Altijd trek om 16:00? Dit is wat je lichaam je wil vertellen (en hoe je beter met je energie omgaat op werk)

Afbeelding boven artikel ter illustratie, persoon komt niet in het verhaal terug. Bron: Getty Images.

Geen honger, maar trek. In iets zoets. Iets met suiker. En het liefst nu meteen! Het is een patroon dat ik zelf jarenlang had, en dat ik ook zie bij collega’s, vrienden en eigenlijk iedereen met een zittend beroep: de ‘vier-uur-crash’. Wat probeert je lichaam je te vertellen en hoe ga je hiermee om?

Herken je dit patroon? Dan ben je niet de enige 

De verleiding is overal: een koekje, gebakje of chocolaatje bij de koffie (want ja, er is weer iemand jarig), de snoeppot op het bureau (op een of andere manier altijd bij de collega’s van HR), of gewoon iets uit de voorraadkast als je thuis werkt. En dat moment komt vaak elke dag terug, je kunt er de klok op gelijk zetten. Dit moment is geen toeval. Wat vertelt je lichaam je eigenlijk op dat moment? Je lichaam vraagt niet om suiker. Het  vraagt om herstel. 

Jaren geleden rondde ik succesvol mijn opleiding tot vitaliteitscoach afm vanwege mijn interesse in het onderwerp. Inmiddels werk ik al meer dan 10 jaar in de digitale communicatie, maar het onderwerp fascineert me nog steeds: hoe blijf je energiek, fit en vitaal, ook als je werkdag vooral bestaat uit zitten, teamsen en mentaal schakelen tussen taken? In deze eerste column voor Intermediair deel ik mijn inzichten en simpele gewoontes die mij – en vele anderen – echt helpen. 

Een vlaag van vermoeidheid 

Rond 16:00 uur maakt je lichaam vaak een kleine (energie)dip door. Je bloedsuikerspiegel is gedaald sinds de lunch, je mentale energie is aan het afnemen en je hoofd heeft al uren ‘aan’ gestaan. Deze combinatie activeert een oeroude overlevingsstrategie: haal energie, nú! Volgens de Cleveland Clinic (2023) worden we naarmate we vermoeider raken steeds gevoeliger voor directe beloningen als suiker. Niet omdat we echt honger hebben,  maar omdat ons brein snakt naar een oppepper. Vooral als je al de hele dag ‘aan’ hebt  gestaan. Maar suiker is als een pleister op de wond. Je voelt je heel even goed, maar  daarna vaak nog vermoeider. Toch grijpen we massaal naar snelle suikers. Logisch, want  die geven even een kick, ook al volgt daarna een crash. Wat je lijf echt nodig heeft is geen  reep of cappuccino, maar een moment van opladen of beweging. 

Tekst gaat verder onder de vacatures.

Wat kun je beter doen dan snaaien? 

Als je beter wilt omgaan met dit moment van de dag, helpt het om breder te kijken. Tijdens mijn opleiding tot vitaliteitscoach leerde ik over vijf pijlers die samen je  energieniveau bepalen: beweging, voeding, slaap, mentale veerkracht en werkplezier. Volgens de Nationale Enque te Arbeidsomstandigheden 2023 van TNO en CBS leidt aandacht voor deze factoren tot meer energie en minder uitval. Ik ben de afgelopen jaren gaan experimenteren met kleine gewoontes binnen deze thema’s die echt helpen om  mijn focus en energieniveau te herstellen, ook op een volle werkdag. Hieronder drie simpele trucs die ik zelf dagelijks toepas om scherp te blijven en de 16:00 uur-dip de baas te  zijn: 

1. Twee minuten adempauze 

Ga rechtop zitten, adem vier tellen in, houd even vast, en adem in zes tellen uit.  Herhaal dit een paar keer. Dit activeert je parasympatische zenuwstelsel, dit is het deel van je lichaam dat zorgt voor rust en herstel. Het klinkt te simpel om waar te  zijn, maar het werkt echt! 

Lees ook: Van vermoeid naar huis naar stuiterend van de energie de deur uit: zo maak je het verschil

2. Micro-pauze met daglicht 

Loop vijf minuten naar buiten. Al is het maar om heel even echt direct dag- of zonlicht te pakken, wat niet door een raam heengaat. Daglicht helpt je brein om  opnieuw scherp te stellen, en beweging activeert de bloedtoevoer naar je  hersenen. Terug achter je laptop voel je je helderder dan voor je micro-pauze.

3. Snack slim, niet snel 

Als je dan echt iets wil eten: kies iets met eiwitten (!) en/of gezonde vetten. Denk  aan een handje noten, een gekookt eitje of nog makkelijker: een proteïne bar. Dat verzadigt beter en voorkomt een bloedsuikerachtbaan. En als je dan toch bezig  bent, luister dan ook eens naar een van de meditaties van Headspace over  Mindful Eating. 

Voorkomen is beter dan compenseren 

Het beste moment om die 16:00-dip aan te pakken? Vóórdat hij begint. Plan je  lunchpauze bewust. Voeg al wat eiwitten toe aan je ontbijt en lunch (zoals kipfilet, eieren of kwark) en plan halverwege de middag een korte hersteltijd (micro-pauze van 15  minuten) in je agenda als een soort meeting met jezelf. Want dat is het eigenlijk ook, een  afspraak met jezelf. 

Wat je lichaam zegt, is waardevol 

Dat trekgevoel aan het eind van de werkdag is geen zwakte. Het is een signaal. Je lijf is niet op zoek naar suiker, maar naar energie. Naar rust, herstel en aandacht. En hoe beter  je leert luisteren, hoe makkelijker het wordt om de juiste keuzes te maken. 

Dus de volgende keer dat je richting de voorraadkast loopt: sta even stil. Misschien is wat  je echt nodig hebt wel iets heel anders dan een koekje. 

Toch nog een suikertekort na een dag werken? Kan ook zijn dat je werk niet meer bij je past. Hier lees je hoe je kijkt of je functie nog bij jou past.