Creativiteit is hard werken

De robots staan klaar om onze banen over te nemen. Veel van het werk dat wij professionals doen, kunnen zij ook. Maar creatief zijn, dat kunnen robots niet. 'Creativiteit is - vooralsnog - niet te programmeren', zegt oprichter Marieke van Dijk van Springidee. 'Als robots onze banen overnemen, dan hebben we nog steeds menselijke creatieve denkkracht nodig om aanpassingen te doen, om te herontwerpen, om acceptatie te organiseren.'

Nieuwe problemen vragen om nieuwe oplossingen, vult docent Frans van Gaal van New Heroes aan. 'Creativiteit is daarom belangrijk.' Dat kan patronen doorbreken.

Hard werken

Jouw creativiteit beter benutten, is daarom een goed idee. Daarin worden we nu belemmerd door volle agenda's, zegt Van Dijk. 'We starten de dag met e-mail wegwerken, stappen een vergadering in, bekijken LinkedIn-updates en gaan door en door, waardoor er geen gelegenheid is om ons onbewuste brein aan het werk te zetten. Je zult ook tijd moeten inruimen om een probleem of vraag te laten rusten.'

Van Dijk riep 15 april - de geboortedag van Leonardo da Vinci - uit tot Nationale Lummeldag. 'Deze geniale wetenschapper en kunstenaar schijnt ooit gezegd te hebben: “De grootste genieën presteren soms meer wanneer ze minder werken.” Lummelen is geen luieren. Het is een manier om ons onbewuste, creatieve brein weer te activeren.'

Dus ja, een weekje vakantie kan - door de nieuwe omgeving en ervaringen - zomaar tot nieuwe ingevingen leiden, zegt Van Gaal. Maar het is niet genoeg. Net als de heisessie, met de benen op tafel brainstormen en wat chaotisch doen. 'Wie tot meer creativiteit in een groep of voor zichzelf wil komen, moet dat zelfs goed organiseren en faciliteren. Google-werkplekken, bijvoorbeeld in Londen, zijn daarvan de belichaming.'

Van Dijk beaamt: 'Veel mensen denken dat creativiteit voor de happy few is en dat het uit de lucht komt vallen. Dat is niet zo. Ieder mens is creatief, maar je moet veel kennis, inzicht, tijd en doorzettingsvermogen hebben om daadwerkelijk tot een creatieve oplossing te komen. Het is hard werken in combinatie met loslaten.'

Creativiteit stimuleren met een cursus

Een manier om creativiteit te stimuleren, is om een cursus creatief denken te volgen. De online opleiding van New Heroes (duur: 3 tot 4 maanden, kosten voor een abonnement € 9,95 per maand, waarmee je toegang hebt tot meer dan 70 trainingen) geeft de deelnemers een aantal handreikingen, waaronder het uitstellen van een oordeel. 'Zeker als de ander je een idee voor een oplossing voorlegt. Laat het even betijen.' Een andere tip van Van Gaal: 'Associeer of leg verbindingen tussen zaken die op het eerste oog niets met elkaar te maken hebben. Bij productvernieuwing gebeurt dat vaak.'

Ook Van Dijk leert deelnemers deze basisvaardigheden (Spring uit je Box, kosten € 895,00 excl. btw, duur: 2 dagen, een week na elkaar). 'Deze vaardigheden leggen de basis voor een creatieve grondhouding. Ook krijgen deelnemers inzicht in de werking van het brein en waar hun eigen creatieve voorkeur ligt. Na afloop weten ze hun eigen belemmeringen in een creatief denkproces, hoe ze deze kunnen oplossen en hoe ze dus creatiever kunnen denken.' Van Dijk geeft bewust een fysieke training op een onverwachte locatie om deelnemers helemaal uit de comfortzone te halen en alle zintuigen te prikkelen.

Daarna is het een kwestie van doen, zegt zowel Van Dijk als Van Gaal. Van Dijk: 'Een training, zoals ik die aanbied, is een versnelling van het proces om in te zien dat er meer kan, dat je alles met elkaar kunt verbinden. Een cursus is een start, want vaardigheden trainen kost tijd. Je bent niet ineens vaardig.'

Het gaat dus om oefenen, én het gaat om lef, besluit Van Gaal. 'Een “creatief idee” wordt niet zomaar aanvaard. Vaak heb je de spotters tegen, ben je een roepende in de woestijn. De baas zou het zomaar niet leuk kunnen vinden dat je met een ongebruikelijke oplossing komt. Durven is dus ook belangrijk.'