‘Mijn vader had een zaak en ik zag een carrière in de zakelijke wereld helemaal voor me. Na mijn studie heb ik nog dertien jaar bij KLM gewerkt. Een leuke tijd waarin ik allerlei mooie projecten heb gedraaid.’

Volgens Paula Kager (67), zelf carrièreswitcher en inmiddels enkele jaren loopbaan- en re-integratiecoach, kiezen mensen wel vaker voor een beroep ‘omdat ze toevallig iemand kennen die dat werk doet.’ Zo was voor Kager destijds de opleiding fysiotherapie een logische keuze. ‘Ik was 18 toen ik van het vwo kwam en had geen idee wat ik wilde worden. Tegenwoordig zou je een tussenjaar nemen om daar achter te komen, maar dat was toen niet gebruikelijk. Ik kende toevallig een fysiotherapeut en omdat me dat ook wel leuk leek, ben ik die opleiding gaan doen.’

Horizon verbreden

Na een jaar of negen met veel plezier als fysiotherapeut te hebben gewerkt, zag Kager geen uitdaging meer in haar vak. Ze besloot naast haar werk een rechtenstudie te doen, waarna ze eerst als jurist ging werken en later als directeur bij PwC, een functie met veel verantwoordelijkheid. ‘Ik werkte gemiddeld 50-60 uur in de week en er werd een grote mate van ondernemerschap van me verwacht. Ik dacht: dit houd ik niet nog jaren vol. Gelukkig heb ik mijn functie kunnen omzetten in een baan van drie dagen. In de resterende twee dagen ben ik allerlei bestuursfuncties gaan vervullen.’

Ook voor Roelands was op een gegeven moment de koek op. ‘Ik was een jaar of dertig en vroeg me af wat ik met de rest van mijn leven wilde. Ik heb toen zelf een coachingstraject gedaan. Daarna ben ik nog een paar jaar bij KLM blijven werken; eerst als bedrijfskundige en later als loopbaanbegeleider bij het net opgestarte KLM-mobiliteitscentrum. Daarin kwamen mijn achtergrond als bedrijfskundige en mijn eigen ervaringen met coaching mooi samen.’

Toen haar kinderen geboren werden, zegde Roelands tegen ieders (en haar eigen) verwachtingen in, haar goede baan op. Dat viel haar niet makkelijk, maar gaf ook de ruimte om – naast de opvoeding van de kinderen – een praktijk aan huis voor yoga, meditatie en coaching op te zetten.

Weer het roer om

Jaren later, toen haar moeder een herseninfarct had gekregen, realiseerde Roelands zich dat werken in de zorg met ouderen en stervenden haar zeer na aan het hart lag. Ze besloot opnieuw het roer om te gooien en volgde verschillende opleidingen om als gediplomeerd verpleegkundige aan de slag te kunnen. Praktische dingen als prikken of een katheter aanleggen deed ze voor het eerst. Roelands: ‘Ik ben nog nooit zo ver uit mijn comfortzone geweest.’

Ook voor Kager, inmiddels 56, was het tijd voor een radicale verandering. Aanvankelijk begon ze, naast opdrachten die ze deed voor haar voormalige werkgever, in 2016 een eigen bedrijf als loopbaancoach voor mensen boven de 45. Sinds twee jaar is ze daarnaast re-integratiecoach.

Voor Kager is daarmee de cirkel rond. ‘Als loopbaan- en re-integratiecoach heb ik te maken met mensen. Dat vond ik achteraf gezien het leukst aan mijn werk als fysiotherapeut. Ik vind het fijn om mensen te helpen die op enig moment in hun leven zijn vastgelopen in hun werk. En nu heb ik de luxe om niet tien, maar twee of drie cliënten per dag in te plannen.’

In Roelands huidige werk als zzp’er in de palliatief-terminale zorg komen de fysieke zorg en geestelijke of spirituele zorg samen. Het is werk waar ze naar eigen zeggen heel blij van wordt. ‘Het voelt als mijn roeping. Het geeft mij heel veel voldoening om zo dicht bij mensen te komen in zo’n beslissende fase van hun leven. Zo heb ik afgelopen zomer een oud echtpaar begeleid dat ervoor koos samen te sterven door bewust niet meer te eten en te drinken. Ik zal nooit vergeten wat die man zei toen ik voor het eerst bij ze binnenstapte: “Ik vertrouw jou.” Dat is precies wat ik voor die mensen wil betekenen: ik wil ze een veilige omgeving bieden, van waaruit ze het leven kunnen loslaten.’

Levenservaring

Zowel Kager als Roelands beseft dat ze het werk dat ze nu doet niet had kunnen doen toen ze jonger was. En aan motivatie en werklust ontbreekt het ze allerminst. Toch kleven er volgens Marianne van Woerkom, hoogleraar positief psychologisch perspectief op human research studies, nog altijd een hoop vooroordelen aan oudere werknemers. ‘Oudere werknemers zouden minder productief, minder gemotiveerd en vaker ziek zijn dan jongeren. Terwijl onderzoek aantoont dat dit onjuist is. Sterker nog: op de meeste vlakken scoren oudere werknemers juist beter en op performance scoren ze gelijk aan jongeren. Wat we wel zien, is dat jongeren meer gericht zijn op het maken van carrière en vaker deelnemen aan trainingen en opleidingen.’

Daartegenover staat volgens Van Woerkom dat ouderen binnen hun werk niet alleen hun kennis en vaardigheden, maar ook hun levenservaring kunnen inzetten. ‘Zij hebben al van alles meegemaakt in hun leven, zoals op jezelf wonen, relaties en kinderen opvoeden, waardoor ze beter weten wie ze zijn, waar hun sterke punten liggen en hoe ze die nog verder willen ontwikkelen.’

Een carrièreswitch op latere leeftijd is, kortom, wel degelijk mogelijk. Wat Kager, ongeacht haar leeftijd, dan ook aanraadt: ‘Denk je op enig moment: ik zit niet meer zo op mijn plek, en voel je het kriebelen? Zie het onder ogen en durf een andere weg in te slaan. Waarom zou je nog jaren blijven hangen in een baan die niet langer past? Neem een loopbaancoach in de arm of ga het gesprek met je werkgever aan. Zijn er misschien manieren om je werk anders in te vullen? Wacht hoe dan ook niet tot je helemaal vastloopt en thuis eindigt met een burn-out of bore-out, want dan ben je nog veel verder van huis.’

Bestaande functie aanpassen

Een radicale carrièreswitch, zoals in het geval van Kager en Roelands, is volgens Van Woerkom evengoed niet altijd nodig. ‘Soms volstaat het om je bestaande functie, in samenspraak met je werkgever, een andere invulling te geven. Dat noemen we ook wel jobcrafting.’ Als voorbeeld noemt Van Woerkom een oudere collega die het lesgeven heeft ingeruild voor andere taken binnen de universiteit. ‘Hij vond het politieke spel tussen werkgever en werknemer altijd al interessant, daarom vervult hij nu allerlei OR-taken.’

Hoewel Van Woerkom ook op de eigen verantwoordelijkheid van de werknemer wijst, is haar advies aan de werkgever: ‘Wees je bewust van de competenties en de behoeften van je oudere werknemer. Probeer niet de persoon aan te passen aan de functie, maar kijk hoe je de baan meer om die werknemer heen kunt creëren.’