Menstruatiecyclus beïnvloedt productiviteit – negatief én positief

Presenteïsme noemen ze het: naar je werk gaan met dusdanige klachten dat je je werk niet naar behoren kunt doen. In dit onderzoek van het Radboudumc zei maar liefst 80 procent van de ondervraagden wel naar het werk te gaan als ze ongesteld zijn, ook al lijden hun prestaties eronder. ‘80 procent is veel,’ zegt Bianca De Bie. Zij is een van de wetenschappers die hebben meegewerkt aanhet onderzoek en voorzitter van de Endometriose Stichting. ‘Daar schrokken we zelf ook van. Het ligt deels aan de mentaliteit die we hebben: niet zeuren en gewoon doorgaan. Hoeveel reclames van Libresse zijn er niet geweest waarin vrouwen ondanks hun ongesteldheid een marathon liepen?’

Wil je optimaal profiteren van de momenten waarop je je goed voelt en gas terugnemen als het door je menstruatie even wat minder gaat? Begin dan met gehoor geven aan je klachten, zegt Maria Carmen Punzi. Zij doet promotieonderzoek naar menstruatie en gendergelijkheid op de werkvloer en geeft voorlichting aan bedrijven. ‘Je menstruatiecyclus, dus niet alleen je ongesteldheid, is de perfecte tool om meer te luisteren naar je lichaam. Dat klinkt zweveriger dan het is, want als je naar het toilet moet, dan ga je toch ook gewoon? Wanneer je begrijpt wat het effect is van je cyclus op dingen als je energiebalans en stemming, kun je je werkritme daarop aanpassen.’

Wanneer je tijdens je ongesteldheid niet in staat bent om je dagelijkse dingen te doen, dan is er volgens De Bie maar één juiste weg. ‘En die leidt naar de dokter. Het is belangrijk dat we in het doorbreken van het taboe rondom menstruatie ernstige klachten niet normaliseren. Symptomen als extreme buikpijn en veel bloedverlies zijn een indicator dat er waarschijnlijk iets niet goed zit.’

Je hormonen de baas?

Tijdens je menstruatiecyclus hebben twee hormonen het grotendeels voor het zeggen: oestrogeen enprogestageen. Die eerste is aanwezig tijdens de eerste fase van je cyclus, wanneer je richting je ovulatie gaat. ‘Simpel gezegd werkt oestrogeen activerend,’ legt De Bie uit. ‘Je bent meer naar buiten gericht en voelt je zelfverzekerder. Evolutionair gezien is dat logisch, want rond je ovulatie ben je vruchtbaar. Het moment dat je ovulatie is geweest, begint de hoeveelheid progestageen te stijgen. Progestageen werkt vertragend, waardoor je waarschijnlijk zult merken dat je minder energie hebt en liever eerder naar huis gaat, in plaats van te blijven hangen op de vrijdagmiddagborrel.’

En als je dat bij jezelf herkent, heb je volgens De Bie al de halve wereld. ‘Focus niet op het ‘vervelende’ gedeelte van je cyclus, wanneer je ongesteld bent, maar haal juist alles uit de periode waarin je je wel goed voelt. Maak die presentatie toch nog even af en sta wat eerder op om alvast wat voorbereidend werk te doen. Door rondom je ovulatie net dat stapje extra te zetten, kun je tijdens je ongesteldheid zonder schuldgevoel gas terugnemen.’

‘Ik probeer ook tijdens mijn werk naar mijn lichaam te luisteren, hoewel mensen dan vaak hun lijf ‘uitzetten’ en hun hoofd ‘aan’’, zegt Punzi. ‘Als ik ongesteld moet worden, start ik in de ochtend wat rustiger op en doe ik werk waar ik geen collega’s voor nodig heb. Rond mijn ovulatie vind ik het wel fijn om veel met anderen te sparren – maar dat kan tijdens mijn volgende cyclus weer anders zijn. Het is belangrijk om te luisteren naar wat je lichaam nodig heeft. Rigoureus leven naar je cyclus, zoals sommigen prediken, heeft volgens mij geen zin. Ieder lichaam is anders, het gaat erom dat je doorkrijgt waar jouw lichaam behoefte aan heeft, zodat je daar vervolgens tijdens je werkdag naar kunt handelen.’

Druk, druk, druk

Om dit mogelijk te maken, is het volgens Punzi belangrijk dat er anders naar werk en productiviteit gekeken wordt. ‘We verheerlijken druk zijn en zien dat als het equivalent van productief zijn. Maar niemand is elke dag even productief, ook mensen zonder menstruatiecyclus niet. We moeten stoppen met onszelf zien als machines en beginnen onszelf te zien als mensen die door allerlei cycli worden beïnvloed. Het ritme van de dag, de seizoenen... Meer in tune leven met je menstruatiecyclus is een goed begin.’