Zijn mannen overtuigender dan vrouwen?
Als je naar de gebruikelijke adviezen voor sprekers kijkt, lijkt het logisch dat mannen overtuigender overkomen dan vrouwen. Moeten vrouwen zich dan maar meer als mannen gedragen? Dit vindt argumentatie-expert Henri Raven.
Ondanks het enorme succes van de Oranjeleeuwinnen op het WK voetbal ging het in de commentaren vaak meer over de verschillen tussen mannen- en vrouwenvoetbal dan over de wedstrijden zelf. Wie waren er nu eigenlijk beter, de mannen of de vrouwen? Een onzinnige discussie, maar wel eentje die op veel meer vlakken terugkeert. Ook in overtuigingsland: zijn mannen overtuigender dan vrouwen, is juist het andersom, of is er helemaal geen verschil?
Om maar meteen met de deur in huis te vallen: natuurlijk is er een verschil tussen mannen en vrouwen, ook in de manier waarop ze overtuigen. Vraag aan tien mensen wie ze een inspirerend en overtuigende spreker vinden en waarschijnlijk komen ze veelal met een man als voorbeeld: Obama, Martin Luther King, Wilders van mijn part. Zelden zal iemand een vrouwelijke spreker noemen.
Zijn mannen dus overtuigender dan vrouwen? Dat zou wel een heel voorbarige conclusie zijn. Laten we eerst eens kijken wat wij, door de bank genomen, de kenmerken vinden van een overtuigend spreker. Al sinds Aristoteles krijgen we dan adviezen mee als: praat hard, met een lage stem, straal autoriteit uit, durf stellig te zijn en buig je zinnen in toonhoogte naar beneden af.
Als we dat als referentiekader gebruiken, kan de gemiddelde vrouw inderdaad wel inpakken. Deze beschikt immers, generaliserend gesproken, over een hogere en minder harde stem dan een man, vraagt meer dan dat ze stelt (is eerder helpend dan autoritair) en is geneigd om veel meer nuanceringen op te nemen in een betoog.
Allemaal op cursus?
Generaliserend of niet, deze verschillen verklaren wel de enorme populariteit van stemtrainingen als ‘Spreken als Neelie Smit’, waarin de cursisten geleerd wordt om hun stem Thatcheriaans te gebruiken (die dat zelf ook heeft moeten leren, getuige dit before/after-filmpje), meer ruimte voor zichzelf op te eisen in discussies en debatten en krachtiger en stelliger hun punt te maken. Bot gezegd wordt vrouwen geleerd mannelijker over te komen in hun presentatie. De terechte vraag is of dit nu echt een fundamentele oplossing is of slechts een noodverbandje.
Het kan toch niet zo zijn dat vrouwen zich anders moeten gaan gedragen om te overtuigen? Veel effectiever lijkt het me wanneer we ons bewust worden van de verschillen die er ontegenzeggelijk zijn en van het feit dat ons overtuigingskader van oudsher nogal mannelijk is ingevuld. Natuurlijk is het fijn én overtuigend als een spreker, mannelijk of vrouwelijk, verschillende bouwstenen van overtuiging weet in te zetten (waaronder natuurlijk ook het uitstralen van autoriteit), maar de allerbelangrijkste bouwsteen om te kunnen overtuigen, blijft toch altijd nog de inhoud.
Wees je dus bewust van de verschillen tussen man en vrouw en ook van het feit dat deze (onbewust) bijdragen aan de manier waarop we onszelf laten overtuigen. Maar laat in alle gevallen uiteindelijk de argumenten de doorslag geven. Om terug te keren naar de Oranjeleeuwinnen: geniet van de wedstrijd omdat het een goede wedstrijd is en erger je als het een slechte wedstrijd is, ongeacht het geslacht van de spelers op het veld.
