Wonen en werken in Milaan: 10 vragen en antwoorden

Wonen in Milaan - na Rome de grootste stad van Italië - betekent het beste van meerdere werelden: in anderhalf uur kun je zowel op de skipiste als op het strand staan. Expats Lotte Smit (33), Paul Schalekamp (34) en Elvira Chavanu (51) vertellen over hun ervaringen in Milaan.

Lotte werkt als senior digital marketing strategist bij een internationaal marketing- en communicatiebedrijf en woont ruim vier jaar in Milaan. Paul is strategic controller bij een multinational en verhuisde met zijn vrouw drie jaar geleden naar Milaan. Elvira woont inmiddels ruim vijftien jaar in Italië: ze kwam voor een functie van Schiphol en wilde niet meer weg. Inmiddels werkt ze als salesmanager bij een techbedrijf.

1. Wat moet je regelen vóór vertrek naar Milaan?

Omdat de meeste Italianen niet goed Engels spreken, is het aan te raden de taal alvast te leren, vertellen Lotte en Paul. Lotte: 'En misschien nog belangrijker: verdiep je in de cultuur. Nederlanders en Italianen zitten compleet anders in elkaar. Dat begint al bij het maken van afspraken. Voor een Nederlander geldt: afspraak is afspraak, maar voor een Italiaan ligt dat anders. Stel je relaxed en flexibel op.'

2. Hoe betaalbaar is de stad?

'Milaan is een vrij dure stad', vindt Paul. 'Wij waren verwonderd over de hoge huurprijzen en hoge prijzen in de supermarkten, terwijl het gemiddelde inkomen ver onder de Nederlandse standaard ligt. Aan de andere kant is een bezoek aan de horeca een stuk goedkoper, met een erg hoge kwaliteit.'

3. Hoe kom je aan een huis?

​Lotte adviseert om een oproep te plaatsen op een site voor expats, zoals Internations. 'Zo heb ik mijn huis gevonden.' Ze wijst erop dat je zelfs een voordeel hebt als je bijvoorbeeld uit Nederland, Duitsland, de VS of Scandinavië komt. 'Die huurders zijn gewild, omdat ze hun huur altijd betalen. Bij Italianen weet je dat niet, en verhuurders hebben nauwelijks bescherming.' Elvira merkt op dat veel appartementen gemeubileerd zijn, waardoor je minder keus hebt als je dat niet wilt.

Paul was blij met de hulp van zijn werkgever bij het vinden van een huis, 'want veel appartementen gaan via makelaars, die onderlinge afspraken maken'. Hij wijst erop dat je op internet geen goed beeld krijgt van hoe de huizen zijn, en dat het enorm kan meevallen als je er daadwerkelijk bent.

4. Wat moet je weten over de werkcultuur?

'Heel veel', lacht Lotte. 'Er zijn zo veel verschillen.' Het begint met de oude stijl van leiderschap en management, zegt Lotte: 'Er is veel meer hiërarchie en er wordt weinig gecommuniceerd tussen de baas en zijn medewerkers. Van proactieve medewerkers worden managers eerder zenuwachtig dan dat ze er blij mee zijn, omdat ze het gevoel krijgen voorbijgelopen te worden. Verder werken Italianen niet erg gestructureerd en planmatig, het gaat vooral ad hoc.'

Paul merkt op dat Italianen erg hard werken: 'Ze beginnen later dan wij gewend zijn, maar ze werken tot veel later door. De pauzes zijn heilig en er wordt niet over werk gesproken tijdens de koffie of lunch. De efficiëntie ligt niet hoog, maar er is veel aandacht voor details.'

Lotte werkte het eerste jaar als ondernemer in Milaan en heeft een belangrijke tip voor zakelijk netwerken: 'Als je als ondernemer interessante zakelijke contacten wilt leggen, moet je zorgen dat je eerst vrienden wordt. Pas als er een vriendschappelijke relatie is - en dat hoeft niet heel diepgaand te zijn - gaan gesprekken ook over werk. Als ze je iets gunnen, dan komt het zakendoen vanzelf.'

5. Waardoor kun je positief verrast worden?

Het is ideaal dat Milaan zo centraal ligt, vertellen alle drie de expats. 'Je kunt in anderhalf uur zowel op de piste staan als op het strand zijn', vertelt Elvira. Veel Milanezen hebben een vakantiehuis in het mooie heuvelachtige landschap van Piemonte of aan de kust in Ligurië, legt Lotte uit. 'Ze vragen dan vaak familie en vrienden mee, dus ik breng de weekenden regelmatig door in de vakantiehuizen van mijn Italiaanse vrienden. De weekenden voelen daardoor vaak als vakantie.'

6. Waar ontmoet je andere expats?

De expatcommunity van Internations is volgens Lotte ideaal om - vooral in het begin - een sociaal netwerk op te bouwen. 'Sommige expats zijn er al een paar jaar en betrekken je bij hun leven. Ik werd uitgenodigd voor dinertjes en borrels; zo bouw je langzaam een vriendenkring op.' Paul noemt de Nederlandse Vereniging, social-mediagroepen en, wanneer je kinderen hebt, ook scholen als ontmoetingsplekken.

7. Hoe is het contact met de Milanezen?

'Italianen zijn heel open, dus het is makkelijk om contact te maken, zeker als je de taal spreekt', legt Paul uit. 'Voetbal, familie en de Italiaanse keuken zijn de favoriete gespreksonderwerpen.'

'Maar aan de cultuurverschillen moet je als Nederlander wel echt wennen', waarschuwt Lotte. 'Als je met vrienden afspreekt voor het weekend is het allesbehalve zeker dat die afspraak doorgaat. Er kan nog van alles tussen komen, waardoor de afspraak op het laatste moment afgezegd wordt of een heel andere invulling krijgt. Je moet je niet beledigd voelen, want zo werkt het gewoon. Ze organiseren niet, maar laten het op zijn beloop.'

8. Kan de partner die 'meegaat' makkelijk aan werk komen in Milaan?

Over het algemeen liggen de banen niet voor het oprapen. Paul: 'De werkloosheid in Italië is hoog. Daarnaast is er een sterk hiërarchische cultuur, die nauw verbonden is aan leeftijd. De kans is daardoor groot dat je een baan op een lager niveau moet accepteren.'

'Waar het vooral om draait zijn sociale contacten', legt Lotte uit. 'In Italië gaat alles via-via-via. Je moet goed nadenken over hoe je jezelf ergens kunt binnenpraten; het is in ieder geval altijd verstandig om jezelf voor te stellen als een vriend van.'

9. Hoe kindvriendelijk is Milaan?

'Heel Italië is kindvriendelijk', is de ervaring van Elvira. 'Kinderen zijn belangrijk; ze gaan mee naar restaurants en omdat ze niet vroeg naar bed gaan, blijven ze er lang bij zitten en krijgen ze alle aandacht. Bij veel bedrijven is het normaal om vrij te vragen als een kind ziek is, werkgevers zijn daar soepel in.' Lotte voegt daaraan toe: 'Een nadeel is dat de kinderopvang over het algemeen duur is, en er is weinig plek.'

10. Wat is de grootste uitdaging van wonen in Milaan?

'Wat betreft werk is het een uitdaging om om te gaan met het gebrek aan structuur en het feit dat ze in veel dingen achterlopen', vindt Lotte. 'Ze werken niet met moderne informatiesystemen en er is weinig efficiëntie en focus.' Wat betreft de stad kan Lotte zich ergeren aan het verkeer. 'Italianen zijn geen heren in het verkeer; de claxon is hun grootste vriend. Je moet daarom aan drukke wegen altijd een huis op een hoge verdieping kopen om geluidsoverlast te voorkomen.' Ook Paul noemt het verkeer: 'De grootste uitdaging is de stad uit komen met de auto.'

Elvira ziet weinig uitdagingen: 'Het is een fantastische stad, de lange zomers zijn een feest, en omdat je centraal in Europa zit, zijn citytrips heel betaalbaar. Dus ook je familie en vrienden opzoeken in Nederland.'