Op zondagavond alvast aan het werk: slim of voer voor burn-out?

Extra portie stress op de zondagavond? Het werkt eerder andersom, vindt Sabina van Wijk. De senior digital manager van The Coca-Cola Company maakt zich er geregeld ‘schuldig’ aan het op de laatste dag van het weekend alvast iets doen. De redenen ervoor lopen uiteen: met twee kleine kinderen wint ze op die manier wat welkome tijd op de maandagochtend en hoeft ze minder te haasten. ‘Dat geldt helemaal als ik vroeg op pad moet, bijvoorbeeld omdat ik moet vliegen: dan zorg ik dat ik van tevoren alle mail en documenten binnenhaal, zodat ik tijdens de vlucht kan werken.’ Maar wat de reden ook is: ‘Het helpt me gewoon wat minder gestrest aan de nieuwe week te beginnen.’

Na een korte rondgang langs professionals blijkt dat op zondagavond werken een nieuwe norm aan het worden is. Maar toch ervaart vrijwel niemand dat negatief. ‘Het is niet zo dat ik bergen werk verzet, ik zorg juist dat ik daar de volgende dag op een succesvolle manier mee kan beginnen.’ Iemand anders: ‘Mijn planning straktrekken en eventueel mailgedoe voor zijn: het voelt goed de week opgeruimd te kunnen beginnen. Bovendien weet ik dat ik op de maandag langzamer opstart, dus op die manier heb ik alvast wat vooruitgewerkt.’

Vage grens

Jeanette van der Pijl is coach en voormalig HR-medewerker. Bij veel van haar cliënten merkt ze dat de grens van de zondagavond meer en meer vervaagt. Geen goede ontwikkeling, vindt ze. ‘Je denkt dat je daarna weer verdergaat met van je zondagavond genieten, maar onbewust speelt het werk door in je hoofd. Grote kans dat je bijvoorbeeld slechter slaapt die nacht. Die mailtjes die je ‘even’ wilde bekijken staan namelijk garant voor zaken die je moet ondernemen en keuzes die je moet maken, waardoor je vaak weer helemaal in je werkmodus wordt gezogen. Prima als je dat van je af kunt zetten, maar voor veel mensen geldt dat ze écht hun werkweek naar voren halen.’

Geeft het dan geen rust, zoals veel mensen verklaren? Volgens Van der Pijl zorgt het voor schijncontrole: ‘Ook als je je op zondagavond voorbereidt, loopt de week altijd anders. Dus je kunt je afvragen of het wel zin heeft.’

Des te belangrijker is het volgens haar om te onderzoeken wat ten grondslag ligt aan het willen werken op de zondagavond. Heb je niet simpelweg te veel taken in je pakket, of ervaar je een te hoge werkdruk? Vind je je werk nog wel leuk? In de Verenigde Staten spreken ze met veel gevoel voor dramatiek over de ‘sunday scaries’: de zeurende zondagavondmelancholiek over de naderende nieuwe werkweek. Uit een enquête van LinkedIn onder meer dan duizend medewerkers bleek dat hoe dan ook minstens 80 procent van de mensen meer stress ervaart op de zondagavond. Onder millennials lag dat getal nog hoger: 91 procent.

Het Amerikaanse consultancybedrijf Vynamic heeft om die reden zelfs de interne tool zzzMail bedacht, waarmee alle mailaccounts op zwart gaan tussen vrijdagavond en maandagochtend. Of eigenlijk: geblokkeerd, verstuurde berichten komen in een wachtrij en worden pas met de daadwerkelijke aanvang van de werkweek afgeleverd. Werknemers leek het een verschrikkelijk idee, maar ze zijn inmiddels grote waarde gaan hechten aan hun volledig werkvrije weekend, vertellen ze aan The Wall Street Journal.

Perfectionisten

Of is het zo dat je alvast aan de slag wil omdat je misschien te perfectionistisch bent? Veel door coach Jeanette van der Pijl behandelde mensen met een burn-out blijken perfectionisten te zijn, zo vertelt ze. ‘Zij hebben de neiging om altijd beschikbaar te willen zijn en zo goed mogelijk te presteren. Maar op de lange termijn put je jezelf daarmee uit – en werkt het dus zelfs contraproductief.’ En als je dan toch overzicht wil creëren voor de nieuwe werkweek, dan maak je die to-do-lijst toch gewoon op vrijdagmiddag al?

De vraag die gesteld moet worden is eigenlijk: in hoeverre werkt het ‘stiekem’ even werken op tegen het ongemak van de inbreuk op je weekend? Jaco Koster, operational lead development bij ON2IT Cybersecurity, vindt het de normaalste zaak van de wereld om ook in het weekend en zelfs tijdens vakanties zijn werkmail bij te houden. ‘Het gevoel dat ik goed voorbereid ben, is mij veel meer waard dan de tijd die ik daarvoor inlever. Daardoor bevat mijn werkweek meer rust en heb ik het ook niet direct nodig om in het weekend zogenaamd op te laden.’

Dat hij op deze manier grotere kans zou lopen een burn-out te krijgen is niet iets waar Koster zich druk om maakt: ‘Burn-out wordt veroorzaakt door loyaliteit die door je werkgever wordt misbruikt, of je grote inzet die niet wordt erkend. Maar niet door zo nu en dan iets meer uren maken.’

Overigens zorgen de meeste professionals er wel voor dat ze die uren niet te ver laten oplopen, zo zegt ook senior digital manager Sabina van Wijk. ‘Hoewel ik structureel meer uren draai, zorg ik echt wel voor een goede balans. Tegenover het gegeven dat ik vaak op zondag even aan de slag ga, staat dat ik zonder problemen eerder naar huis ga als ik ’s middags merk dat mijn hoofd vol zit. Gelukkig werk ik bij een bedrijf waarbij ik mijn tijd helemaal zelf kan indelen, want het werkt beide kanten op. Daardoor merk ik dat ik zonder problemen ook in mijn vrije tijd iets aan werk doe, zoals het uitwerken van een idee voordat ik de helft weer vergeet.’

‘Weet je,’ vervolgt ze, ‘ik heb de leukste baan die ik kan bedenken en ik haal er ook veel energie uit. Dat is ongetwijfeld belangrijk.’ Overigens krijgt ze haar beste ingevingen als ze niet aan het werk is, dus ze zal de laatste zijn die te veel inlevert op haar vrije tijd, lacht Van Wijk.