Wat voor manager ben jij? Deze leiderschapsstijlen zijn er

Sommigen weten het al op jonge leeftijd: ik wil leidinggeven. Anderen zijn toevalligerwijs in een leidinggevende functie gerold. Voor iedere manager geldt dat hij of zij zich een bepaalde manier van leidinggeven heeft toegeëigend. Maar misschien lopen bepaalde contacten wel wat stroef of loop je als manager steeds tegen dezelfde dingen aan. Dan is het slim om jouw leiderschapsstijl eens onder de loep te nemen.

Doe een leiderschapsstijlentest

Je kunt vrij eenvoudig een leiderschapsstijlentest doen. Online zijn er diverse varianten te vinden. Ook Intermediair heeft er een voor je klaarstaan in samenwerking met 123test. Deze test kun je binnen 1 `a 2 minuten afronden en je krijgt direct een uitslag. Uiteraard zijn er ook andere te vinden en zijn er veel uitgebreidere tests te doen die jouw leiderschapspsyche helemaal blootleggen. De tool op Intermediair is echter een prima startpunt.

De vier leiderschapsstijlen van Hersey en Blanchard

De manier van leidinggeven hangt af van verschillende factoren, zeggen Paul Hersey en Ken Blanchard in hun Situationeel Leiderschap Model. Hoe een leidinggevende ergens op reageert, hangt volgens hen af van hun eigen karakter, dat van hun medewerkers en de situatie. Mensen die een situationele leiderschapsstijl hebben, maken wisselend gebruik van de volgende vier substijlen, waarbij te verwachten valt dat ze één of twee substijlen vaker toepassen dan de andere:

Stijl 1. Leiden/instrueren: veel sturing vanuit de leidinggevende en weinig ondersteuning

Stijl 2. Begeleiden/overtuigen: veel sturing vanuit de leidinggevende en veel ondersteuning

Stijl 3. Steunen/ondersteunen: weinig sturing vanuit de leidinggevende maar veel ondersteuning, helpen mensen besluiten te nemen.

Stijl 4. Delegeren: weinig sturing vanuit de leidinggevende en weinig ondersteuning, maar tegelijkertijd veel vertrouwen geven.

Wat is mijn leiderschapsstijl?

Het Situationeel Leiderschap Model stamt uit de jaren zestig en sindsdien is daar logischerwijs op voortgeborduurd en gevarieerd. Er zijn sindsdien talloze boeken over geschreven en er is door de jaren heen veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar verschillende typen leiders en waar ze precies voor staan. De Rijksuniversiteit Groningen doet momenteel zelfs onderzoek naar leiderschap in tijden van de coronacrisis. Ook zijn er trainingen en cursussen leidinggeven op afstand.

De meeste huidige deskundigen onderscheiden nu negen typen leiderschapsstijlen, waarvan de situationele leiderschapsstijl er één is. De andere zijn:

• Transformationeel leiderschap - Managers inspireren personeel, zijn effectief in hun communicatie en stimuleren zelf nadenken en nieuwe ideeën.

• Dienend leiderschap - De macht wordt gedeeld, behoeften van het team staan boven de eigen behoeften en er is collectieve besluitvorming.

• Transactioneel leiderschap - Er is focus op de organisatie van het team, een duidelijke commandostructuur en een cultuur van belonen en straffen.

• Autocratisch leiderschap - Oftewel leiden met een harde hand, feitelijk een extreme vorm van transactioneel leiderschap. De manager bepaalt alles, controleert alles en neemt nauwelijks iets aan van andere werknemers.

• Laissez-faire leiderschap - Managers nemen heel veel afstand en geven werknemers veel eigen verantwoordelijkheid.

• Bureaucratisch leiderschap - Er zijn veel regels en veel administratie. In bepaalde branches is dit belangrijk, maar het kan vernieuwing en creativiteit remmen.

• Democratisch leiderschap - Managers vragen veel input van het team. Consensus viert hoogtij. Het leidt vaak tot langzamere besluitvorming, maar zorgt wel voor een hoog moraal.

• Charismatisch leiderschap - De positieve stijl en impact van de manager is allesbepalend. Wanneer de manager of topman opstapt, kan het vertrouwen in het eigen kunnen van de rest van het personeel enorm afnemen.

Bovenstaande beschrijvingen helpen je nadenken over je eigen leiderschapsstijl of die van jouw leidinggevende. Daarbij zul je ontdekken dat er – net als bij mensen die een situationele leiderschapsstijl hebben – niet sprake is van maar één stijl, maar van een combinatie van bovenstaande stijlen.