Verdien ik wel genoeg? Accountmanager groothandel, 3.600 euro bruto

Accountmanager Bianca is tevreden met haar salaris, maar daarmee is alles gezegd. Zij verzorgt klantcontact bij een groothandel in de metaalsector. 'De baan is prima', aldus Bianca, ware het niet dat haar werk wordt verziekt door een werkgever die zich inflexibel opstelt en verzoeken van personeel beoordeelt op willekeur.

Zo mogen sommige collega's hun werktijden zelf indelen en thuiswerken, maar andere niet. 'Ik wil ook weleens voor de file uitrijden, of later komen als de cv-monteur komt.' En toen Bianca vroeg of zij minder uren mocht werken, zei haar leidinggevende: 'Vraag dat maar aan de baas, die vindt wel een manier om je eruit te werken.'

Bianca verdient 3.600 euro bruto per maand en krijgt een eindejaarsuitkering van een maandsalaris, 'als de werkgever het uitkomt. Targets zijn er niet.' Het bedrijf is aangesloten bij de ondernemersorganisatie Metaalunie en verplicht zich daarmee automatisch aan de CAO voor Metaalbewerkingsbedrijven. 'Maar als ik mijn werkgever wijs op mijn rechten, zegt hij dat ik minder moet lullen en meer moet werken.'

Het enige wat Bianca weerhoudt van opstappen is haar salaris, dat volgens haar hoger is dan marktconform. Maar is dat wel zo?

CAO en wet aan jouw kant

Jacco van den Berg, Van den Berg Training & Advies: 'Jouw leidinggevende vertoont gedrag van een zonnekoning. Nu kun je zeggen: hij die betaalt, bepaalt, maar er zijn natuurlijk grenzen. Ook eigenaren van ondernemingen dienen zich aan cao's en de wet te houden.

Allereerst is het in Nederland zo dat afgesloten cao's algemeen verbindend zijn/worden verklaard. Werkgevers dienen zich, tenzij er sprake is van een vrijstelling, aan de cao-bepalingen te houden. Dit lijkt niet het geval te zijn en jij kunt, als je lid bent van de vakbond die de cao heeft afgesloten, dit bij een rechter afdwingen. In de cao die voor jouw werkgever geldt, staan de mogelijkheden voor minder uren per week en of andere werktijden geschreven. Overigens staat in deze cao dat jouw werkwerk uit 38 uur bestaat.

Verder maakt sinds 1 januari 2016 de Wet flexibel werken het mogelijk om minder uren, meer thuis en op voor medewerkers gunstige tijden te werken. Dat kan bij bedrijven met minimaal tien medewerkers en voor medewerkers als zij minimaal een half jaar in dienst zijn. De medewerker dient hiervoor zijn redenen aan te geven, de werkgever zijn motivatie bij een afwijzing, een zwaarwegend bedrijfsbelang. Grote roostertechnische problemen is hier een voorbeeld van.

Jij hebt dus de cao en de wet aan jouw kant en dient zelf te bepalen of het verstandig is om jouw wensen aan te kaarten. De sop-en-de-kool-vraag dus. Moeilijk hoor, "nee heb je ja kun je krijgen" is in jouw situatie te makkelijk gezegd.

Mijn advies is om, voordat jij eventueel de knuppel in het hoenderhok gooit, een plan B uit te werken. Inventariseer of je elders (makkelijk) emplooi kunt vinden en krijg zicht op jouw marktwaarde (jouw salaris is nu niet slecht hoor) en de mogelijkheden op flexibele werktijden en -duur. Veel wijsheid.'

Goed werkgeverschap

Klazina Tulner, specialist functiewaardering CNV Vakmensen: 'U werkt 40 uur per week in een bedrijf in de sector metaal en techniek. Eigenlijk zou u wel wat minder uren willen werken of eens vroeger of later willen beginnen, maar daar is uw werkgever niet toe bereid.

Omdat u aangeeft dat uw werkgever lid is van de werkgeversorganisatie Metaalunie, leid ik daaruit af dat de CAO voor het Metaalbewerkingsbedrijf van toepassing is. Deze cao gaat uit van een gemiddeld 38-urige werkweek. Als u 40 uur per week werkt, heeft u recht op 2 uur arbeidsduurverkorting (ADV), dat kan ook per vier weken een hele dag zijn. U geeft aan dat u 40 uur werkt, dus het kan ook zijn dat de ADV is opgenomen in het salaris. Dat moet dan wel in uw arbeidscontract vermeld staan.

Naast de cao is er ook nog de Wet flexibel werken. Volgens deze wet heeft u het recht om een verzoek in te dienen om op flexibele tijden te werken of minder uren te werken. Als de werkgever dat afwijst, moet hij gemotiveerd aangeven waarom het niet mogelijk is.

U ziet het: de wet en de cao bieden mogelijkheden om het gesprek met uw werkgever aan te gaan. Het is echter de vraag of dat zonder strijd gaat. U zegt dat uw werkgever daar niet echt voor openstaat. Maar het is toch gewoon goed werkgeverschap om met elkaar de mogelijkheden te bekijken?

Met uw salaris is niets mis. U wordt ruim boven de cao betaald (maar misschien is de ADV daar ook in opgenomen). U bent 32 jaar en werkt nu elf jaar bij deze werkgever in dezelfde functie. Wellicht is het goed eens om te kijken naar een andere baan. Na de crisis zien we dat de arbeidsmarkt in uw sector aantrekt. Als u ziet dat andere werkgevers minder betalen, is het een idee om te kijken of u met scholing een stapje hogerop kunt komen.'

De prijs van niets doen

Maarten Stigter, Berenschot: 'Wie maakt de keuze? Uit jouw verhaal maak ik op dat je onder de CAO Metaal en Techniek valt. Als dat klopt, heeft de werkgever eigenlijk geen keuze: hij dient deze cao dan "gewoon" toe te passen. Niet alleen op grond van zijn lidmaatschap van de Metaalunie, maar ook doordat deze cao algemeen verbindend is verklaard. Deze cao biedt voldoende mogelijkheden om korter te gaan werken en/of je werktijden flexibeler in te delen. Op grond daarvan kun je bijvoorbeeld onder omstandigheden zelfs aanspraak maken op een vierdaagse werkweek. Een standaard fulltime werkweek is volgens deze cao overigens 38 uur (en geen 40 uur, zoals voor jou blijkbaar geldt). Jouw werkgever laat zich daar echter kennelijk niet al te veel aan gelegen liggen. Heeft hij dan toch een keuze? Of is dit uiteindelijk jouw eigen keuze?

Natuurlijk is het lastig om je werkgever aan te spreken op de cao, zeker in zo'n kleine organisatie, waarbij je te maken hebt met een directeur-eigenaar die zich misschien gedraagt alsof hij boven de wet staat. Maar welke prijs betaal je als je niets doet: willekeur? (Bepaalde werknemers mogen flexibel werken, anderen worden 'eruit gewerkt' als ze daarom vragen.) Zelfverzonnen "regeltjes en maniertjes" waaraan je je steeds meer ergert? Afspraken ("rechten") uit de cao die niet worden nagekomen?

En wat krijg je ervoor terug: een hoger salaris? Dat vraag ik me eerlijk gezegd af. Afgaande op jouw verhaal, vermoed ik dat jouw huidige salaris weliswaar aan de bovenkant zit van de toepasselijke cao-salarisschaal, maar niet (ver) daarboven. Ook bij een werkgever die "gewoon" de cao toepast, kun je dus naar mijn inschatting ongeveer evenveel verdienen als nu. Bij een overstap naar een andere werkgever, hoef je dus waarschijnlijk geen (of nauwelijks) salaris in te leveren, in tegenstelling tot wat je zelf blijkbaar denkt.

Je kunt natuurlijk ook de strijd aangaan met deze werkgever, maar je weet wat je dan mogelijk te wachten staat. Op je werkplezier zal zo'n arbeidsvoorwaardengevecht vermoedelijk geen positieve uitwerking hebben. Als ik jouw verhaal goed begrijp, is het risico reëel dat jouw persoonlijke arbeidsverhouding met de werkgever dan dusdanig beschadigd raakt, dat je er rekening mee moet houden dat het eind van het liedje toch is dat je zult moeten omzien naar ander werk. Hoe onrechtvaardig dat ook klinkt.

Een andere mogelijkheid is natuurlijk om toch eens de overstap te maken naar een andere werkgever. En wat weerhoudt je? Niet dat dan plotseling alles perfect is. Maar zo nu en dan bij een andere werkgever gaan werken, is over het algemeen goed voor je persoonlijke ontwikkeling, voor je werkplezier en voor je loopbaan. En in jouw geval kan het er bovendien toe leiden dat je de gewenste flexibiliteit krijgt en dat je in een omgeving komt waarbij cao-afspraken een gezonde basis vormen in de arbeidsverhoudingen.

Op landelijk niveau is er dan misschien hard over de cao onderhandeld, maar jij hoeft je er niet druk over te maken. Het idee van "collectieve arbeidsvoorwaarden" in een cao is immers nu juist dat deze niet alsnog een strijdpunt worden tussen jou en de werkgever, zodat je er niet voor "op je strepen moet gaan staan", zoals je het zelf typeert.'