Participeren met een beperking

Ze heten, in jargon, 'mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt'. Het kunnen ex-verslaafden zijn, verstandelijk gehandicapten maar ook langdurig werklozen of simpelweg mensen zonder diploma. Vanuit de overheid zijn er initiatieven om hen aan het werk te helpen, zoals de vorig jaar ingevoerde Participatiewet. 125.000 banen moeten er volgens die wet bijkomen, bij zowel het bedrijfsleven als de overheid en volgens een recente brief van staatssecretaris Klijnsma aan de kamer, liggen 'we' op koers.

Verantwoordelijkheidsgevoel

Sommige ondernemers nemen hen in dienst vanuit een sociaal verantwoordelijkheidsgevoel en om een afspiegeling te zijn van de maatschappij. Bij Nuon loopt sinds 2006 het werkgelegenheidsproject Step2Work (zie kader). 'Het is een manier om iets terug te doen,' zegt Judith Corbey, area manager Social Projects bij Nuon. 'Maar het levert ook veel op: je krijgt meer diversiteit op de werkvloer, de begeleiders doen zelf veel coaching-ervaring op, en je creëert een gevoel van trots bij de medewerkers die helpen bij de begeleiding.' Iedere deelnemer krijgt een vaste werkplekbegeleider die zich voor deze taak heeft opgegeven. Daar doen allerlei mensen aan mee, ook binnen het management. 'Dat gaat eigenlijk altijd goed', zegt Corbey, een van de drie jobcoaches die over drie regio's zijn verspreid. 'Een heel enkele keer klikt het niet zo tussen kandidaat en werknemer, dan spring ik ertussen als mediator.'

Ook Ziggo neemt mensen met een beperking graag aan, aldus woordvoerder Pim Brouwers. 'Door gebruik te maken van functiecreatie en jobcrafting creëren we rollen die ingevuld worden door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.' Ze ondersteunen de afdeling Billing & Collecting met administratie over klantgegevens. Of werken bij Order Afhandeling, een belangrijk onderdeel binnen de afdeling Network & Technology. Deze rol is de schakel tussen Ziggo en aannemers. Een correcte overdracht en het uitzetten van orders is volgens Brouwers cruciaal voor het werkproces, waardoor arbeidsbeperkten zeker een onderdeel zijn van het team.

Het aannemen van zulke arbeidskrachten kan voor werkgevers ook lucratief zijn. Ze werken meestal gedetacheerd. 'Door de subsidiemogelijkheden zijn er zeker financiële voordelen', aldus woordvoerder Brouwers. 'De insteek is ook een solide business case. De regels zijn echter niet alleen landelijk maar ook sterk regionaal gebonden. Waardoor we veelal kiezen voor een detacheringsconstructie met een vaste partij die voor ons het contractbeheer overneemt. Hierdoor zitten de financiële voordelen verwerkt in het uurtarief. De tarieven verschillen in relatie tot het gevraagde niveau.'

Niveaus

Zowel bij Nuon als bij Ziggo zijn de deelnemers divers en komen ze op heel verschillende plekken terecht binnen het bedrijf. Brouwers: 'Een beperking hoeft geen relatie tot opleidingsniveau te hebben, waardoor we juist een prachtig aanbod krijgen van alle kennisniveaus en ervaring.' Bij Ziggo werken zowel medewerkers vanuit sociale werkplaatsen als hoogopgeleide (jong) gehandicapten.

Kandidaten gaan bij Nuon naadloos op in het reguliere personeelsbestand, zegt Corbey. 'Vaak wordt het niet eens opgemerkt door de andere werknemers. Ze dragen in ieder geval geen stempel. Hoger opgeleiden bij Ziggo hebben veel baat bij inzet van de vaak wat lager opgeleide arbeidskrachten met een beperking, legt Brouwers uit. Ze nemen vaak repeterende, eenvoudige werkzaamheden uit handen van de hoger opgeleiden. Daaruit kan een grote waardering ontstaan voor elkaar en voor de nieuwe collega, vult hij aan. Vanuit die interactie kan een grote waardering ontstaan voor elkaar en voor de nieuwe collega, vult hij aan. 'De grote wens van degene met een beperking om weer te kunnen werken, en daar een succes van te maken, werkt aanstekelijk en maakt mensen trots op het werken bij Ziggo.'

Burn-out

De opname van deze mensen is zeker een leerproces. Bij een Ziggo-medewerker met een visuele beperking werd gevraagd of er speciale looppaden moesten worden gemaakt, herinnert Brouwers zich. 'Totaal overbodig. Hij had enkel een collega nodig die hem een paar maal meenam, daarna wist hij de weg zelf te vinden.' Bij Nuon zegt Corbey: 'Iemand die lang in de bijstand zat en gewend is om tot diep in de nacht te gamen, moet je geen flexwerk bieden; die heeft nu de discipline van vroeg opstaan nodig. Iemand met een burn-out heeft juist wel flexwerk nodig want die moet rustig z'n belastbaarheid opbouwen.'

Corbey weet waar ze over praat. Ze was bij Nuon directiesecretaresse tot ze zelf een burn-out kreeg. Met behulp van een loopbaancoach keerde ze terug in het bedrijf in een meer sociaal-maatschappelijke functie. Vandaar dat zij met voldoening toekijkt wanneer Step2Work resultaten oplevert. 'Een van de kandidaten die in 2013 een werkervaringsjaar deed, was dit jaar genomineerd voor de titel Secretaresse van het Jaar. Ze kwam destijds bij ons binnen zonder diploma en zonder baan. Drie jaar later heeft ze drie mbo-diploma's op zak. Zo snel kan het gaan.'