Assertiever worden kan ook zonder zweverig gedoe

De Springest Learning Trends tonen aan dat assertiviteit in de top 4 van populairste leeronderwerpen staat. We vroegen Josje Karg - leeradviseur bij Springest - naar haar recente ervaring met een assertiviteitstraining.

'Ik ben geen zweverig type. Ieder kwartaal hebben we bij Springest een Happiness Halfuurtje (HH). Tijdens mijn HH werd het duidelijk dat een assertiviteitstraining goed voor me zou zijn. Ik dacht dat ik bang was om mijn mening op de werkvloer te uiten. Door de training kwam ik erachter dat angst niet het probleem was. Ik had geen goede methode om anderen duidelijk te maken wat ik wilde. Volgens mij denken veel mensen dat dit soort trainingen zweverig zijn, of alleen voor mensen met weinig zelfvertrouwen. Daar klopt niets van. Communicatie is een groot aspect van de training zelf, en alles wordt concreet gemaakt. In plaats van rollenspellen word je geconfronteerd met je gedrag, en dat kan best hard zijn.

Tijdens de cursus werd assertief gedefinieerd als 'een balans tussen ruimte geven en ruimte nemen'. Als je te veel ruimte geeft, kun je niets nemen. Als je de ruimte niet weggeeft, maar tegelijkertijd niet kan claimen omdat je daar de handvaten niet voor hebt, kom je alsnog nergens. De cursus heeft me geholpen mijn eigen patronen te herkennen en er iets aan te doen. Zonder het zweverige.

Volgens mij denken veel mensen dat je óf subassertief bent, of agressief-assertief. Subassertieve mensen kenmerken zich door passief en timide te zijn. Agressief-assertieve mensen zijn juist dominant en vallen op; vaak niet op een goede manier. De training die ik volgde, streeft ernaar om de balans daartussen te vinden. Je podium durven pakken wanneer nodig en dat podium goed benutten door helder en kort te communiceren. Pakt het bericht, dat je goed communiceerde, dan toch verkeerd uit? Dan leer je daar ook mee omgaan. Doorzetten is ook een kenmerk van assertiviteit.

Assertiviteitstrainingen zijn populair omdat bedrijven vooruit moeten. Als iedereen timide is, of agressief-assertief, dan kom je niet vooruit. Bij de een staat een gebrek aan zelfvertrouwen in de weg, bij de ander het ego. Het kan zijn dat beiden slecht communiceren. Kijk maar eens naar je eigen team van collega's. Je ziet vaak terug dat de timide mensen hun mening niet uiten, de agressievelingen dit zo houden en de normaal-assertieve mensen niet goed hun mening kunnen communiceren. Dat is niet alleen slecht voor teambinding, maar ook voor persoonlijke groei.

Aan de andere kant: vaak zie je mensen hun mening uiten, om vervolgens het antwoord “zo doen we het hier niet” terug te krijgen. Ik denk dat het de verantwoordelijkheid is van mensen om zelf dit soort trainingen aan te vragen als ze denken dat het nodig is. Tegelijkertijd vind ik het de verantwoordelijkheid van werkgevers om ruimte te geven voor persoonlijke invulling aan je baan. Wetenschapper Grace Hopper zei ooit: “De gevaarlijkste zin in iedere taal is: we hebben het altijd al zo gedaan.”'