‘Ik schrok al van een uitnodiging’: zo kwam Sanne over haar sollicitatieangst heen
Als introvert zag Sanne erg op tegen sollicitatiegesprekken. Ze miste zelfvertrouwen, en zo interessant leken al die vacatures ook eigenlijk niet. Een radicaal andere benadering bood uitkomst.
Sanne*: ‘Vanuit mijn ooghoek zag ik hoe mijn mogelijk toekomstige manager zijn ene been over het andere sloeg. Ik moest me concentreren op de vraag. “Wat maakt jou de meest geschikte persoon voor deze functie?”, had de personeelsmanager gevraagd. Het was nu al secondelang stil. Ik moest iets zeggen. “Ik eh… ja, ik schrijf best goed, nou ja, ik bedoel, ik… en eh… ik kan ook… eh.’ In paniek nam ik een slok van mijn lauwe café latte en kreeg een hoestbui. Wat een vertoning. “Zullen we deze vraag maar gewoon laten zitten?” Twee paar ogen staarden me meewarig aan.
‘Solliciteren was niet mijn hobby, om het voorzichtig te zeggen. Ik was ontslagen na een reorganisatie, vlak na de geboorte van onze tweede zoon. Dat ontslag had me weinig gedaan. Naast een klein spaarpotje had het vooral opluchting bezorgd. Misschien was dit juist een kans. Ik had altijd prettig samengewerkt met mijn collega’s, maar het zat me dwars dat vrijwel al mijn werk ten dienste van de verkoop stond. Belangrijker dan mijn wervende teksten waren de precieze details van de kledingstukken die we online onder de aandacht brachten, zoals de beschikbare kleuren, maten en stoffen. Het was allemaal weinig creatief, en de wereld maakte ik er ook geen betere plek mee.
‘Ik wilde graag weer aan de slag, maar als ik de vacatureteksten las, voelde ik weinig passie. Ik schreef wel af en toe een brief, uit een soort plichtsbesef. Maar als er een uitnodiging landde, schrok ik vooral. Waarom wilde ik daar eigenlijk werken? Kon ik dat straks wel uitleggen? Ik had niet de illusie dat ik een verpletterende indruk zou achterlaten. Al zeker niet omdat de meeste interviewers uitstraalden dat ik mijn handjes mocht dichtknijpen dat ik geselecteerd was. Maar om mezelf nou uitgebreid op de borst te gaan slaan, dat was bepaald niet mijn ding. Zo overtuigd was ik ook helemaal niet van mijn kunnen. Ik ben vooral goed in zelfrelativering. Zo heb ik al heel wat tijd in mijn fotografiehobby gestoken, maar ik zou mezelf nooit fotograaf noemen.’
Gehakt
‘Ik benaderde een coach. Die maakte om te beginnen gehakt van mijn zelfverwijt dat ik als copywriter niets bijdroeg aan een betere wereld. Er waren genoeg mensen die moeite hadden met schrijven. Dan kon ik hen toch blij maken met een goede tekst? Daar zat wel wat in. Ik nam een vrijwilligersopdracht van een stichting aan en zorgde dat ze een mooie website kregen. Dat gaf veel voldoening. Het leerde me dat ik wel degelijk van schrijven hield, maar niet in de vorm die ik de laatste jaren gewend was.
‘Coach Anne moedigde me aan om actief te gaan onderzoeken van welk schrijfwerk ik nog meer blij zou worden. Had ik misschien oud-collega’s die elders waren gaan werken? Wilden zij mij misschien vertellen waaruit hun werk bestond? Ik hoefde ze alleen te benaderen. Ik kreeg als opdracht om mijn LinkedIn-contacten nog eens goed te bekijken. Ook moest ik mijn profielfoto vervangen en mijn cv updaten. Ondertussen kreeg ik allerlei oefeningen om te leren vertellen waar ik goed in was. Echt natuurlijk voelde dat nog steeds niet, maar het wende wel een beetje.’
De tekst loopt verder onder het kader en de afbeelding.
Solliciteren na ontslag
Ontslag kan een deuk in je zelfvertrouwen geven. Dat kan het extra lastig maken om te solliciteren, zeker als je vervolgens wordt afgewezen. ‘Je doet jezelf tekort als je het persoonlijk opvat’, zegt Anne ter Berg van Berg op Coaching. ‘Het gaat altijd om de klik. Of die er is, is meestal binnen 5 seconden via lichaamstaal beklonken. Daarom moet je ook helemaal niet bezig zijn met of je voldoet aan de eisen en verwachtingen van de ander. Onderzoek vanuit jouw eigen nieuwsgierigheid of deze organisatie wel bij jóú past.’
Een andere manier om de druk van de ketel te halen, is door zelf het initiatief te nemen. ‘Benader bekenden die werken binnen organisaties, vakgebieden en sectoren waarmee jij echt iets hebt. Wees niet uit op onmiddellijk resultaat, maar zie de hele situatie als een verkenning. Ontdek stap voor stap wie je bent en wat je raakt. Juist dan lukt het vaak bijna per ongeluk om een nieuwe werkkring of freelance-opdrachten te vinden.’
Deze indirecte methode kan ook voor introverte personen een uitkomst zijn. ‘Introverten vinden het lastig om zichzelf te verkopen. Ze zijn gewend weloverwogen beslissingen te nemen en niet zomaar wat te roepen. Door te netwerken met mensen die je al kent en stap voor stap informatie te verzamelen, ga je te werk op de zorgvuldige en natuurlijke manier die bij je past. Dat zorgt voor ontspanning. Zo kun je meer jezelf zijn en zien mensen ook opeens beter wat je allemaal in je mars hebt.’
&w=1200&q=75)
Succes
‘Een eerste succes boekte ik doordat ik iemand uit mijn yogaklas aansprak, die kinderboeken schreef. Ik vroeg haar bij welke uitgeverij haar boeken werden uitgegeven, wie ze daar kende en of ze een idee had of daar af en toe klussen waren. Of ik interesse had in correctiewerk, vroeg ze me een week later. Dat was zeker zo, en zo kreeg ik mijn eerste correctieopdracht. Mijn coach prees me. Ik begreep niet helemaal waarom, want het hele proces was bijna spelenderwijs verlopen. Net zoals ik het niet eng vond om mensen die ik kende vanachter mijn computer een berichtje te sturen. Of om koffie te gaan drinken met oud-collega’s die inmiddels freelancer waren geworden. Wat enorm hielp was dat ik niemand hoefde uit te leggen wie ik was of wat ik kon, want ze kenden me al.
‘Zo kreeg ik steeds vaker opdrachten doorgespeeld of werd ingehuurd door een ex-collega’s. Het bleek heerlijk om voor steeds wisselende opdrachtgevers steeds andere dingen te doen. En als klanten terugkwamen, voelde dat als een oprecht compliment. Bovendien kon ik werken vanuit mijn eigen huis, een rustig café of de bibliotheek. En als ik mijn oudste zoon eerder wilde ophalen uit de naschoolse opvang omdat hij wat hangerig was, dan hoefde ik me tegenover niemand te verantwoorden.’
‘Vorige week polste een ex-collega mij of ik haar vier dagen in de week wilde vervangen tijdens haar zwangerschapsverlof. Een paar maanden geleden had ik dat aanbod nog met beide handen aangegrepen. Maar nu voelde ik geen spoortje interesse. Het idee om een baan te vinden heb ik losgelaten. Ik ben eigenlijk wel een beetje blij dat dat niet gelukt is.’
*De naam is gefingeerd op verzoek van de geïnterviewde.
Hoe kun je je netwerk inzetten?
‘Vrijwel iedereen vindt het fijn om anderen te helpen’, zegt profileringsexpert Eveline Pernoud van De Sollicitatie Experts. ‘Daarom is netwerken minder eng dan de meeste mensen denken.’ Om er het maximale uit te halen, geeft Pernoud deze adviezen:
1. Zie het ruim
Zelf ken je honderden mensen, die elk weer honderden mensen kennen. Dat maakt jouw persoonlijke netwerk bijzonder krachtig. Neem de tijd om de mogelijkheden ervan goed te onderzoeken. ‘Zo kun je op LinkedIn bijvoorbeeld filteren op bedrijfstak of functietitel.’
2. Maak het de ander gemakkelijk
Maak duidelijk wat je ambities zijn, want alleen dan kunnen mensen je goed van advies dienen. Wees verder zo concreet mogelijk over je wensen. ‘Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ik zie dat jij persoon A kent bij bedrijf X. Ken je die persoon goed? Zou je hem of haar misschien voor me willen benaderen?’
3. Zorg dat je een lijstje vragen paraat hebt
Waar kun je het over hebben tijdens een netwerkgesprek? ‘Om het ijs te breken kun je bijvoorbeeld vragen hoe de ander jouw contactpersoon kent.’ Toon vervolgens belangstelling voor de loopbaan, werkzaamheden en successen van de ander. ‘Luister aandachtig en wees complimenteus, dan ervaren mensen het gesprek al snel als prettig. Daarnaast kun je ook vragen of de ander adviezen voor jou heeft.’
4. Vraag nooit rechtstreeks naar een baan
Maar wat als je eigenlijk gewoon wilt werken bij een bepaalde organisatie? ‘Vraag nooit rechtstreeks om een baan. Dat is veel te direct, want je vraagt dan eigenlijk ook om geld, in de vorm van een salaris.’ Als je je wens toch kenbaar wilt maken, doe dat dan na afloop van een geslaagd netwerkgesprek en op een subtiele manier. ‘Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Wow, wat een leuke organisatie is dit. Zijn er stappen die ik kan nemen waardoor ik in de toekomst eventueel in aanmerking kom voor een baan? Zijn er bepaalde trainingen die ik kan volgen of gebieden waarbinnen ik meer ervaring moet opdoen?”’
5. Houd contact en bedank de ander
Als iemand je geholpen heeft door jou toegang te geven tot zijn of haar netwerk, houd die persoon dan op de hoogte. ‘Als het goed is gegaan, maar ook als er niet zo veel uit een gesprek gerold is.’ En vergeet zeker niet om de ander te bedanken. ‘Bekijk bovendien of je hem of haar in de toekomst misschien een wederdienst kunt doen. ‘Bijvoorbeeld door informatie te delen, of de ander in contact te brengen met iemand die jij kent.’
