Qua standpunten formuleren kunnen we nog wat van Wilders leren

Er komen weer verkiezingen aan. En dat is te merken: partijen ventileren weer als gekken hun meningen en standpunten. De PVV doet dat op één A4'tje, de meeste andere partijen gebruiken lijvige verkiezingsprogramma's om hun standpunten te verhelderen. Maar wat is nu de beste manier om een standpunt te verwoorden? Een paar tips.

Zorg voor afbakening

Een goed standpunt is eerst en vooral goed afgebakend. Formuleer zorgvuldig en concreet. Vermijd daarom algemeenheden en open deuren. Met een standpunt als 'Honger moet de wereld uit' zul je niet direct de aandacht van je publiek hebben. Maar pas ook op dat je niet te ver gaat in de nuancering van je standpunt en het daarmee juist enorm complex maakt. 'Ik ben van mening dat het noodzakelijk is om binnen twee maanden voor alle afdelingen te komen tot een nieuwe manier van rapporteren, die breed gedragen wordt door alle leidinggevenden.' In dit standpunt zitten veel te veel elementen die op zichzelf weer onderbouwing behoeven: Waarom twee maanden? Wat is een nieuwe manier van rapporteren? En wanneer spreek je van breed gedragen?

Wees SMART

Door aan te sluiten bij de SMART-methode (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch, tijdgebonden) wordt het eenvoudiger om een goed standpunt te formuleren. Natuurlijk moet je ook weer niet gaan proberen alle elementen in een standpunt te verwerken, maar aansluiting zoeken bij de SMART-methode is zeker raadzaam. 'Ik vind dat we binnen drie jaar een omzetstijging van 20% moeten realiseren' is een voorbeeld van zo'n standpuntformulering. Overigens ontkom je ook hier niet aan het verder toelichten van bepaalde elementen: waarom drie jaar en waarom 20%?

Formuleer toekomstgericht

Een standpunt innemen over iets wat al in het verleden ligt, heeft weinig zin. Je kunt wel vinden dat er toen verkeerd gehandeld is, maar je kunt er helaas weinig meer aan veranderen. Probeer daarom je standpunt altijd toekomstgericht te formuleren: daaruit spreekt een bepaalde visie en bovendien klinkt een toekomstgericht standpunt ook veel positiever. 'We moeten vanaf nu onze bonnetjes gaan bewaren' klinkt een stuk krachtiger en spannender dan 'We hebben onze administratie de afgelopen jaren verkeerd aangepakt'.

De Wilders-methode

Misschien wel het belangrijkste advies: durf je standpunten eens wat extremer aan te zetten. Daarmee lok je discussie uit. Wanneer je direct te genuanceerd bent, is je publiek waarschijnlijk al helemaal niet meer geïnteresseerd in de rest van je verhaal: je hebt als het ware de spanning al weggenomen. Wat dat betreft, kun je veel leren van Wilders' aanpak: zijn standpunten zijn niet SMART of genuanceerd; die nuance kan altijd later nog worden aangebracht (al is dat ook niet geheel Wilders' stijl). Het is bijvoorbeeld interessant om te kijken hoe de PVV zijn standpunt formuleert over de eigenrisicobijdrage in de zorg: eigen risico zorg geheel afschaffen. Klare taal.

D66 heeft over deze kwestie ook een standpunt: 'Verhogen van het eigen risico met een compensatie voor de lage inkomens en meer eigen bijdrages.' Dat is veel minder helder, sterker nog: dit standpunt roept allen maar vragen op. Maar het CDA doet het nog vager: 'Wij maken ons dan ook zorgen over de stijging van het eigen risico, de zorgverzekeringspremie, de werkgeverslasten en de gevolgen voor de middeninkomens.' Feitelijk is dit niet eens een standpunt en al helemaal geen lekker startpunt voor een discussie of debat.