Netwerken is leuker dan ik dacht (alleen niemand leert je hoe je het moet doen)

Sterker nog: ik dacht dat netwerken een talent was. Iets wat je kon, of niet kon. En ik was er vrij zeker van dat ik tot de tweede groep hoorde. Mijn natuurlijke charisma is, laten we zeggen, bescheiden. Als ik iets van iemand wil, geef ik vaak zoveel complimenten dat het verdacht wordt. En gesprekken met onbekenden eindigden meestal met een hoge ademhaling en een wanhopig “Nou ja, leuk hè, eh…” voordat de stilte viel. Kortom: ik dacht dat netwerken niks voor mij was.

Tot ik ontdekte dat ik het verkeerd begreep.

Wat is netwerken eigenlijk?

Netwerken is namelijk niet jezelf opdringen.
Het is zorgen dat mensen weten wie je bent en wat je ambities zijn, zodat ze aan je denken op het moment dat er een kans langskomt.
Dat is het. Niet meer, niet minder.

Denk er eens over na: als je op zoek bent naar een goede kapper of schilder, vraag je het ook eerst aan vrienden. Waarom? Omdat aanbevelingen vertrouwen scheppen. Dat is precies wat netwerken doet, maar dan professioneel.

En het hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn.
Begin met helderheid: waar ben je naar op zoek?
Een nieuwe baan? Een samenwerking? Inspiratie?

Pas als je dat weet, kun je bewust relaties opbouwen in plaats van willekeurig handen schudden. Stel: je wilt weten of een functie op een andere afdeling iets voor jou is. Dan kun je gewoon iemand van die afdeling mailen met de vraag:
“Mag ik je eens spreken over jouw werk? Ik ben benieuwd hoe het is om op jouw afdeling te werken.”

Vind je dat spannend? Vraag iemand die diegene kent om je voor te stellen. Want net als in sales geldt: een warme introductie werkt beter dan een koude.

Als je dan een goed gesprek hebt gehad, is de kans groot dat die persoon aan jou denkt als er iets vrijkomt. Zeker als je aan het eind duidelijk bent over je ambitie. Zeg bijvoorbeeld:
 “Leuk om je te spreken. Ik merk dat ik enthousiast ben geworden over jouw afdeling. Mocht er ooit iets vrijkomen, zou je me dan op de hoogte willen houden?”

En op de vraag of iemand daar wel op zit te wachten: ja. Mensen helpen graag. Ongeveer 70% van de mensen vindt het leuk om anderen verder te brengen. Maak daar gebruik van. En als je dit niet gelooft, vraag dan eens aan je collega’s wie het wel en niet leuk vindt om anderen te helpen. De overgrote meerderheid zal bevestigend antwoorden.

Maar hoe voer je dan zo’n gesprek?

Eerlijk is eerlijk: een bericht sturen lukt de meesten nog wel.
Maar daadwerkelijk met een onbekende afspreken, zonder dat het ongemakkelijk wordt, is de echte uitdaging.

Daarom drie simpele regels.

1. Stel open vragen

De grootste fout die ik vroeger maakte, was dat ik dacht dat ik iemand moest overtuigen van mijn waarde. Dus wat deed ik? Mijn hele cv opdreunen. Niet om op te scheppen, maar om te laten zien dat ik interessant was. Spoiler: dat werkt averechts.

Wat wel werkt, leerde ik toen ik een keer noodgedwongen moest liften.
Op een dag strandde ik met een vriend ergens in Nederland, zonder openbaar vervoer in de buurt. Een man in een oude auto stopte en bracht ons naar het station. Tijdens de rit stelden we vooral vragen. We ontdekten dat hij dol was op dieren en hij vertelde vol passie over zijn konijnen, cavia’s en hamsters. Het enige wat wij deden, was doorvragen over deze passie. Aan het eind van de rit bracht hij ons niet alleen naar het station, maar helemaal naar huis.
 “Wat een leuke mensen zijn jullie,” zei hij.
Wij hadden nauwelijks iets over onszelf verteld, en hadden voornamelijk een live masterclass in de knaagdierkunde ontvangen.

Dat is precies hoe netwerken werkt: de beste indruk maak je niet door over jezelf te praten, maar door oprecht nieuwsgierig te zijn naar de ander.

2. Zo voorkom je dat een gesprek stil valt

Veel mensen denken dat charisma iets is wat je hebt of niet hebt. Maar in werkelijkheid gaat charisma vooral over hoe je anderen laat voelen. Mensen ervaren iemand als charismatisch wanneer gesprekken soepel verlopen, er echte aandacht is en ze zich op hun gemak voelen. Dat kun je leren.

De grootste valkuil bij netwerken zijn gesprekken die te snel doodvallen.
“Alles goed?”
“Ja, hoor. Met jou?”
“Ook goed.”
En klaar.

Om dat te voorkomen, moet je open vragen stellen. Vraag bijvoorbeeld: “Hoe gaat het met je?” (open) in plaats van: Alles goed? (gesloten) en voeg iets persoonlijks toe, zoals: “Het was een drukke week, ik had een lastige klant maar het is goed gekomen.” Zo geef je de ander een haakje om op door te praten of er een vraag over te stellen. Dat heet threading: het aan elkaar rijgen van kleine stukjes gesprek, waardoor het vanzelf natuurlijk loopt.

Door te glimlachen, rustig te ademen en oprecht door te vragen, creëer je vanzelf een ontspannen sfeer.

En als vervolg: leer drie vragen uit je hoofd die altijd werken, vooral vragen die positieve emoties oproepen. Bijvoorbeeld:

• “Wat vind jij het leukste aan je werk?”

• “Wat heb jij geleerd wat je tien jaar geleden nog niet wist?”

• “Waar droom je nog van?”

Goed om te weten: als je in een gesprek aanstuurt op positieve emoties, gaat de ander jou automatisch associëren met datzelfde gevoel. Dat maakt dat mensen later met een goed gevoel aan je terugdenken, precies wat je wilt bij netwerken. Vermijd daarom zware of negatieve onderwerpen tijdens zakelijke gesprekken, en richt je op nieuwsgierigheid, enthousiasme en verbinding.

Wees daarnaast concreet als je iets vraagt. “Zou ik je eens kunnen spreken over jouw overstap van marketing naar HR?” werkt beter dan “Zullen we eens koffiedrinken?” Het maakt duidelijk waar je interesse ligt en vergroot de kans op een betekenisvol gesprek.

3. Deel je ambitie en sluit positief af

Heb je een goed gesprek gehad? Vertel kort waar je naar op zoek bent en wat jij op jouw beurt voor de ander kunt betekenen, op basis van wat je zojuist over die persoon hebt geleerd. Mensen onthouden je beter als je duidelijk bent over wie je bent en wat je wil. Bedank iemand voor hun tijd, benoem wat je waardeerde aan het gesprek en laat weten dat je contact houdt.

Sinds ik dat weet, vind ik netwerken verrassend leuk.
Niet omdat ik ineens een extravert ben geworden, maar omdat het veel minder over jezelf gaat dan ik dacht.
Het draait om nieuwsgierigheid, oprechte interesse en duidelijkheid over wat je wilt.

En dat, gelukkig, kun je allemaal leren.