Zijne Excellentie is een vrouw – het leven van onze ambassadeur in Cyprus

Nathalie Jaarsma (47), geboren en getogen in Alphen aan de Rijn, is sinds tweeënhalf jaar ambassadeur voor Nederland in de Republiek Cyprus, waar ze met man en twee kinderen woont. Hoewel ze als kind allesbehalve bezig was met een loopbaan bij Buitenlandse Zaken (BuZa), heeft ze in haar opvoeding wel degelijk een goed voorbeeld meegekregen.‘Mijn ouders hebben allebei altijd gewerkt. Mijn vader als kok, eerst in de horeca en later als instellingskok, omdat hij op tijd thuis wilde zijn voor zijn kinderen. Mijn moeder werkte aanvankelijk in de administratie en later als buschauffeur. Ik geloof dat ze zelfs de allereerste vrouwelijke chauffeur in Nederland was! Dat ik als meisje bepaalde dingen niet zou kunnen doen is binnen mijn opvoeding nooit een issue geweest.’

Bedrijfsleven

‘Na het behalen van mijn vwo-diploma dacht ik nog even aan een technische opleiding, omdat ik best goed was in de bètavakken. Maar ik vond handelen altijd al wel leuk en zodoende heb ik uiteindelijk voor een studie bedrijfskunde aan de Nyenrode Universiteit gekozen. Met mijn bachelordiploma op zak ben ik naar Thailand vertrokken, waar ik aan een project heb meegewerkt op het gebied van milieu. Daar heb ik ook mijn man leren kennen. Vervolgens heb ik acht jaar, tot 2001, in het bedrijfsleven gewerkt.

‘Voordat ik in de diplomatie ben gestapt, heb ik een masteropleiding Innovatie & Organisatieverandering aan de Twente School of Management gedaan. Tijdens die opleiding heb ik ook de nodige “soft skills” meekregen. Uiteindelijk was het mijn coach, een voormalig marineofficier, met wie ik intensieve gesprekken heb gevoerd, die mij op het idee bracht om bij BuZa te gaan solliciteren.’

Diplomatiek

‘Ik solliciteerde naar een functie in de richting van informatiemanagement, waar ik reeds ervaring mee had, maar heb bij mijn sollicitatie aangegeven dat ik uiteindelijk diplomaat wilde worden. Dat zag de personeelsdienst met mij wel zitten, en zodoende kon ik bij Clingendael een diplomatenklasje doen voor mensen die al langer elders hadden gewerkt.

‘Na mijn eerste functie in Den Haag volgde mijn eerste diplomatieke post. Dat betrof economisch beleid in Canberra, Australië. Dat was een relatief kleine ambassade, met zo’n tien mensen in dienst. Dat was ook bewust, omdat ik daardoor in de gelegenheid werd gesteld om een breed palet aan kennis op te doen, zoals consulaire zaken, veiligheidsbeleid en politieke rapportages, naast handelsbelangen, waar ik reeds de nodige ervaring mee had.

‘De overgang van Canberra naar Washington D.C. was ook zo’n bewuste stap. Door de personeelsdienst bij BuZa werd me verteld: wij zien potentieel in jou, maar je moet je carrière inhoudelijk verbreden. Dat is ook wat ik in D.C. gedaan heb. Ik heb me daar beziggehouden met veiligheidsbeleid en in het bijzonder het massavernietigingswapendossier.

‘Tussen Amerika en Cyprus in heb ik weer een paar jaar in Den Haag gewerkt. Dat was behalve uit werkgerelateerde overwegingen ook om onze kinderen, inmiddels tieners, een rustige periode in Nederland te bieden.’

Werk en privé

‘Diplomatiek werk vraagt wel wat van je privéleven en van je gezin. Mijn man, van huis uit ict’er, heeft na een eigen bloeiende carrière in Australië bijvoorbeeld niet kunnen werken. Wij hebben, voordat ik bij BuZa heb gesolliciteerd, dan ook alle voors en tegens goed besproken.

‘Voor onze kinderen is het niet altijd leuk om weer te moeten verhuizen en alles opnieuw te moeten opbouwen met school en vriendjes. Toen ze nog klein waren maakte dat niet zoveel uit, maar bij de verhuizing naar Cyprus waren ze al een stuk ouder. Onze oudste is hier inmiddels helemaal happy, maar de jongste wil nog steeds het liefst terug naar Nederland. Bij een volgende post zullen wij ze dus bij de beslissing moeten betrekken.

‘Maar naast nadelen heeft zo’n internationaal bestaan natuurlijk ook zijn voordelen, dat beseffen onze kinderen ook heel goed. Verder biedt mijn baan niet alleen de nodige flexibiliteit, er is ook veel begrip voor je gezinssituatie. Ik zorg ervoor dat wij zo vaak mogelijk ’s avond samen eten. Daarna trek ik weer mijn feestjurk aan en loop recepties af. Dat gebeurt zo’n drie à vier avonden per week.’

Vrouwennetwerken

‘Ik heb het feit dat ik een vrouw ben binnen mijn werk als ambassadeur nooit als nadeel ervaren. Van Renée Jones-Bos (de Nederlandse ambassadeur in Moskou, te zien in de tv-serie van Floortje Dessing die onlangs werd uitgezonden, red.), met wie ik op de ambassade in Washington heb samengewerkt, heb ik ook veel opgestoken over hoe je je vrouw-zijn in je voordeel kunt gebruiken.

‘Zo zijn in Cyprus de mannen- en vrouwenwerelden meer gescheiden dan in Nederland. Ik kom als ambassadeur bij bijeenkomsten en werkbezoeken net zo makkelijk in gesprek met mannen als met vrouwen en kan met beiden over koetjes en kalfjes praten. Ik denk dat zoiets voor een man wellicht iets lastiger is. Bovendien kom ik als vrouw makkelijker binnen bij allerlei vrouwennetwerken, zoals alumninetwerken van universiteiten aan zowel de Griekse als de Turks-Cypriotische kant. Wat in een verdeeld land als Cyprus echt kan helpen om de twee groepen met elkaar in gesprek te krijgen en de verzoening te bevorderen.’