Kapitein (v) in een mannenwereld: ‘Ik vaar uit tot windkracht 10’

In de vroege ochtenduren is het in de haven van Harlingen al een drukte van belang. Scheepsjongens hangen in de mast van een oud zeiljacht, druk in de weer met allerlei reparatie- en onderhoudswerkzaamheden. Werklieden met gele, waterafstotende overalls schrobben het dek van een nabijgelegen schip schoon. De scheepvaart, zo moge duidelijk zijn, is anno 2018 nog steeds een mannenwereld.

Een van de weinige uitzonderingen op de regel is Barbara Minear (57). Opgegroeid aan de Golden Coast van Californië werd Barbara tot beeldend kunstenaar opgeleid aan de Universiteit van San Diego. Daar raakte ze ook verslingerd aan surfen, vertelt ze over de koffie aan boord van het vrachtschip Terschellinger Bank, terwijl we over de Waddenzee varen met vijf betonstortwagens aan boord, bedoeld voor de bouw van een lokale bierbrouwerij op Vlieland.

‘Ik ben toen fanatiek gaan surfen, eerst golf-, later ook windsurfen. Ik ben er zelfs voor naar Hawaii verhuisd, vanwege de metershoge golven en de surfcultuur die ze daar hebben. Helaas bleek met professioneel surfen geen droog brood te verdienen, zeker voor vrouwen niet. Maar ik kwam daar een Nederlandse jongen tegen, ook een surfer, met wie ik naar Vlieland kwam. Wij namen daar een horecagroothandel over, maar gingen ook als eerste robbentochten voor toeristen organiseren.’

Groot vaarbewijs

‘Die relatie strandde echter. Ik ontmoette mijn latere echtgenoot Fred, die toen nog met een coaster, de Challenger, vrachtdiensten naar de Waddeneilanden verzorgde, en ben gewoon mee gaan varen. In 2002 heb ik mijn Schippersdiploma Alle Binnenwateren (Groot Vaarbewijs A) behaald voor het bedrijfsmatig varen met schepen van 20 meter lengte of groter. Die opleiding houdt een combinatie in van theorie en praktijk, inclusief vier jaar vaarervaring. Dat laatste was voor mij niet zo’n probleem, omdat de jaren die ik had meegevaren werden meegeteld. De Waddenzee geldt als “ruim binnenwater”, hoewel je bij Vlieland, voordat je de haven inkomt, een stuk over de Noordzee moet varen. Daar is de stroming sterk en kan het flink tekeer gaan bij stormachtig weer.

‘Wij varen eigenlijk vrijwel altijd uit, tot windkracht 10. Onze kracht is dan ook dat wij snel kunnen reageren op de wensen van de klant. Leidraad daarbij is dat de vracht geen beschadiging oploopt. En uiteindelijk gaat de veiligheid van de mensen boven alles.’

Exceptionele vracht

‘Wij nemen zo’n beetje al het zware goederentransport tussen Harlingen, Vlieland en Terschelling voor onze rekening. Aanvankelijk, voordat onze dochter in 2006 werd geboren, deden we dat nog met twee schepen. Meestal voer ik dan op het grootste schip, de Terschellinger Bank. Het formaat maakt mij niet zoveel uit, daar leer je wel mee omgaan. Maar dit schip heeft een besturingssysteem dat het zeer wendbaar maakt, wat ik wel prettig vind.

‘Wat dit werk zo leuk maakt is de diversiteit in klanten, maar ook de vracht. Wij vervoeren van alles, in het bijzonder vracht met een exceptioneel karakter: extreem breed of extreem zwaar. Zo bezorgen wij chalets voor de bungalowparken op Terschelling, tanks, militaire voertuigen en munitie voor de oefeningen van Defensie op Vlieland, maar worden ook betrokken bij de bouw van scholen en het asfalteren van wegen en fietspaden op de eilanden. En wij gaan ieder jaar met tweeduizend fietsen heen en weer tussen Vlieland en Terschelling voor de bezoekers van de festivals Into The Great Wide Open en Oerol.

Hoe het op andere vaarroutes zit weet ik niet exact, maar binnen het vaargebied waar wij actief zijn ben ik de enige vrouwelijke kapitein en stuurman, sterker nog: het enige vrouwelijke bemanningslid. Dat is dus inclusief de bemanning van Doeksen (het concurrerende bedrijf dat het passagiersvervoer in hetzelfde vaargebied verzorgt, red.).’

Kind aan boord

‘Toen onze dochter nog klein was, namen wij haar altijd mee en leefden wij min of meer aan boord. Zij reed dan gewoon met haar driewielertje over het tussendek rond. Hoewel we overal van die beschermende hekken hadden neergezet, was ik wel continu bezorgd om haar veiligheid. Mijn man kon dat veel makkelijker loslaten.

‘Toen ze met vier jaar naar school ging, moest er iemand thuis zijn om voor haar te zorgen en zijn we op Vlieland gaan wonen. Ik vaar af en toe ook nog zelf, bij voorkeur op tijden dat onze dochter op school zit en in de vakantieperiodes. Daarnaast doe ik de hele administratie van het bedrijf: de facturering, de vaarplanning, de boekingen, you name it. Wellicht gaan we dat over een paar jaar, als onze dochter naar de middelbare school op het vasteland gaat, anders doen. En ga ik misschien weer meer varen terwijl mijn man thuis is.‘