Koester je aflossingsvrije hypotheek!

De AFM is bezorgd. De toezichthouder op de financiële markten, die het liefst in een risicoloze wereld lijkt te leven, maakt zich druk over aflossingsvrije hypotheken. Ruim de helft van alle hypotheken is aflossingsvrij, zo berekende De Nederlandsche Bank (DNB). Dat betekent dat op deze leningen in principe niet hoeft te worden afgelost. Huizenbezitters hebben volgens ditzelfde onderzoek de afgelopen jaren al vrijwillig 45 miljard euro extra afgelost op hypotheken. Vermoedelijk grotendeels doordat zij zich hebben laten meeslepen door de aflossingsmanie die sinds de kredietcrisis heeft toegeslagen.

Maar de AFM vindt nog steeds dat er sprake is van een potentieel probleem. Onder meer doordat de hypotheekrente maar maximaal 30 jaar lang aftrekbaar is. In 2031 loopt voor veel huiseigenaren de hypotheekrenteaftrek af.

Misschien moeten sommige 50-plussers met een laag of geen pensioen langzamerhand gaan nadenken over hun hypotheek. Maar ik zou mij als dertiger of veertiger met een aflossingsvrije hypotheek geen zorgen maken en dit gesomber negeren. Want aflossen mag dan positief en zelfs moreel goed klinken, in de praktijk heeft aflossen veel nadelen:

• Het levert vaak weinig op. Als je een hypotheekrente betaalt van 2 of 3 procent, levert het aflossen van 10.000 euro een voordeel op van netto 100 tot 200 euro per jaar, ofwel 35 tot 50 cent per dag. Met andere woorden: je haalt 10.000 euro van je bankrekening, best een aardig bedrag, en je merkt er vervolgens helemaal niets van in je maandlasten.

• Blijvend minder belastingvoordeel. Als je gaat verhuizen naar een duurder huis, moet je de overwaarde gebruiken voor dat nieuwe huis. De overwaarde is het verschil tussen de verkoopprijs (minus de makelaarskosten die je hebt gemaakt) en de resterende hypotheek op het moment van verkoop. Dus hoe meer je aflost, des te meer overwaarde en des te meer eigen geld je in je nieuwe huis moet steken.

• Geld zit in stenen. Geld dat je hebt gebruikt om af te lossen, kun je niet gebruiken om van te leven. Of om te beleggen. Je kunt niet een stukje huis verkopen. Om je overwaarde om te zetten in cash, moet je je hele huis verkopen. Vóór de crisis van 2008/2009 boden veel banken nog een opeethypotheek aan, waarbij je op basis van de overwaarde geld kon lenen. Maar die wordt nauwelijks nog aangeboden.

Maar eerlijk is eerlijk: aflossen is niet altijd een slecht idee. In de volgende gevallen kun je overwegen toch af te lossen:

• Hoge rente. Als je een hoge rente betaalt, zeg 5 procent of meer, en deze rente staat lang vast, kan aflossen voordelig zijn. Zeker als je risicomijdend bent en je al je spaargeld op een spaarrekening hebt staan.

• Schuldenfobie. Als je het een vervelend idee vindt om schulden te hebben, word je blij van aflossen. Dan kan iemand nog zo lang voorrekenen dat dit irrationeel is, maar uiteindelijk gaat het niet om het sommetje, maar om jouw welbevinden.

Voorbeeld: maandlasten bij een lening van 300.000 euro tegen een rente van 3% en een jaarsalaris van € 60.000. Ter vergelijking ook de maandlasten van een huurwoning in de vrije sector in de provincie Utrecht van 100 vierkante meter.