Iedereen de leaseauto uit!

Zuinigere auto's, minder auto's, beperking van het aantal privékilometers en ruimere ov-vergoedingen. Het zijn maar een paar van de methodes die bedrijven gebruiken om de uitstoot van het wagenpark te beperken. De een dwingender dan de andere: bij sommige organisaties mogen er simpelweg geen zakelijke kilometers tussen kantoren meer worden gemaakt, bij andere is er een mobiliteitsbudget ingevoerd om werknemers bewuster te laten omgaan met de kilometers die ze maken voor hun baas.

Ook nudging wordt veelvuldig toegepast: dit concept uit de gedragswetenschappen gaat over indirecte, positieve maatregelen die een bepaalde gedragsverandering pogen te realiseren. Door als bedrijf bijvoorbeeld douchemogelijkheden te faciliteren en te zorgen voor een veilige fietsenstalling, stimuleer je ook werknemers die van verder moeten komen om de fiets te pakken. Door op de schermen in je bedrijf regelmatig de vertrektijden van de treinen te tonen, stimuleer je impliciet het ov-gebruik.

Lieflijk en dwingend

Als werkgever kun je niet zomaar een leaseauto afpakken als in de arbeidsovereenkomst het recht op zo'n auto is opgenomen. Bij JCDecaux kregen medewerkers daarom zowel lieflijke als dwingende duwtjes in de richting van het vrijwillig inleveren van hun leaseauto. Het bedrijf stelde vast dat er op de vorige vestiging in Diemen de hele dag leaseauto's ongebruikt voor de deur stonden en vond dat het slimmer moest.

'In 2011 kozen we daarom zeer bewust voor een nieuw kantoor bij de RAI, dat zeer goed bereikbaar is met het ov', vertelt directeur René Witzel. Het lieflijke duwtje in de goede richting: alle leaseautobezitters die hun auto inleverden kregen de helft van het leasebedrag bij hun salaris gestort. Het iets dwingender duwtje: parkeerkosten werden niet langer vergoed.

Een ander slimmigheidje van Witzel is de categorie deelauto's. Dat zijn nu allemaal Mini's, en in de beginjaren zat daar ook nog een Range Rover en een Audi A3 bij. 'Mensen vinden het leuk om in dit soort bijzondere auto's te rijden, dus dat hielp zeker bij de acceptatie. Ik ben ervan overtuigd dat als we alleen maar auto's met een minder hip imago hadden neergezet, de overgang niet zo soepel was verlopen.' Ook staan er bij het hoofdkantoor van JCDecaux elektrische fietsen die volop worden gebruikt voor verkeer in de stad. Het gevolg: in plaats van vijftig leaseauto's zijn er nu nog maar vijf, plus tien poolauto's. Het bedrijf maakt veel minder zakelijke kilometers, ook omdat werknemers hun afspraken slimmer plannen, door ze bijvoorbeeld te combineren.

Multimodaliteit

Jan van Delft van de Vereniging Zakelijke Rijders juicht dit soort slimme manieren om de zakelijke kilometers te beperken toe. 'Bedrijven hebben vrij veel ongebruikt metaal op vier stukken rubber voor de deur staan. Dat is verspild geld. Als je die leaseauto's vervangt voor sexy poolauto's, ben je goed bezig.'

Van Delft is net als Henk Meurs, hoogleraar Mobiliteit, een groot voorstander van de mobiliteitsbudgetten die steeds meer organisaties invoeren. Die bevorderen namelijk de multimodaliteit. 'Werknemers kiezen met zo'n budget voor het vervoersmiddel dat op dat moment het best past bij de afstand en route die afgelegd moet worden', zegt Meurs. 'En als ze niet het hele budget gebruiken, krijgen ze een deel op hun rekening gestort.'

De restricties en nudges werpen hun vruchten af. Het aantal zakelijke kilometers neemt al vier jaar op rij af, ondanks dat de economie weer aan het groeien is. Thuiswerken, conference calls of afspreken op goede bereikbare locaties langs de snelweg zijn inmiddels gemeengoed geworden en leveren een belangrijke bijdrage, zeggen Van Delft en Meurs. En ook de andere maatregelen die bedrijven nemen om hun werknemers uit de auto te halen, lijken te helpen.

Ook is het steeds minder vaak een zekerheid dat de leaseauto onder de arbeidsvoorwaarden valt. Of dat klachten oplevert? Bij JCDecaux was er in het begin wat gemor, maar dat waaide snel over. 'Nieuwe werknemers vragen er ook eigenlijk nooit meer om. Ik denk ook niet dat het past bij de huidige generatie', zegt Witzel. Meurs, die ook een eigen adviesbureau heeft, herkent dat. 'Bij mij heeft ook nooit iemand erom gevraagd. Mijn medewerkers reizen veel met de trein. Bijkomend voordeel daarvan is dat hun productiviteit daar fors hoger is dan in de auto.'