Samenlevingscontract is handig, maar niet in alle situaties

Toen ik lang geleden ging samenwonen, hadden we niets geregeld. We deden boodschappen zoals het uitkwam, schreven niets op en ook bij andere uitgaven deden we maar wat. Dat beviel ons prima. We zijn nog steeds bij elkaar – inmiddels getrouwd – en hebben nooit gedoe over geld gehad. Toch raad ik iedereen die gaat samenwonen aan om hier wel over na te denken, want relaties stranden natuurlijk vaker wel dan niet.

Met een samenlevingscontract kun je de schade beperken als je relatie stukloopt. Je legt daarin vast wat van wie is, wie wat betaalt en dergelijke. Bovendien ben je met zo’n contract, net als wanneer je trouwt of geregistreerd partner bent (wat vrijwel hetzelfde is), automatisch fiscaal partners. Dat kan je veel geld schelen: je betaalt als fiscaal partners vaak minder vermogensbelasting, kunt sommige aftrekposten beter benutten en je hebt soms recht op extra belastingkorting. Dit scheelt al gauw honderden tot duizenden belastingeuro’s per jaar.

Samenlevingscontract en overlijden

Een samenlevingscontract is dus handig, maar in het worstcasescenario heb je er weinig aan. Als je overlijdt en geen testament hebt, erft je partner niets en gaat alles naar je ouders en eventuele broers en zussen. Dat geldt zelfs als je samen een huis hebt en verder niets hebt geregeld: dan gaat jouw helft van het huis naar je familie of naar jullie eventuele kinderen. Maar niet naar je partner.

Hoe anders is dat als je getrouwd bent. Dan erft je partner automatisch, en hij of zij betaalt vanwege de vrijstelling van bijna zeven ton meestal geen erfbelasting. Bovendien heb je als je getrouwd bent automatisch recht op een levenslang nabestaandenpensioen van je partner. Als samenwoner heb je daar vaak geen recht op.

Beter trouwen?

Voordeel van trouwen is dus dat veel zaken dan automatisch zijn geregeld. Dus kun je maar beter trouwen als je gaat samenwonen?

Nee, niet altijd. Een groot nadeel van trouwen is namelijk dat scheiden lastig is. Het voornaamste verschil tussen trouwen en het geregistreerd partnerschap is dat je bij dit laatste zonder tussenkomst van de rechter van elkaar af kunt. Tenminste, zolang jullie geen minderjarige kinderen hebben. Dat bespaart een hoop gedoe, tijd en geld. Scheiden is nooit leuk, maar als je dan toch niet meer samen wilt blijven, is het fijn als dat makkelijk kan.

Voor veel mensen is het geregistreerd partnerschap daarom de betere keuze. Je kunt net als bij trouwen huwelijkse voorwaarden (partnerschapsvoorwaarden) afspreken – die zijn heel belangrijk. Voornaamste nadeel vind ik dat het een afschuwelijke, bloedeloze, ambtelijke term is. ‘Volgend jaar gaan we partneren?’ Nee, dan houd je liever je mond. Waarschijnlijk is de term expres zo gekozen door traditionele politici om de inferieure status ervan te benadrukken, zodat het echte huwelijk kan shinen.