‘Overtuigen is een kwestie van inspireren en verleiden’

 Op de juiste manier positieve invloed uitoefenen heeft volgens Spaas alles te maken met bewustwording, zowel van je omgeving als van jezelf. Daarbij gaat het om meerdere aspecten: houd je in een pitch bijvoorbeeld voldoende rekening met de belangen én de zorgen van je gesprekspartner? Bedenk je vooraf hoe je jouw voorstel zo kunt bijstellen, dat het meer draagvlak krijgt? En ben je je bewust van je eigen lichaamstaal en je manier van praten in een meeting? Een goede speelveld-analyse Spaas beschrijft een voorbeeldcasus waarin een hr-adviseur een hoog ziekteverzuim op een afdeling grondig wil aanpakken. De adviseur streeft naar een halvering van het verzuim en suggereert de werkdruk te verlagen door de output te verminderen of extra mensen aan te nemen. ‘De output verminderen staat ver af van de realiteit van de betreffende teammanager, die vanwege de hoge productiedruk juist meer prestaties van de afdeling nodig heeft. En extra mensen aannemen stuit op weerstand van de operationeel manager, die gezien de nieuwe productontwikkelingen de productiekosten laag moet houden. En dan is er uiteindelijk de CEO die weinig ruimte meer heeft onder de winststreep.’ Volgens Spaas is er een risico dat de stakeholders de hr-manager in deze casus niet serieus nemen. ‘Met een goede analyse van de verschillende belangen vooraf had die manager waarschijnlijk minder zwaar ingezet. De manager had dan bijvoorbeeld eerder gekeken naar alternatieven om de medewerkers in lichtere mate te ontzien, zoals de introductie van een vitaliteitsprogramma.’ Ambassadeurs vinden Een ander voorbeeld dat Spaas geeft, is dat van een IT-manager die een computersysteem wil verbeteren, maar hiervoor geen steun krijgt van het MT. ‘Tevergeefs blijft de manager het voorstel op dezelfde manier op de agenda plaatsen. Doordat het niet wordt aangenomen, kan de IT’er minder goed werk leveren en loopt de organisatie mogelijk een relevante verbetering mis.’ Het is volgens Spaas essentieel om te begrijpen waar het hier precies misgaat. ‘Wellicht lagen de bezwaren bij de eindgebruiker, die gereserveerd is over het werken met wéér een nieuw systeem. Als je de gebruikers van tevoren betrekt in je plannen en iets van hun wensen meeneemt, heb je misschien al ambassadeurs voor je voorstel voordat je het daadwerkelijk presenteert. Kortom: weet wie je waarvoor nodig hebt, om uiteindelijk een krachtige case neer te kunnen zetten.’ Om deelnemers op weg te helpen, gaan ze in het programma influence &amp; Impact, aan de slag met eigen vraagstukken. ‘We begeleiden hen bij het versterken van hun gevoel voor het politieke speelveld binnen hun organisatie.’ ‘Verleiden, inspireren en overtuigen’ In een ander onderdeel van het programma worden deelnemers bewust gemaakt van de manier waarop zij communiceren. ‘Een sterke hiërarchische aansturing is in veel organisaties aan het verdwijnen. Dat betekent dat vaardigheden waarmee je verleidt, inspireert en overtuigt steeds noodzakelijker worden om echt gehoord te worden’, zegt drs. Erik Maier, docent persoonlijke ontwikkeling en organisatieontwikkeling. Hij coacht mensen onder meer om hun presentatiestijl te verbeteren. Maier: ‘Hoe kom je over als je je manager vraagt om een groter budget? Vraag je dat heel bedeesd, omdat je het lastig vindt om meer geld te vragen? Dat doet je zaak doorgaans weinig goed.’ Een onnodig schuchtere houding is volgens Maier niet natuurlijk, maar aangeleerd. ‘Misschien doordat je in eerdere situaties bot ving.’ Maar ook een extraverte houding is niet de oplossing: ‘Iemand die heel makkelijk contact maakt, de dingen snel wat opblaast en soms op het verkeerde moment de competitie aangaat – zo iemand slaat al snel te ver door in zijn overtuigingsdrift.’ Non-verbale communicatie Als je je beter bewust bent van je gedrag, dan heb je volgens Maier sneller een natuurlijke houding. ‘We begeleiden deelnemers aan het programma bij het vinden van ‘een eigen stem’, en die is voor iedereen anders. Ben je bijvoorbeeld een grote vent met een flink stemgeluid, dan is het cruciaal om te weten dat het weerstand kan oproepen als je ook nog eens net te dicht bij je gesprekspartner staat. De inhoudelijke relevantie van je verhaal verliest het dan van jouw non-verbale communicatie. Een stapje naar achteren nemen kan wonderen doen. En treed je te veel in – voor je luisteraar – irrelevante details, dan ben je hem meestal al kwijt voordat je je hele verhaal hebt gedaan.’ Tijdens een van de oefeningen vraagt Maier aan deelnemers om een voorstel steeds korter en puntiger te presenteren. ‘Dit stimuleert mensen zich te verplaatsen in andermans gedachtegoed en te bedenken: welke informatie is werkelijk relevant voor degene die ik wil bereiken? Daarmee kom je op een van de kernpunten van het Influence &amp; Impactprogramma: inzicht krijgen in de denkwijze van degene die je wilt overtuigen. Als je die scherp hebt, heb je een belangrijke bouwsteen in handen om succesvol invloed uit te oefenen.’ 

Ben jij weleens bang dat je te laag  bent opgeleid?

 Als kind had Ramon veel moeite om het schooltempo bij te houden. Naarmate zijn prestaties verder achterbleven, werd hij steeds rebelser. Hij was brutaal tegen docenten, weigerde huiswerk te maken en spijbelde veel. Toen hij op de mavo een paar keer was blijven zitten, moest hij van school. Met veel pijn en moeite haalde hij uiteindelijk nog een lbo-diploma (vergelijkbaar met het hedendaagse vmbo). Geen uitzondering Nadat hij jarenlang her en der wat kleine klussen had gedaan, belandde Ramon in de omroepwereld. Eerst als afwasser, maar met behulp van interne trainingen werkte hij zich gestaag op tot eindregisseur. Lange tijd voelde hij zich een buitenstaander. Toch is hij met zijn woelige loopbaanpad zeker geen uitzondering. Regelmatig coach ik mensen die, om wat voor reden ook, weinig opleiding hebben genoten en het toch ver hebben weten te schoppen. In plaats van dat ze trots zijn op deze prestatie, kampen ze vaak met onzekerheid over hun achtergrond. Sommigen overwegen zelfs een terugkeer in de schoolbanken om alsnog hun papiertje te halen. Voor hun kans op een baan is dat – zeker in deze tijd – niet nodig, blijkt uit recent onderzoek van het UWV . Werkgevers hebben in deze krappe arbeidsmarkt steeds meer moeite om vacatures te vervullen. In hun zoektocht naar geschikte kandidaten laten veel van hen daarom de gestelde eisen aan diploma’s en werkervaring los. De afgelopen twee jaar hebben zeven van de tien werkgevers vacatures ingevuld met kandidaten die niet aan alle functievoorwaarden voldeden. In plaats daarvan selecteren ze meer op benodigde vaardigheden, zoals servicegerichtheid en digitale kennis. Daar moet Ramon ook vol de aandacht op zien te vestigen, zegt sollicitatie-expert Aaltje Vincent . ‘Hij moet zo helder mogelijk zijn vakmanschap op zijn cv en LinkedIn-profiel laten zien. Die lbo-opleiding van 35 jaar geleden? Forget it! Die zegt helemaal niets over de geweldige vakman die hij nu is en hoeft hij dus niet te vermelden.’ Makkelijker gezegd dan gedaan Zo’n cv opbouwen is makkelijker gezegd dan gedaan, waarschuwt de auteur van boeken als Jobmarketing 3.0 en het binnenkort te verschijnen Solliciteren naar Werkgeluk. ‘De meesten van ons zijn onbewust bekwaam en staan nauwelijks stil bij hun behaalde werkprestaties. Ook deze kandidaat zal veel meer in zijn mars hebben dan hij zelf kan bedenken. Mijn advies is dat iemand anders hem het hemd van het lijf vraagt over wat hij als eindregisseur allemaal doet en waarvoor hij verantwoordelijk is. Zo kun je de rode draad uit zijn werkervaring halen en kom je uit bij de resultaten waaruit zijn vaardigheden blijken.’ Benoem ook interne opleidingen die je bij een werkgever hebt gevolgd, zegt Vincent. ‘In ieder geval de opleidingen die relevant zijn en die helpen om uitgenodigd te worden.’ Voor Ramon is dat een training in leiderschap die hij een aantal jaar geleden heeft gevolgd. Het liefst wil hij een leidinggevende rol vervullen binnen zijn bedrijf. Formeel heeft hij die nu niet, maar zijn collega’s doen wel volop een beroep op hem als coach. Hij heeft gemerkt dat die rol hem goed ligt en wil daarin graag verder groeien. Zijn eerste onbewuste bekwaamheid is daarmee alvast blootgelegd. *Ramon is om privacyredenen een gefingeerde naam. Map Oberndorff schrijft de rubriek Loopbaankwesties afwisselend met Jolan Douwes, ook journalist en loopbaancoach. 

Het STAP-budget: in theorie makkelijker dan in praktijk

 In een interview met de Volkskrant noemde verantwoordelijk minister Van Gennip het nieuwe STAP-budget een ‘raak schot’, ondanks technische problemen met het online aanvraagportaal van het UWV. Met name praktisch geschoolden maakten gebruik van de nieuwe regeling. Uit cijfers van het UWV blijkt dat meer dan de heft van de aanvragers – 55 procent – uit de eerste periode een mbo-opleiding heeft. Van de aanvragers heeft 45 procent een vast contract. De zorg is de sector waarin de meeste aanvragen voor cursussen en opleidingen worden gedaan (21 procent). Maar lang niet alle aanvragen zijn voor opleidingen of cursussen die de krapte op de arbeidsmarkt zullen verkleinen. Zo vallen ook cursussen nagelstylist of coach onder deze sector. Hoe zat het ook al weer? Onder de oude regeling moest je de opleidingskosten zelf voorschieten. Deze kosten (tot 15.000 euro) kon je later aftrekken van je inkomstenbelasting. Onder de nieuwe regeling heeft iedereen recht op 1.000 euro scholingsbudget per jaar bij een aangesloten opleidingsinstituut en betaalt de overheid dit bedrag rechtstreeks aan de opleider. Volgens Raoel Koole , woordvoerder bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, is de nieuwe regeling veel laagdrempeliger. ‘De oude regeling werkte niet voor iedereen. Met name ouderen, praktisch geschoolden en personen met een lager inkomen maakten er nauwelijks gebruik van.’ Dat is onder de nieuwe regeling anders. Zichtbaarheid Het is nu niet meer nodig om de kosten eerst voor te schieten en daarna af te trekken van de inkomstenbelasting. Wat ook een verbetering is, is de zichtbaarheid van het STAP-budget. Er wordt veel reclame voor gemaakt. ‘Als ik wist dat de oude regeling bestond, dan had ik daar gebruik van gemaakt’, zegt Meulenkamp. Ook Mathijs van Weerd , content marketeer bij Xebia Academy, denkt dat de nieuwe regeling een stuk bekender en laagdrempeliger is. ‘Het feit dat de overheid direct de opleider betaalt, maakt het in theorie een stuk makkelijker.’ Van Weerds werkgever is aanbieder van IT-opleidingen en -cursussen. Vanaf half mei komt ook dit bedrijf in het STAP-scholingsregister te staan, samen met 20.000 andere gecertificeerde opleidingen. Dat betekent dat mensen die bij hen een opleiding of cursus willen volgen, vanaf dan aanspraak kunnen maken op die 1.000 euro van de overheid. ‘We merken dat veel mensen zich al laten registeren in de hoop dat ze gebruik kunnen maken van het STAP-budget. Het is populair.’ Er zijn ook tegenstanders van de nieuwe regeling. Heel wat mensen hebben zich er negatief over uitgelaten, met name op sociale media. Ook in de Tweede Kamer klinkt er kritiek. Peter Kwint en Bart van Kent (beiden SP) hebben na de eerste subsidieronde Kamervragen gesteld aan minister Van Gennip. Ze willen onder meer weten waarom er geen rekening is gehouden met de grote aantallen aanvragers en hoe wordt bepaald welke opleiders in het scholingsregister terechtkomen. Tekst gaat verder onder de banner Potje snel leeg Want door de populariteit van het STAP-budget raakt het potje snel leeg. Per jaar is er ‘slechts’ 200 miljoen euro beschikbaar, verspreid over zes aanvraagtijdvakken. Ook Meulenkamp had hier last van. ‘Ik wil graag een cursus schuldhulpverlening volgen met het STAP-budget, maar moet wachten tot de start van de volgende aanvraagperiode. Wachten tot er weer budget beschikbaar komt, is niet leuk, maar alsnog beter dan het zelf moeten voorschieten.’ Tof Thissen , directeur van UWV WERKbedrijf: ‘Bij de aanvraagronde van 1 maart hebben 36.000 mensen een budget aangevraagd. We betreuren het dat mensen soms lang in de wachtrij hebben gestaan en in sommige gevallen uiteindelijk niet aan de beurt zijn gekomen om een aanvraag in te dienen. In enkele gevallen zijn aanvragen gedurende het proces zelfs afgebroken. ‘Dat mensen daardoor teleurgesteld zijn, begrijp ik heel goed’, zegt Thissen. Ook de aanvraagronde van 1 mei was weer populair: zo’n 30.000 mensen deden een vooraanvraag. Hoe veel mensen het budget precies hebben aangevraagd en ontvangen, is nog niet duidelijk. 

‘Goed’ Engels is vaak niet meer genoeg, helpt een cursus?

 Op steeds meer werkplekken is een hoger niveau Engels vereist, zoals in de handel, IT, chipproductie, online retail en bij helpdesks. Meer en meer ontdekken we dat het middelbare school-Engels niet volstaat, bijvoorbeeld in online vergaderingen waarin we meer dan eens onze inbreng beter zouden willen verwoorden. Overleven in scheepvaart Het schitterende boek Madhouse at the End of the Earth, dat gaat over een rampzalige boottocht, beschrijft ook hoe negentien nationaliteiten een combinatietaal met Vlaams, Engels, Noors en Pools ontwikkelen. Dat was destijds noodzakelijk om jarenlang in barre omstandigheden te kunnen overleven, vooral sociaal. Maar tegenwoordig heeft ook in de scheepvaart het Engels het gewonnen van deze combinatietalen. Ook op Nederlandse schepen krijgen bemanningen van Filipijnse, Russische en Oekraïense origine nu cursussen Engels. ‘Die zeelui moeten nauw samenwerken met steeds moderner technologie, wat risico’s op rampen tijdens de vaart moet voorkomen. Ze moeten elkaar dondersgoed begrijpen’, zegt Eelco Kraefft. Hij groeide zelf deels op in de Verenigde Staten en merkte dat Nederlanders onzeker zijn als ze vlot Engels moeten spreken. Hij richtte cursusbedrijf Spot On Learning op. Spot on Learning geeft via het mondiale bedrijf EnglishCentral Engelse les, gegeven door jonge Filipijnse leraren via Zoom. De grootste klant van het bedrijf is rederij Seatrade in Groningen, die over de hele wereld 50 koelschepen exploiteert met 1.500 zeevarenden. De rederij besloot dat de mannen en vrouwen beter moeten communiceren, vanwege de reden die Kraefft noemt: ze moeten nauwgezet samenwerken met geavanceerde technologie onder een hoog risico. Russen en Filipijnen Kor Wormmeester, bij Seatrade verantwoordelijk voor varend personeel, vult aan: ‘Officieren zijn vaak Russen, lager personeel Filipijnen. Elkaar goed begrijpen met Engels als voertaal is essentieel. Ook om sociaal beter te overleven, want de zeelui zijn maandenlang tot elkaar veroordeeld.’ De keuze viel op EnglishCentral omdat het bedrijf doorlopende leertrajecten biedt op verschillende niveaus. Wormmeester: ‘Je kunt wel een cursus doen en een mooi certificaat krijgen, maar het gaat om doorgaande taalontwikkeling. Bovendien kunnen ze die cursussen altijd en overal volgen, op tijdstippen waarop het hun schikt. Ze stimuleren elkaar ook om hogere niveaus te halen.’ Wormmeester liet het Seatrade-personeel, ook op kantoor, eerst de testen van EnglishCentral doen, met een opmerkelijke uitkomst: ‘Wij overschatten onze vaardigheid met Engels. Wij denken vaak dat we heel behoorlijk internationaal communiceren, maar anderen ervaren dat toch een tikkeltje anders.’ Zelfvertrouwen vergroten Ook in andere sectoren is het van belang om het Engels goed te beheersen, zoals in de financiële en commerciële sector. Onderstaande voorbeelden zijn aangedragen door NCOI Opleidingen, onderdeel van internationaal opleidingsbedrijf Salta Group. Monique Lahr-Velt volgt daar sinds kort de hbo-opleiding zakelijk Engels. Haar werkgever is een Nederlandse verzekeraar die Engels als voertaal heeft, en betaalt daarom de 4.200 euro die de opleiding kost. ‘Soms gaat het Engels vloeiend, maar soms ben ik onzeker. Ik wil mijn vaardigheid in het Engels vergroten en daarmee ook mijn zelfvertrouwen’, zegt ze. Ze koos ervoor om maandelijks één zaterdag zes uur klassikaal onderwijs te krijgen. ‘Dan ben je volledig gericht op het Engels. Als ik alleen online les zou hebben, zou ik de concentratie moeilijk kunnen opbrengen. Ik heb een tijd lang geen opleiding gevolgd, dus dat is een flinke overgang en best lastig met een drukke agenda. Gelukkig kan ik behalve thuis ook in werktijd studeren.’ Merel Balvert heeft diezelfde hbo-cursus Engels al achter de rug. Ze volgde die toen ze besloot om te solliciteren bij een nieuwe werkgever. Ze ging aan de slag als accountmanager bij Flexim Group en kwam in aanraking met internationale klanten. Vanuit haar vorige werkgever kon zij nog gebruikmaken van een ontwikkelbudget om deze opleiding te volgen. En daar is ze blij mee: ‘De groep was klein en de persoonlijke begeleiding uitstekend. Steeds als ik ergens tegenaan liep, kreeg ik goed antwoord op mijn vragen.’ Tekst gaat verder onder de banner Verschillende vormen Vooral de combinatie van de toepassing van het Engels in verschillende situaties en het overwinnen van spanning had voordelen voor Merel Balvert: ‘Ik was best gespannen om me in het Engels te uiten voor een groep, maar tijdens de opleiding moet je wel. Bovendien oefenden we ook vormen, zoals de structuur en voorbereiding van een gesprek, telefoongesprekken, slechtnieuwsgesprekken en de opbouw van een presentatie.’ Ze heeft dus veel aan de opleiding gehad en de kennis beklijft omdat ze dagelijks Engels spreekt: ‘En direct bij het begin van de opleiding ben ik Engelse series gaan kijken, met Engelse ondertiteling. Want je moet een taal wel echt bijhouden en niet laten wegzakken. Nu is het voor mij een verrijking in mijn werk en ook privé.’ Groot aanbod Als journalist vond ik me tekortschieten in conversatie en Engelstalige artikelen. Zelf volg ik zo’n cursus van EnglishCentral een klein halfjaar. Het is prettig om persoonlijk les te krijgen voor een luttel bedrag. Een belangrijke les is dat je je leven moet instellen op het Engels: Engelstalige boeken lezen, films/series kijken zonder ondertiteling, Engelstalige podcasts beluisteren, radioliedjes meezingen en zelfs met je kinderen Engels spreken. Steeds woorden noteren in dat A4-schrift is dan geen grote opgave. Na enige tijd merk je ineens de verbetering tijdens internationale gesprekken en dat is heerlijk voor het zelfvertrouwen en de inbreng. Voor schriftelijke verbetering is een andere cursus noodzakelijk. 

Hoe vind je een training die bij je past?

 Frederique heeft het gevoel dat ze stilstaat in haar ontwikkeling. Ze werkt al jaren in de marketing en heeft een goede baan, maar er zit weinig uitdaging meer in. Haar werkgever raadt haar aan een training te doen, bijvoorbeeld in projectmanagement. Het idee dat ze kan doorgroeien door expertise in te kopen, spreekt haar wel aan. Al zinkt de moed haar in de schoenen bij het overweldigende trainingsaanbod. Organisatie- en talentontwikkelaar Tineke van Kooten ken ik nog uit de tijd dat ik voor een mediabedrijf werkte waar zij verantwoordelijk was voor het opleidingsbeleid. Ik vroeg haar tips voor Frederique: Mijn aanvullende tip is om de docent altijd te googelen. Spreekt de eerste indruk je niet aan, zoek dan nog even door. Het gaat daarbij natuurlijk niet om uiterlijk, maar om professionele uitstraling, enthousiasme en ervaring. Er zijn bureaus die geen namen willen geven, dat lijkt me meteen een minpunt. Is een klik met de trainer belangrijk (bijvoorbeeld bij een coachopleiding), dan is gebruikelijk dat deze van tevoren belt of met je afspreekt. ‘Transfer’ De kennis en vaardigheden die je tijdens een training opdoet, kunnen zo weer wegzakken als je niet blijft oefenen. Ook daar kun je naar informeren. In vakjargon moet er daarnaast een ‘transfer’ plaatsvinden, vertelt Tineke van Kooten. ‘De goede trainingsbureaus vragen je bijvoorbeeld in samenspraak met je leidinggevende een praktijkopdracht te doen of je nieuwe kennis te delen in je teamvergadering. Dat is meteen een goede manier om beter vast te houden wat je hebt geleerd.’ Met deze tips kan marketingadviseur Frederique aan de slag. Ik weet zeker dat een cursus projectmanagement haar zal inspireren. Al vermoed ik dat er meer nodig is om uitgedaagd te blijven. Misschien is ze wel toe aan een andere rol in haar organisatie of een andere baan. Een training is een mooie oppepper, maar geen medicijn voor werkgeluk. * Frederique is om privacyredenen een gefingeerde naam. Jolan Douwes schrijft deze rubriek afwisselend met Map Oberndorff, ook loopbaanadviseur en journalist. 

‘Neem baankansenlijstjes niet als uitgangspunt bij studiekeuze’

 Er zijn verschillende lijstjes met studies die de beste baankansen en/of hoogste inkomens genereren. Er is bijvoorbeeld ook een top 50 van de meestgevraagde studies en de Keuzegids publiceert de top 10 studies met de hoogste baankansen en salarissen voor hbo- en universitair gestudeerden. Daaruit blijkt dat technische, economische en medische studies (vooral bèta) goed scoren, creatieve en (andere) alfa-studies niet. Begin met zelfkennis Karlijn van der Sluis, studiekeuzeadviseur van Hanzehogeschool Groningen, negeert deze lijsten doorgaans: ‘Een juist keuzeproces begint bij zelfkennis: waar ben ik goed in, wat vind ik belangrijk, waar liggen mijn interesses? Als je twijfelt tussen twee studies, kunnen deze lijsten behulpzaam zijn.’ Van der Sluis merkt dat druk van buitenaf, zoals van ouders, ertoe kan leiden dat de nadruk niet ligt op de interesses, maar op baankansen en salarissen. ‘Deze week nog wilde een meisje Hbo Verpleegkunde kiezen, omdat haar familie arts is. Maar in gesprekken kwam ze erachter dat haar talenten en interesse liggen bij journalistiek en communicatie.’ Ook ziet Van der Sluis dat bijvoorbeeld vluchtelingen kiezen voor een beter perspectief op werk. ‘De achtergrond speelt een rol. Maar als je keuzetraject al begint met die lijstjes, dan zet je de ladder tegen de muur en klim je er hoog op, om er op je 40ste achter te komen: Ik heb de ladder tegen een heel verkeerde muur gezet.’ Ze bespreekt de marktvraag wel, zoals bij gewilde kunst- en theaterrichtingen met een beperkte kans op succes. Van der Sluis: ‘Kies je dan voor je hobby, op grond van eerste interesses? Je moet er dan wel rekening mee houden dat het werk niet voor het oprapen ligt. Als studenten zich daarvan bewust zijn, dan kunnen ze pragmatischer kiezen, bijvoorbeeld voor een lerarenopleiding in de beeldende kunsten.’ Keuzestress verminderen Jacky Limvers helpt bij Universiteit Utrecht al ruim 30 jaar studenten bij hun studiekeuze, wisseling van studierichting en andere vormen van loopbaanbegeleiding. Ze stelt vast dat studenten vaker onzeker zijn geworden over hun studiekeuze: ‘Ook vanuit het idee dat ze alles uit zowel hun studie als het studentenleven moeten halen. Als ze dat niet doen, dan zien ze dat als falen. Dat legt veel druk op hen en veroorzaakt angst. Voorheen had je altijd een bepaalde groep studenten met prestigieuze doelstellingen, dat sijpelt door naar andere lagen.’ Die toename van de druk geldt voor de hele samenleving: keuzestress neemt overal toe. Limvers vindt het haar taak om studenten daarin intensief te begeleiden, niet alleen inhoudelijk, maar ook door haar – Boeddhistische – houding: ‘Relativeren; ruimte brengen in vernauwde denkbeelden en laten zoeken naar beweegredenen.’ Ze richtte aan de Universiteit Utrecht een ‘meditatitielab’ op en biedt mindfulness aan om tot rust te komen – tekenen van groeiende aandacht voor studentenwelzijn. ‘Zelf doe ik niets met lijstjes. Ik verwijs wel naar bronnen, bij voorkeur Studiekeuze 123 (dat ook de resultaten van de Nationale Studenten Enquête publiceert, red.) van de overheid. De Keuzegids is ook redelijk objectief. Maar het uitgangspunt blijft wat de individuele wensen zijn.’ 

5 tips om een opleiding te laten vergoeden door je werkgever

 1. Schets een plan Veel bedrijven en organisaties hebben speciale potjes voor opleidingen en cursussen. Volgens onderzoek van NIDAP en Springest onder hr-professionals blijft jaarlijks 40 procent van die opleidingsbudgetten onbenut. De kans is dus groot dat er bij het bedrijf waar jij werkt geld is om jouw cursus te betalen. Maar kom wel met een goed plan als je dit wilt. Voordat je een gesprek aanvraagt over een betaalde opleiding, is het handig om een paar punten op papier te zetten. Bedenk vooraf wat je plannen zijn voor de komende jaren, welke opleiding helpt om die plannen te verwezenlijken, waarom nieuwe vaardigheden jouw inzetbaarheid verbeteren en hoe collega’s van jouw kennis kunnen meeprofiteren. Als je baas ziet dat jouw opleiding zichzelf terugverdient, heb je veel betere argumenten om een bijdrage te vragen. Bedenk daarbij ook de praktische aspecten: hoeveel geld heb je nodig? Vraag je het hele bedrag, of leg je zelf ook een deel bij? En hoeveel tijd gaat het kosten? Volg je de opleiding online of op de werkvloer? 2. Check (tijdig) of je een opleidingsbudget hebt De kans dat je werkgever een budget heeft voor opleiding en training is de afgelopen jaren sterk toegenomen . Staat dit zwart op wit in je cao of arbeidsovereenkomst, dan kun je uiteraard aanspraak maken op zo’n regeling. Er zijn soms wel voorwaarden aan verbonden waar de opleiding aan moet voldoen. Check het in ieder geval tijdig, want een opleidingsbudget kan vervallen als je het niet binnen een bepaalde periode gebruikt. 3. Check de vacaturetekst Staat er geen opleidingsbudget in je cao of arbeidsovereenkomst, dan heeft je werkgever misschien toch een potje gereserveerd voor scholing. Doel van zo’n intern beleid is om werknemers zich verder te laten ontwikkelen. Vraag je leidinggevende of de hr-verantwoordelijke op je werk of er een dergelijk intern ontwikkelingsbeleid aanwezig is. Wanneer je nieuw bent in een bedrijf en er in de vacaturetekst vermeld stond dat er een opleidingsbudget is, kun je gelijk bij je sollicitatiegesprek aangeven dat je daar graag gebruik van maakt. Voor jou kan het immers een motivatie zijn om voor deze baan te kiezen. Staat het niet in de vacaturetekst, dan moet je wellicht een ander gespreksmoment kiezen (zie punt 5). 4. Sluit een studieovereenkomst Als je voor de start van je opleiding een studieovereenkomst sluit met je werkgever, dan staat daarin onder meer hoe de kosten worden verrekend. Waar je bijvoorbeeld op moet letten, is of je de kosten moet terugbetalen als je voor een bepaald moment het bedrijf verlaat en elders een baan vindt. Meestal hanteren werkgevers het principe ‘hoe langer je blijft, hoe minder je moet terugbetalen’. Ook is soms de voorwaarde opgenomen dat bij vertrek je loon moet terugbetalen voor de studie-uren die je onder werktijd volgde. Laat dit helder op papier zetten in een studiekostenbeding , anders blijft onduidelijk wat je moet terugbetalen en dat kan je hinderen wanneer je het bedrijf wil verlaten. 5. Time je aanvraag Mooi dat je je verder wilt ontwikkelen tijdens je werk, maar jouw cursus gaat vaak wel ten koste van arbeidsuren. Bedenk voordat je een gesprek aanvraagt over je opleidingswens of het wel goed uitkomt. Kies je moment en zorg dat je de volledige aandacht hebt van je leidinggevende of de hr-verantwoordelijke. Een perfect moment is bijvoorbeeld je functioneringsgesprek , waarin je praat over wat beter kan, waar je gelukkiger van zou worden en welke verwachtingen jij en je werkgever van elkaar hebben. Hierbij kun je aangeven dat een opleiding je prestaties kan verbeteren of dat je hierdoor een andere rol kunt vervullen binnen de organisatie. 

Belangrijk: maak nog dit jaar tijd vrij voor een cursus

 Dit jaar kunnen werknemers de kosten van een opleiding nog van hun inkomstenbelasting aftrekken, tot een maximumbedrag van 15.000 euro. Die regeling wordt vanaf 1 maart 2022 vervangen door het STAP -budget (Stimulering ArbeidsmarktPositie). Ben je 18 jaar of ouder en heb je een band met de Nederlandse arbeidsmarkt, dan kun je bij het UWV een budget aanvragen van maximaal 1.000 euro per jaar voor een opleiding. Drempel verlagen Het idee achter de wijziging is dat juist de mensen die voordeel hebben van bijscholing, zoals flexwerkers, lageropgeleiden en werkzoekenden, te weinig gebruikmaken van de huidige studiekostenaftrek. De scholingsuitgaven moeten altijd eerst voorgefinancierd worden en dat is lastig voor sommigen. STAP zou de drempel moeten verlagen. Voor hogeropgeleiden is de huidige regeling echter voordeliger, want die trekken vaker het maximumbedrag voor scholingskosten af. Belastingadviseur Fred Snelderwaard waarschuwt bovendien voor de gelimiteerde STAP-subsidiepot. Op is op, dus ben je mede afhankelijk van fiscale ondersteuning, dan is een meerjarige opleiding risicovol: ‘Je kunt immers in jaar 2 van de studie achter het net vissen omdat er geen subsidie meer over is.’ De financiële experts van BAA raden aan om een dit jaar gestarte niet-bedrijfsspecifieke opleiding of training in z’n geheel nog in 2021 te betalen – zelfs al loopt de opleiding nog meerdere jaren. De uitgaven die je tot en met 31 december 2021 doet, zijn nog fiscaal aftrekbaar, die van daarna niet meer. Geen tijd Dit jaar nog een opleiding of cursus starten kan dus fiscaal aantrekkelijk zijn. Maar dat moeten de meeste mensen wel naast hun werk doen. 49 procent heeft daar geen tijd voor, blijkt uit recent onderzoek van NCOI Opleidingen. &#039;Veel werknemers hebben het gevoel dat er van hen verwacht wordt dat ze prioriteit geven aan andere taken dan aan het volgen van de studie naast hun werk’, zegt Marjoke van Riel van ManpowerGroup. Wat kan helpen om je toch aan te melden voor een cursus of opleiding? ‘Je moet in de eerste plaats inzien dat het volgen van een studie onderdeel is van jouw verantwoordelijkheid als professional. Je blijft namelijk alleen van waarde voor je werkgever door jezelf te ontwikkelen. Als je dat beseft, lukt het vaak beter tijd ervoor vrij te maken’, zegt ze. Van Riel is als manager hr-operations verantwoordelijk voor onder meer learning &amp; development. Het helpt volgens haar om de studiemomenten samen met je leidinggevende te bepalen. ‘Zo voel je je als medewerker gesteund in het feit dat je er tijd voor maakt. Laat je collega’s vervolgens ook weten dat jij op dat moment niet bereikbaar bent.’ De tekst gaat verder onder de banner Ruimte creëren Wie het desondanks niet kan opbrengen om te leren naast het werk, moet zich allereerst afvragen hoe dat komt, adviseert Janique Lock-Wienk van Lemongrass , een coachbureau voor hoogopgeleide professionals. ‘Als je tijdens je werk – of in je privéleven – steeds op je tenen moet lopen, is het niet raar dat je er weinig naast kunt doen.’ Is een fysieke opleiding echt niet haalbaar, dan raadt zij een laagdrempeligere invulling van leren aan, bijvoorbeeld uit boeken, webinars of podcasts. Dat geldt overigens net zo goed voor zzp&#039;ers, benadrukt zij. ‘Plan vooraf tijd in voor je opleiding. Die investering levert je nieuwe kennis en skills op, maar vaak ook inspiratie en nieuwe contacten.’ Lock-Wienk raadt aan om altijd eerst te kijken naar je eigen waarden. ‘Hoe belangrijk vind je het om je te blijven ontwikkelen? Hoeveel energie krijg je ervan om een cursus te volgen? Het kan enorm bijdragen aan je werkgeluk wanneer je tijd investeert in een leuke cursus die aansluit bij jouw interessegebied en/of ontwikkelbehoeften. Op deze manier blijf je jezelf inspireren en voeden in je werk.’ Invloed op toekomst Van Riel en Lock-Wienk wijzen op de veranderende arbeidsmarkt. Lock-Wienk: ‘Er worden nieuwe functies gecreëerd en er vervallen functies. Ook kan de vraag naar bepaalde competenties of vaardigheden enorm toenemen, zoals agile werken . Daarom is het van belang om trends en ontwikkelingen in jouw branche en werkveld bij te houden. Door hierop te reflecteren, bijvoorbeeld met een loopbaancoach, kun je bedenken wat jij nodig hebt voor jouw ontwikkeling. Door hier een passende cursus bij te zoeken, investeer je in jouw ontwikkeling en in jouw arbeidsmarktwaarde. Op die manier oefen je actief invloed uit op jouw werktoekomst.’​ 

Snel je bruto of netto salaris berekenen? Gebruik onze handige tool en weet wat je kunt verwachten! 

Bruto netto calculator

Vraag jij je af of je wel genoeg verdient? Check je salaris in de salariswijzer. Vul een aantal vragen in en krijg direct resultaat.

Salariswijzer

Double Cards NVB B2C

Ontvang wekelijks carrière-inspiratie en nieuws over arbeidsmarktontwikkelingen.

Newsletter Signup IOL B2C

Je ontvangt van ons om de week: handige tips over solliciteren en interessant nieuws over werk.