Fien Jacobs: ‘Doorwerken op vakantie gaat niet ten koste van gezin’

Waarom doorwerken op vakantie goed werkt volgens ervaringsdeskundige Fien Jacobs

 Hoe leuk ze die quality time met haar gezin ook vindt, haar werk, vakantie of geen vakantie, gaat altijd door, vertelt Jacobs. Ze is sinds ze haar studie commerciële economie heeft afgerond ook niet anders gewend dan dat ze zich volledig op haar werk heeft gefocust. Jacobs vindt werken leuk, en al helemaal nu ze bij Kayak werkt: een detacheringsbureau voor de financiële sector en de zorg. ‘Wij bemiddelen voor personeel bij banken, verzekeraars en pensioenfondsen. Daarnaast zijn we bezig met capaciteitsmanagement in de zorg. Als managing director heb ik een hele afwisselende baan. Ik doe van alles: van commerciële taken, zoals sales, maar ook recruitment en het contact onderhouden met bedrijven en klanten. Die afwisseling in taken vind ik ook heel leuk.’ Dat het een klein bureau is, was voor Jacobs een bewuste keuze. ‘Ik heb daarvoor bij grote bureaus gewerkt, waar ik een meer specialistische functie had. Daarbij kan ik bij zo’n klein bureau meer impact maken. Ik vind dat we bij Kayak allerlei dingen al heel goed doen, maar dat het nog wel beter kan.’ Lees ook: Ondernemer én alleenstaand moeder Amy (25): &#039;goede combinatie werk en gezinsleven nog steeds niet als vanzelfsprekend beschouwd&#039; Zo heeft Jacobs sinds haar aantreden met een projectteam gewerkt aan een nieuw applicant tracking system. Het systeem waarmee eerder gewerkt werd was namelijk hopelijk verouderd. Wat volgens Jacobs een hoop onnodige administratie opleverde, ten koste van het klantencontact. ‘Het nieuwe, onlangs geïmplementeerde systeem is een sterke verbetering ten opzichte van het oude systeem. Zo zijn onder meer vacaturepagina&#039;s geoptimaliseerd, en worden nieuwe aanvragen direct gematcht op profiel. Daarbij zijn Sales en Recruitment beter op elkaar afgestemd, waardoor we meer tijd hebben voor onze opdrachtgevers en young professionals.’ 50 uur in de week werken, flexibiliteit voorop Veel uren draaien in een betekenisvolle baan: Jacobs is het niet anders gewend. ‘Ik ben redelijk laat, op mijn 36ste, pas moeder geworden. Ik weet dus niet beter dan dat ik meer dan fulltime werk. Hoeveel? Ik heb geen idee. Ik denk wel zo’n 50 uur per week. Op jaarbasis dan, inclusief de vakantieperiodes. Dan werk ik namelijk ook gewoon door, zo’n drie uur per dag, zeven dagen in de week. Wat bij elkaar opgeteld op een halve werkweek neerkomt.’ Want ook op vakantie gaat de laptop, zodra zoontje Florian op bed ligt, of iets anders aan doen is, zoals zwemmen in het zwembad, weer open. Ook beantwoordt Jacobs appjes, en belt ze af en toe nog even met een klant of collega om bij te praten. Maar, terwijl ze officieel maar 25 dagen in het jaar vakantie heeft, brengt Jacobs zo’n acht weken per jaar, het grootste deel van de schoolvakanties dus, met haar gezin ergens anders door. Dat kan variëren van twee weken meivakantie op Vlieland tot drie weken zomervakantie op een recreatieterrein in Frankrijk. Lees ook: Onbetaald verlof of remote werken in het buitenland: heb je daar recht op of mag je baas dit weigeren? ‘Ik heb dit ook meteen toen ik bij Kayak solliciteerde bedongen. Ik heb gezegd: hoeveel uren ik maak, doet er voor mij niet toe. Ik zorg dat ik het werk gedaan krijg. Maar wil wel de vrijheid hebben om te beslissen hóe en wanneer ik dit doe. Ik heb een lange reistijd, zo’n drie uur per dag. Maar, omdat mijn man geen flexibele werktijden heeft, ben ik altijd degene die ons zoontje naar school brengt en weer ophaalt. Dit houdt in dat ik feitelijk van 10 tot 4 op kantoor ben. Maar ook dat ik ’s avonds en in de weekenden doorwerk.’ Gezin komt niets tekort Maar hoewel ze, zoals laatst op de camping in Frankrijk, door de ‘moedermaffia’ er nog wel eens op wordt aangesproken dat ze aan het werk is, weten haar man en zoontje niet beter dan dit onderdeel uitmaakt van haar leven. ‘Mijn man en ik kennen elkaar al vijftien jaar, en hij weet heel goed hoe belangrijk mijn werk voor me is. En als ik met mijn zoontje bezig ben, met een spelletje of zo, dan gaat dat ook vóór. Dat doe ik niet half-half, terwijl ik ondertussen nog een mailtje aan het afhandelen ben of op mijn mobiel zit te kijken. Op zo’n moment ben ik met mijn aandacht ook volledig bij hem.’ 

Onbetaald verlof of remote werken in het buitenland: heb je daar recht op of mag je baas dit weigeren?

Welke rechten en plichten heb je als werknemer bij onbetaald verlof en remote werken

 Een veelgehoorde misvatting is dat werknemers recht hebben op een paar maanden onbetaald verlof als ze dat wensen. ‘Dat klopt niet,’ zegt arbeidsrechtadvocaat Harold Willems van Lexence. ‘Er bestaat in Nederland geen wettelijk recht op onbetaald verlof voor bijvoorbeeld een wereldreis of sabbatical . Een werkgever mag je verzoek dus weigeren.’ Toch is er een belangrijke uitzondering: cao’s en/of personeelsreglementen. ‘Sommige cao’s bepalen dat je eens in de zoveel jaar recht hebt op een aantal maanden onbetaald verlof. Als dat in jouw cao staat, heeft de werkgever geen keus.’ Lusten en lasten Krijg je groen licht, dan ziet Willems duidelijke voordelen. ‘Je arbeidsovereenkomst blijft gewoon bestaan. Je hebt de vrijheid om een periode te besteden aan wat je wilt, terwijl je na afloop je baan weer kunt oppakken.’ Maar er kleven ook stevige nadelen aan. ‘Tijdens onbetaald verlof ontvang je geen salaris en bouw je geen vakantiedagen op. Pensioenopbouw ligt vaak stil, tenzij je dit vrijwillig bijstort, maar die mogelijkheid moet je pensioenregeling dan wel bieden. En je bouwt ook geen sociale zekerheidsrechten op. Dat kan later gevolgen hebben.’ Zijn advies: ‘Zorg dat je de gevolgen van het onbetaalde verlof goed voor ogen hebt alvorens je op het vliegtuig naar de andere kant van de wereld stapt.’ Omdat onbetaald verlof geen wettelijk recht is, kan de werkgever er voorwaarden aan verbinden. ‘Dat kan gaan over de periode, de duur of zelfs de reden van het verlof,’ zegt Willems. ‘Alleen wanneer een cao een concreet recht bevat, is er minder ruimte voor zulke voorwaarden.’ Veelvoorkomende misverstanden onbetaald verlof en remote werken ‘Ik heb altijd recht op onbetaald verlof.’Niet waar: er bestaat geen wettelijk recht. Een recht op onbetaald verlof kan wél geregeld zijn in een cao of personeelsreglement. ‘Mijn baan stopt als ik onbetaald verlof neem.’Onjuist: je arbeidsovereenkomst blijft bestaan. Je houdt dus de zekerheid van je baan, al ligt het salaris en vaak ook de pensioenopbouw stil. ‘Ik bouw tijdens onbetaald verlof gewoon vakantiedagen en sociale rechten op.’Nee: er is geen recht op vakantiedagen, pensioenopbouw of sociale zekerheid, tenzij er aparte afspraken zijn gemaakt. ‘Een werkgever mag geen voorwaarden stellen.’Omdat het geen wettelijk recht is, mag de werkgever juist voorwaarden verbinden aan het opnemen van onbetaald verlof. Remote werken vanuit het buitenland Niet iedereen wil helemaal weg van werk. Steeds meer werknemers willen op afstand blijven werken, maar dan vanuit het buitenland . Kan dat zomaar? Ook hier geldt dat de werkgever kan weigeren. Willems: ‘Wel kent de Wet flexibel werken het recht om een verzoek in te dienen tot wijziging van de arbeidsplaats. Maar de werkgever is niet verplicht dit toe te staan; hij moet het alleen serieus overwegen.’ Waarom je werkgever dwars kan liggen Veel werknemers vragen zich af waarom hun baas moeilijk doet als ze hun werk prima vanuit Portugal of Thailand denken te kunnen doen. De werkelijkheid is complexer. Willems: ‘Voor langere periodes in het buitenland kan de werknemer daar belastingplichtig worden. Dat betekent dat de werkgever in dat land een loonadministratie moet opzetten en sociale premies moet afdragen. Dat is ingewikkeld en kostbaar. Ook kan het toepasselijke recht en de bevoegde rechter wijzigen. Dan krijg je dus ineens met een ander rechtstelsel te maken. Dit is eveneens onwenselijk.’ Er zijn meer haken en ogen. Zo blijft de werkgever verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkplek, iets wat lastig te controleren is aan de andere kant van de wereld. Privacy- en databescherming kunnen eveneens roet in het eten gooien; toegang tot bepaalde netwerken kan buiten de EU verboden zijn. Andere praktische nadelen zoals tijdsverschillen en verminderde bereikbaarheid spelen vaak mee. Bovendien vrezen veel werkgevers dat langdurig remote werken slecht is voor de sociale cohesie op kantoor. Tips voor werknemers over onbetaald verlof en remote werken Wil jij onbetaald verlof aanvragen of vanuit het buitenland werken? Houd rekening met deze punten: Check je cao of personeelsreglement : staat er iets in over onbetaald verlof of remote werken? Wees realistisch : onbetaald verlof kan worden geweigerd als er geen recht op bestaat. Maak afspraken : leg schriftelijk vast hoelang het verlof duurt en wat er gebeurt met pensioen en sociale zekerheid. Bespreek remote werken vroegtijdig : laat zien dat je de risico’s en valkuilen begrijpt. Vergeet de praktische kant niet : denk aan tijdzones, bereikbaarheid en je rol binnen het team. Een gunst, geen recht Een sabbatical of een tijd als digital nomad klinkt aantrekkelijk, maar juridisch is er weinig afdwingbaar. Onbetaald verlof of remote werken in het buitenland blijft een gunst, geen recht. ‘Uiteindelijk,’ besluit Willems, ‘blijft het altijd een kwestie van goed overleg. Hoe beter je voorbereid het gesprek ingaat, hoe groter de kans dat je werkgever meebeweegt.’ 

Ondernemer én alleenstaand moeder Amy (25): 'goede combinatie werk en gezinsleven nog steeds niet als vanzelfsprekend beschouwd'

Amy Kaeta vertelt hoe ze haar ondernemerschap en alleenstaand ouderschap combineert

 Amy Kaeta (25), oprichter van JobsforParents , een platform voor ouders met kinderen die hun werk willen combineren met hun zorgtaken, weet daar alles van. Zij werd jong moeder, op haar 18de, terwijl ze bezig was met haar opleiding juridische ondersteuning aan ROC Midden Nederland. Ze bleef alleen achter met haar twee kinderen toen beide nog in de peuterleeftijd waren. En heeft daar altijd naast gewerkt, eerst (fulltime) in loondienst en inmiddels als ondernemer. Ook voor haar is de vakantieperiode allesbehalve een tijd van lekker achteroverleunen. ‘Mijn dochter en zoon zijn vijf en zeven jaar oud. Het zijn schatten van kinderen, ze zijn het belangrijkste in mijn leven. Maar vakantie of niet, ze worden vroeg wakker. En overdag willen ze vermaakt worden. Ik bedenk daarom van alles om met ze te ondernemen. Ga ik vervolgens met ze ergens naartoe, beginnen ze vaak met elkaar te kibbelen.’ Lees ook: Goede vakantie voornemens vasthouden? &#039;Bouw je eigen toetje in bij nieuw gedrag&#039; Een leven met kinderen is nu eenmaal niet altijd feest. Zeker voor alleenstaande ouders, voor wie ook in de vakantieperiode alles gewoon doorgaat. En al helemaal in het geval van Amy als zelfstandig ondernemer. Zij probeert tussen de bedrijven door dan ook af en toe een paar uurtjes werk te verzetten. Een vakantie over de grens? Nog los van het geld, Amy wordt al moe bij het idee. ‘Nee, voorlopig gaan we af en toe een weekje naar Center Parcs, en blijven we verder gewoon thuis.’ Belang van sociale netwerken en me-time Hoe ze dit alles bolwerkt? ‘Ik laat mijn kinderen, als ik moet werken, soms even een spelletje doen op hun spelcomputer. Of ik breng ze onder bij vriendjes of familie. Zoals mijn nichtjes, die in de buurt wonen. Of mijn moeder, die op twee uur rijden van ons vandaan woont, maar waar ze wel een paar dagen kunnen logeren.’ ‘Die sociale netwerken heb je ook hard nodig’, verzucht Amy. ‘Anders is het in je eentje niet te doen. Door die hulp die ik zo krijg, kan ik in de vakantieperiode een paar dagen even flink doorwerken. En kan ik eens in de zoveel tijd een paar dagen of een week ergens naartoe. Zoals een weekendje Parijs of een weekje naar Engeland. Die me-time heb ik echt nodig.’ Twee banen, altijd een schuldgevoel Maar Amy is, zoals veel ouders, ook wel opgelucht als de vakantie voorbij is en alles weer ‘normaal’ is. ‘Al begint dan ook de gebruikelijke race tegen de klok. Kinderen die naar school gebracht en weer van school gehaald moeten worden, de clubjes, de zwemlessen en de speelafspraken. Eigenlijk heb je met kinderen twee banen. Want als je niet aan het werk bent, heb je je handen vol aan je kinderen.’ Zo ging Amy, nadat haar relatie was uitgegaan, fulltime aan de slag als juridisch medewerker bij een advocatenkantoor, terwijl ze haar kinderen vijf dagen in de week naar de opvang bracht. Maar al na zeven maanden merkte ze dat deze combinatie niet te doen was. ‘Ik voelde me voortdurend schuldig. Op het werk omdat ik niet naar die werkborrels kon, omdat ik dan steeds weer een oppas moest regelen. En tegenover mijn kinderen, die ik te weinig zag.’ Hoewel ze haar baan heel leuk vond, net als de mensen met wie ze werkte, besefte Amy dat het anders moest. ‘Ik heb toen gereageerd op een vacature voor een parttime functie. Ik vond het best eng maar heb toen bij het sollicitatiegesprek maar meteen gevraagd of ik 5x5 uur kon werken, zodat ik mijn kinderen om 3 uur van school kon halen. Dat vonden ze prima. En dat ik in plaats van om half 9 pas om 9 uur zou beginnen, was ook geen probleem.’ Lees ook: Juist op vakantie wordt Ikram (52) beter in haar werk &#039;goede oefening in veranderingen&#039; Hoewel ze bij deze werkgever haar werk beter met haar thuissituatie kon combineren, bleef het Amy verbazen waaróm dit eigenlijk geen vanzelfsprekendheid is. Gezinsleven combineren met werk zwaar Zo blijft de combinatie werk en zorgtaken voor de meeste ouders een uitdaging, zelfs als je het met zijn tweeën doet. Volgens cijfers van het CBS gaat bij de geboorte van het eerste kind 45 procent van de moeders minder uren draaien, en stopt een deel zelfs helemaal met werken. Vaders blijven op hun beurt overwegend voltijds werken, al gaat ruim 15 procent van hen terug naar 28 tot 35 uur in de week in de eerste vier jaar, voordat de kinderen naar school gaan. De ruim 2,5 miljoen huishoudens met thuiswonende kinderen bestaat voor een kleine kwart uit eenoudergezinnen . De arbeidsdeelname van alleenstaande moeders is aanzienlijk lager dan die van vrouwen met een (werkende) partner en die van alleenstaande vaders (al ontbreken hierover recente cijfers). Hoewel ze het dus zelf best prima had getroffen bij haar laatste werkgever, was het voor Amy op enig moment duidelijk dat ze hier haar werk van wilde maken. Sinds afgelopen december is ze daarom de trotse oprichter-eigenaar van JobsforParents, waarmee ze andere ouders helpt aan een bij hun specifieke thuissituatie passende, parttime baan. Ook adviseert ze mensen hoe ze het beste het gesprek kunnen aangaan met hun (potentiële) werkgever over een betere afstemming tussen hun werk en gezinsleven. Zoals de mogelijkheid tot flexibele uren en de gelegenheid om thuis te werken. Werkgevers op hun beurt adviseert ze over hoe ze deze werk-privébalans binnen hun organisatie niet alleen beter kunnen faciliteren maar ook kunnen uitdragen. ‘Luxe werktijden’ als Amy kinderen van school haalt ‘Vaak staat er al van alles op papier: van de mogelijkheid tot hybride werken tot een ouderschapsverlofregeling. Maar ondertussen worden ouders, die ‘s ochtends als ze op hun werk aankomen er al een halve werkdag op hebben zitten of om 14.00 uur de deur achter zich dichttrekken om hun kinderen van school te halen, met scheve ogen aangekeken.’ Ook Amy kreeg, toen ze nog in loondienst werkte, weleens opmerkingen naar haar hoofd geslingerd zoals: ‘Wat een luxe werktijden heb je toch.’ Het zou volgens Amy dan ook helpen als collega’s en leidinggevenden zouden beseffen wat het betekent om alleenstaande ouder te zijn. ‘Vraag aan iemand van wie je weet dat die in zo’n situatie verkeert af toe: hoe is het met je. Om even te laten weten: ik zie je. ’Zo vertelde een collega me destijds hoe vermoeiend de vakantie met haar kinderen was geweest. ‘Waarbij ze zich haastte eraan toe te voegen: “En dan doen wij het nog met zijn tweeën. Ik kan me niet voorstellen hoe zwaar dat in je eentje moet zijn.”’ 

Ziek maar toch naar de zon: mag je op vakantie tijdens ziekte?

Mag je op vakantie als je ziek bent gemeld

 Veel werknemers denken dat vakantie tijdens ziekte per definitie verboden is. ‘Maar dat klopt niet,’ zegt Harold Willems , arbeidsrechtadvocaat bij Lexence. ‘Je mag tijdens ziekte zeker op vakantie, zolang dit je herstel niet belemmert. Soms draagt een vakantie zelfs bij aan het herstel, bijvoorbeeld als iemand toe is aan rust of een andere omgeving.’ Lees ook: Onbetaald verlof of remote werken in het buitenland: heb je daar recht op of mag je baas dit weigeren ? Het sleutelwoord is overleg . Je moet je vakantie altijd afstemmen met je werkgever én de bedrijfsarts . De arts beoordeelt of de vakantie medisch verantwoord is, de werkgever moet toestemming geven. ‘De werkgever mag alleen weigeren als er een zwaarwegende reden is, zoals het risico dat de vakantie je herstel of re-integratie hindert. In de praktijk gaat de werkgever vaak af op het advies van de bedrijfsarts.’ Vakantiedagen inleveren Stel, je bent al een tijd ziek en re-integreert in deeltijd. Mag je dan even ertussenuit zonder vakantiedagen kwijt te raken? Helaas niet, zegt Willems. ‘Als een werknemer vakantie wil tijdens een periode van ziekte, dan moet hij of zij daarvoor vakantiedagen opnemen. Ook bij gedeeltelijke re-integratie geldt dat je vakantie opneemt voor het volledige aantal uren van je arbeidscontract , niet alleen voor de uren dat je werkt.’ Dat klinkt misschien onlogisch, maar volgens Willems is het juridisch goed te onderbouwen. ‘Vakantie heeft als doel dat je herstelt van je werkzaamheden. Voor een zieke werknemer geldt dat net zo goed, want ook re-integratie is werk.’ Alleen volledig arbeidsongeschikte werknemers – die dus niet re-integreren – hoeven in principe geen vakantiedagen op te nemen. ‘Zij worden geacht niet in staat te zijn om te kunnen ‘recupereren’ van werkverplichtingen, omdat die verplichtingen er niet zijn bij volledige arbeidsongeschiktheid.’ Stopzetten van je loon Op eigen houtje naar de zon vertrekken tijdens ziekte is een zeer slecht idee. ‘Als je zonder toestemming op vakantie gaat, kan dat flinke gevolgen hebben,’ waarschuwt Willems. ‘Denk aan het stopzetten van je loon met onmiddellijke ingang.’ En dat niet alleen: in uitzonderlijke gevallen kan dit zelfs tot ontslag op staande voet leiden. Willems kent rechtszaken waarin een werknemer tijdens ziekte toch op reis ging, tegen medisch advies in. ‘Dat werd als werkweigering of plichtsverzuim gezien.’ Kortom: ook al voel je je goed genoeg om op vakantie te gaan, overleg altijd eerst met je werkgever en laat de bedrijfsarts je plannen goedkeuren. Ziek worden tijdens vakantie: gelijk melden Wat als je tijdens je reguliere vakantie ziek wordt? In dat geval kun je je vakantiedagen omzetten in ziektedagen, maar er zijn wel voorwaarden. ‘Veel werkgevers hanteren een verzuimprotocol. Daarin staat bijvoorbeeld dat je je binnen 24 uur moet ziekmelden , moet doorgeven waar je verblijft en hoe je bereikbaar bent.’ Soms vraagt de werkgever een medische verklaring van een lokale arts, zegt Willems. ‘Als de werkgever twijfelt aan de ziekmelding, mag hij zelfs eisen dat je een second opinion aanvraagt bij een arts die hij aanwijst.’ Doe je dat niet, dan loop je het risico dat je vakantiedagen gewoon als opgenomen worden beschouwd. Niet skiën of duiken Vakantie tijdens ziekte is dus mogelijk, maar niet alles mag. ‘Je herstel mag niet in gevaar komen,’ benadrukt Willems. ‘Vakanties in Nederland zijn doorgaans eenvoudiger te verantwoorden dan verre reizen. En hoe risicovoller de activiteiten, hoe groter de kans dat ze worden afgekeurd.’ Een weekje ontspannen in een spa of aan het strand is meestal geen probleem, mits afgestemd. Maar sportieve vakanties met een hoog risico – zoals skiën of duiken – zijn zelden verstandig tijdens ziekte. ‘Zulke activiteiten kunnen juist je herstel vertragen of zelfs blessures veroorzaken, wat ook je re-integratie bemoeilijkt.’ De bottom line , zoals Willems het verwoordt: ‘Vakantie tijdens ziekte is geen recht zonder voorwaarden. Maar wie zich goed laat informeren en de juiste stappen zet, hoeft tijdens zijn herstel niet per se thuis op de bank te blijven zitten.’ Let hier op als je ziek bent en op vakantie wilt gaan Vraag altijd toestemming aan je werkgever Laat de bedrijfsarts oordelen of je plannen medisch verantwoord zijn Dien je aanvraag op tijd in, net als bij gewone vakanties Houd je aan het verzuimprotocol (bijv. bereikbaar blijven, locatie doorgeven) Wees voorzichtig met risicovolle vakanties of verre reizen Ga nooit zonder overleg op pad — dit kan je je loon (of baan) kosten 

Juist op vakantie wordt Ikram (52) beter in haar werk 'goede oefening in veranderingen'

Ikram Choho ziet vakanties als goede leerpunten voor haar werk

 Het vakantieseizoen is inmiddels aangebroken. Miljoenen Nederlanders pakken hun koffers voor een verblijf in het buitenland, weg van hun normale omgeving. Maar wat van tevoren allemaal zo leuk en ‘exotisch’ leek, kan in de praktijk nog wel eens voor veel frustratie zorgen. Confronterend ‘Neem nu hele simpele dingen als begroetingsrituelen’, vertelt Ikram Choho (52), managing director van Colourful Development, training- en adviesbureau gericht op diversiteit &amp; inclusie. ‘Wij waren in Nederland - althans vóór corona - gewend om elkaar de handen te schudden, waarbij we mensen in de ogen keken. Kwam ik in een andere cultuur, dan verwachtte ik dat ook van anderen.’ Ook de omgangsvormen willen per cultuur aardig verschillen, legt Choho uit. Zo is Choho, die zich ondanks haar Marokkaanse roots vooral als een ‘typische Randstedeling’ ziet, zelf nogal direct van aard. ‘Ik stel altijd een heleboel vragen. Een keer, tijdens een rondreis in Portugal, zat ik naast een jongen. Ik stelde hem allerlei vragen over wie hij was, waar hij vandaan kwam, noem maar op. Hij reageerde daar heel gereserveerd op. Uit puur ongemak ben ik toen maar van alles over mezelf gaan vertellen. Dit bleek uiteindelijk het ijs te breken, waarna we alsnog een heel leuk gesprek hebben gehad.’ Zelfreflectie tijdens vakantie Zulke situaties kunnen volgens Choho evengoed heel confronterend zijn, frustrerend zelfs. ‘Je begrijpt de ander niet, en je hebt het gevoel dat die jou niet begrijpt. Maar zulke ervaringen bieden bij uitstek de kans om te kijken naar: wat gebeurt hier, waarom raakt dit mij. Maar ook: wat kan ik ermee.’ Zo bleek Choho’s Nederlandse zienswijze van ‘afspraak is afspraak’ in zuidelijke landen geen vanzelfsprekendheid. ‘Vroeger kon ik me eraan ergeren als iemand, een gids bijvoorbeeld, niet op de afgesproken tijd kwam opdagen. Maar, zo heb ik later geleerd, het draait in zulke culturen allemaal om het opbouwen van relaties. Zij leven in het moment, en het contact met iemand in dat moment gaat dus voor de afspraak met iemand die er nog niet is. Dat is toch heel mooi? En ook waardevol?’ Lees ook: Bibi (22) moet &#039;aanweziger&#039; zijn in vergaderingen, maar heeft moeite &#039;ik wil alleen iets zeggen als ik iets kan toevoegen&#039; Mensen willen op reis vaak alleen leuke dingen eruit pikken die in hun straatje passen, aldus Choho. ‘Terwijl zo’n reis of vakantie biedt, juist als het ongemak oplevert, de gelegenheid tot zelfreflectie: is de manier waarop ik bepaalde dingen doe echt de enige manier? Of kan het wellicht ook heel anders? Zo dacht ik, toen ik ooit een tijd lang in Mali verbleef, aanvankelijk: wat lopen ze hier langzaam. Tot ze besefte dat het bij die hitte ook wel nodig was om je tempo aan te passen.’ Wat Choho betreft gaat bij zulke ervaringen om wat ze omschrijft als een ‘innerlijke reis’. ‘Je leert dat er meer wegen naar Rome zijn: dat je zelf ook kan veranderen door je in te leven in iemands kijk op de wereld die anders is dan de jouwe.’ Flexibiliteit gevraagd Waarom dit, juist in onze tijd, hele belangrijke eigenschappen zijn? Choho: ‘De arbeidsmarkt is enorm in beweging. Alles verandert continu. Je taken veranderen, je collega’s, je werkplek wordt een flexplek, noem maar op. Het enige wat zeker is, is dat alles onzeker is. Je moet dus wel flexibel zijn om je te kunnen aanpassen aan die steeds veranderende situatie. Daarvoor kan zo’n reis of vakantie een hele goede oefening zijn.’ Lees ook: &#039;Als je op vakantie blijft werken is dat jouw schuld, niet die van je werk&#039; Omgaan met mensen met een andere zienswijze helpt daarnaast ook om organisaties inclusiever te maken. Zo maakte Choho in haar praktijk een team mee binnen een organisatie waar een hoog tempo onderdeel was van de organisatiecultuur. ‘Een medewerker met autisme, die daarnaast ook hoogsensitief is, gaf aan veel moeite te hebben met de ellenlange vergaderingen. Hij had af en toe een pauze nodig omop adem te komen, zodat hij alles even op een rijtje kon zetten. Zodat hij de ruimte had om na te denken over de inhoud vóórdat er een besluit werd genomen. Uiteindelijk is toen gezamenlijk besloten om bij vergaderingen steeds korte rustmomenten in te bouwen. Wat uiteindelijk niet alleen voor de man zelf, maar ook voor het hele team heel positief bleek uit te pakken.’ 

'Als je op vakantie blijft werken is dat jouw schuld, niet die van je werk'

Lees nooit je werkmail of appjes op vakantie is het devies van effectiviteitsexpert Bjorn Deusings

 Je checkt je werkmail op vakantie niet omdat het moet. Niet omdat iemand het van je verwacht. Maar omdat je brein hunkert naar prikkels. We zijn verslaafd geraakt aan ‘even snel’ iets checken. Je werkmail. Je WhatsApp. Je nieuwsapp. Je socials. Het maakt niet uit wat, als het maar even iets oplevert: bevestiging, controle, ruis. En ja, ook in je vakantie. Misschien juist dan. Vraag een willekeurige leidinggevende of hij verwacht dat z’n team reageert tijdens de vakantie en je krijgt meestal hetzelfde antwoord: &#039;Nee hoor, laat ze lekker uitrusten.&#039; Maar jij? Jij checkt tóch. Want je denkt dat het nodig is. Je denkt dat je onmisbaar bent. Of je grijpt gewoon automatisch naar je telefoon zodra er drie minuten lang een stilte valt. Ondanks Out of Office aan blijven staan op vakantie We willen rust, maar we kunnen het niet aan. Ons brein is zó gewend geraakt aan constante input dat het ook op vakantie blijft zoeken. Scrollen is een reflex geworden. En erger nog: werk en privé zijn allang niet meer te onderscheiden. Je opent een app voor een foto van je kind en voor je het weet zit je in je inbox. Van Instagram naar Slack naar NU.nl. Alles loopt door elkaar. Alles is ‘aan’. Je hoofd ligt dan misschien op een strandbedje in de zon, maar je aandacht zit nog steeds met z’n pootjes thuis; in de verwachtingen, de to do’s, de groepsapps, de rommel van alledag. En dat is geen ontspanning. Dat is aandachtsresidu: mentale troep die blijft rondzingen in je hoofd en je batterij leeg trekt. Lees ook: Vakantiestress? Met deze makkelijke stap kun je het gevoel van stress overwinnen En waarvoor? In het beste geval hou je wat je al had: grip. Maar dan wel over dingen die zich ook zonder jouw briljante ingevingen oplossen. In het slechtste geval raak je je hele vakantie kwijt aan kleine beetjes stress die zich opstapelen tot totale onrust. En je laadt niet op. Omdat je nooit écht loskomt. Dus nee, het is niet ‘het werk’ dat je rust saboteert. Je doet het toch echt zelf. Op vakantie blijven werken is jouw schuld, niet die van je werk Wil je écht met rust gelaten worden? Neem die rust dan eerst zelf eens serieus. Geen halve maatregelen. Want rust begint niet bij anderen. Rust begint bij jou, bij het besef dat de meeste ruis van binnen komt; niet van je inbox, niet van je baas, niet van je team. Van jou. Jij bent degene die denkt dat het niet zonder jou kan. Jij bent degene die tóch kijkt. Jij bent degene die wéér terugvalt in oude patronen, en dan verbaasd is dat je niet uitgerust terugkomt van vakantie. En ja, dan roepen we weer: &#039;Het is de schuld van het werk.&#039; Nee. Het was jouw keuze. Jij koos ervoor je telefoon aan te laten. Jij koos ervoor tóch te reageren. In 4 stappen voorbereiden op je vakantie Daarom, vóór je vakantie: Start op tijd met stoppen. Begin twee weken van tevoren met afronden, overdragen en afbouwen. Stress ontstaat niet door veel werk, maar door deadlines die frontaal botsen met je vertrekdatum. Plan je laatste weken slim, zodat je niet tot 23:00 uurdoor hoeft op de avond voor vertrek. Zet je Out of Office (een paar dagen) eerder aan. Voor elke week vakantie plan je een dag vóór en een dag ná je verlof als buffer. Ga je drie weken weg? Dan staat je Out of Office drie dagen eerder aan, én blijft hij drie dagen langer aan bij terugkomst. Zo creëer je ruimte om op te ruimen, af te bouwen en rustig op te starten. Maak een overdracht die staat als een huis. Laat collega’s weten wanneer je terug bent. Geef ze een standaardzin, zodat ze niet hoeven te improviseren: &#039;Mijn collega is er weer op [datum] en pakt het dan op.&#039; Zet ook in je Out of Office niet alleen je terugkomdatum, maar ook wie wél bereikbaar is voor urgente zaken. Doe een app-audit. Welke apps helpen je opladen? Welke slurpen je leeg? Gooi die laatste rigoureus van je telefoon. En verwijder ook alle werkapps: je hebt écht geen Slack, LinkedIn of WhatsApp-werkgroep nodig aan het zwembad. Zo houd je je vakantie ook écht vakantie Blijf van je telefoon af, ook privé. Niet alleen werkgerelateerd scrollen vreet energie. Ook WhatsApp-drama, Instagram-FOMO en nieuws-apps zorgen voor onrust. Leg je telefoon daarom eens een dagje in de hotelkamer-kluis, en kijk wat het met je rust doet. Wees niet zo’n hersenloze zombie die de hele dag met z’n telefoon in z’n handen zit. Verlaat zakelijke WhatsApp-groepen. Niet muten. Gewoon verlaten. Voorkomt &#039;even snel&#039; meekijken. Je bent er gewoon níét. En dat is oké. Na je vakantie voegen ze je maar weer toe. Laat los en vertrouw je team. Durf ook echt mentaal af te haken. Geef ruimte. Juist door weg te zijn, creëer je groeiruimte voor je team. Zie het als leiderschapstraining: jouw afwezigheid is hun kans om te shinen. Zo keer je terug na je vakantie Gun jezelf hersteltijd: laat je Out of Office aan. Plan minimaal twee dagen om rustig op te starten: inbox opschonen, bijlezen, je agenda op orde krijgen. En ja: dat doe je dán pas, als je weer op kantoor bent. Vakantie is namelijk geen excuus om alvast te beginnen met werken in je zwembroek. Je hóeft niks voor te bereiden voor je terugkomst. Dat is precies waar die hersteltijd voor is. Vakantie is geen luxe. Het hoort bij werk. Vakantie nemen is geen cadeautje. Het is herstelwerk. Het is waarvoor je betaald wordt. Net zoals topsporters verplicht rusten om daarna weer te pieken, zou dat ook voor kantoortijgers de norm moeten zijn. Want laten we eerlijk zijn: je prestaties ná je vakantie hangen rechtstreeks samen met hoe serieus je die rust neemt. Dus, geen halve maatregelen. Geen &#039;ik check alleen even m’n mail&#039;. Rust is niet vrijblijvend. Het is een onderdeel van je werk. Dus nog één keer, voor de hardnekkigen onder ons: Doe waarvoor je betaald wordt. Neem vakantie. En laad op. Lees ook: Ook op zoek naar nieuw werk? Waarom juist in de zomer veel mensen van baan veranderen 

Wat mag je werkgever bepalen over jouw vakantiedagen? Zes veelgehoorde mythes ontkracht

Wat mag een werkgever je wel en niet verbieden tijdens en over je vrije dagen

 Mag je werkgever zomaar collectieve vrije dagen opleggen? ‘Collectief verplichte vrije dagen, zoals een bedrijfssluiting tussen kerst en oud en nieuw, moeten van tevoren zijn vastgelegd in je contract, cao of bedrijfsreglement. Ook als het gaat om maar een dag, zoals de vrijdag na Hemelvaartsdag. Soms krijg je dat soort dagen cadeau van je werkgever.’ En mag je worden verplicht om bijvoorbeeld alleen in de zomerperiode op vakantie te laten gaan? ‘Alleen maar in de zomervakantie op vakantie mogen gaan, omdat het dan rustiger is, mag niet. Er is nergens bepaald dat je de langere vakantie in bijvoorbeeld de zomer moet opnemen. Er is daarop één uitzondering: wanneer dat in de arbeidsovereenkomst is bepaald. Soms is er sprake van een jaarlijkse collectieve bedrijfssluiting, in de zomer of kerstperiode. Dat moet van tevoren zijn vastgelegd, zoals in het onderwijs. Ook als het gaat om één of een paar dagen.’ Mag je als werknemer tijdens je vakantie ‘bijverdienen’ bij een andere werkgever? ‘Tijdens je vakantie bij een andere bedrijf werken mag meestal, tenzij je contract een nevenwerkzaamhedenverbod bevat. Zo’n verbod is alleen toegestaan als daar een goede reden voor is, zoals concurrentie of overtreding van de arbeidstijden. Als het verbod ontbreekt, mag je elders werken op vakantiedagen.’ ‘Maar, vakantie is bedoeld om uit te rusten. Als je dat doel niet bereikt, bijvoorbeeld omdat je op vakantiedagen ergens anders fulltime werkt, kan dit zorgen voor uitval en arbeidsongeschiktheid. Daarom kan het een reden zijn voor je werkgever om het te verbieden. Dit speelt vooral bij parttimers die ergens anders willen bijverdienen. Daarom mag een verbod op ander werk niet zomaar: zij moeten de kans krijgen om hun inkomen aan te vullen als dat nodig is. En fulltimers werken niet zo snel nog ergens anders.’ Tekst gaat verder onder de vacatures. Wanneer mogen je vakantiedagen vervallen? ‘Je moet onderscheid maken tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen. De wettelijke vakantiedagen zijn vier keer je arbeidsomvang; als je vijf dagen per week werkt, heb je dus recht op twintig wettelijke vakantiedagen per jaar. Bovenop deze wettelijke dagen bieden cao’s of arbeidsovereenkomsten vaak extra vrije dagen, bijvoorbeeld vijf, maar dat aantal kan verschillen.’ ‘Voor de wettelijke vakantiedagen geldt dat je ze uiterlijk op 1 juli van het jaar na het opbouwjaar moet opnemen. Doe je dat niet, dan vervallen deze dagen. Stel: je hebt in 2024 recht op twintig wettelijke vakantiedagen en je hebt er vijftien opgenomen. Gebruik je in dat geval de overige vijf niet voor 1 juli 2025, dan mogen deze vervallen. De werkgever moet de werknemer wel tijdig schriftelijk informeren over het nog openstaande tegoed en de werknemer in de gelegenheid stellen die dagen dan nog voor 1 juli op te nemen. Ook moet de werkgever de werknemer er op wijzen dat die dagen vervallen als ze niet worden opgenomen. Medewerkers hebben bovendien recht op een duidelijk overzicht van alle vakantiedagen.’ Vervallen deze vakantiedagen altijd automatisch? ‘Nee, voor het vervallen van niet-opgenomen wettelijke vakantiedagen gelden voorwaarden: Je werkgever moet je schriftelijk of per e-mail laten weten dat er nog wettelijke vakantiedagen openstaan. Daarbij moet je als werknemer de kans krijgen om die dagen voor 1 juli alsnog op te nemen. In die brief moet ook staan dat de dagen anders vervallen. Als je leidinggevende dat niet op tijd en schriftelijk doet, vervallen de openstaande dagen niet automatisch. Hierop bestaat één belangrijke uitzondering: als je bijvoorbeeld door ziekte niet in staat bent vakantiedagen op te nemen, dan vervallen ze niet automatisch op 1 juli het jaar erop. Je moet daadwerkelijk de kans hebben om de dagen op te nemen.’ En de bovenwettelijke? ‘Voor bovenwettelijke vakantiedagen geldt een langere termijn: deze verjaren pas na vijf jaar. Dit betekent dat bovenwettelijke dagen uit 2024 pas in 2030 verjaren. Je werkgever moet je ook regelmatig informeren over het aantal openstaande bovenwettelijke dagen en de vervaldatum.’ 

Arbeidsrechtadvocaat over verkeerde aannames bij vakantiedagen: 'Wie het eerst komt, het eerst maalt geldt niet'

Vakantiedagen: mag je werkgever jouw verlof weigeren

 Afbeelding boven artikel ter illustratie. Persoon komt niet in het artikel terug. Bron: Getty. Stel je werkgever wijst je vakantieaanvraag af, mag dat zomaar? ‘Niet zo snel’, antwoordt de Besselink. Hij legt eerst uit hoe het in de wet is vastgelegd: ‘De vakantie wordt vastgesteld overeenkomstig de wensen van de werknemer, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten.’ Oftewel: je mag als werknemer zelf kiezen wanneer je op vakantie gaat als je voldoende vakantiesaldo hebt? ‘Dat is het uitgangspunt. De wet bepaalt dat een vakantieverzoek alleen mag worden afgewezen op het moment dat er sprake is van “gewichtige redenen”. Dan moet er dus echt wat aan de hand zijn. De bedrijfsvoering moet bij wijze van spreken in gevaar komen als jouw aanvraag wordt gehonoreerd. Daarom is het voor bedrijven niet eenvoudig een verzoek te weigeren.’ Maar niet iedereen kan zomaar op vakantie gaan, legt Besselink uit: ‘In bijvoorbeeld de zomerperiode, als veel werknemers naar het zuiden willen vertrekken, kan een werkgever zeggen dat er een minimale bezetting moet zijn.’ Maar een vakantieaanvraag zomaar afwijzen omdat die werknemer “gewoon” aanwezig moet zijn, is volgens de advocaat onvoldoende. ‘Als bijvoorbeeld twee medewerkers tegelijkertijd weg willen gaan, en alleen maar in die periode kunnen, moet de werkgever een oplossing zoeken. Desnoods door met poppetjes van andere afdelingen te schuiven, of in het uiterste geval zzp’ers inhuren.’ Conflict Besselink vertelt dat er zeker discussies worden gevoerd over dit thema. ‘Bij vrijwel elk bedrijf. Er wordt veel over gediscussieerd, maar relatief weinig over geprocedeerd.’ De advocaat laat weten dat het bijna altijd in goed overleg wordt opgelost met vragen als “Kunnen we het zo met elkaar afstemmen zodat er geen of zo weinig mogelijk overlap is? Op een dusdanige manier zodat de bedrijfsvoering door kan gaan?” Tekst gaat verder onder de vacatures. Wel weet hij van een recente procedure hierover: ‘Vorig jaar startte een werknemer een kort geding omdat de werkgever geen toestemming gaf om in een bepaalde periode op vakantie te gaan. Het verzoek van de werknemer om in de door hem gewenste periode toch met vakantie te kunnen, werd door de rechter toegewezen. Het bedrijf moest het zo organiseren dat de werknemer gewoon op vakantie kon gaan. De werknemer trekt hierbij meestal aan het langste eind.’ Lees ook: Vakantiedagen: dit zijn de regels voor jou en je werkgever Wie het eerst komt… Soms hoor je dat er geen ruimte meer is om “nog meer” mensen op vakantie te laten gaan. ‘Meestal is dat niet valide’, reageert de advocaat. ‘Het kan voorkomen dat de werkgever al een half jaar voor de zomerperiode verzoekt om de vakanties aan te vragen. Maar mensen die eerder weten wanneer ze vrij nemen, mogen daar geen voorrang op krijgen. Het uitgangspunt “wie het eerst komt, het eerst maalt” geldt hier dus niet bij.’ Onderscheid maken tussen werknemers Een andere vraag is of een werkgever onderscheid mag maken tussen werknemers. Bijvoorbeeld op basis van de functieniveaus, de duur van het dienstverband of het hebben van naar schoolgaande kinderen. Besselink is daar duidelijk over: ‘Dat mag niet.’ En voegt toe: ‘Het komt inderdaad voor dat een medewerker met schoolgaande kinderen voorrang krijgt op een vakantieaanvraag. Maar een werkgever mag daar geen onderscheid in maken. Iemand die geen schoolgaande kinderen heeft, heeft net zo veel recht om in juli of augustus op vakantie te gaan als iemand die dat wel heeft. De werkgever moet dat oplossen.’ De advocaat laat weten dat dat op verschillende manieren kan: ‘Door bijvoorbeeld persoon A in de zomervakantie van dit jaar de eerste keus te geven, en persoon B volgend jaar.” Misschien heeft persoon B het jaar erop een nieuwe werkgever, maar het is ook geen rocket science . Het enige wat wettelijk is geregeld is dat de aanvraag conform het verzoek van de werknemer plaatsvindt. En dat een afwijzing alleen kan plaatsvinden op grond van gewichtige redenen.’ Lees ook: Onbeperkt vrije dagen: een zegen of een vloek? Er is echter nog wel een belangrijke uitzondering. Bij bijvoorbeeld een jaarlijkse sluiting van het bedrijf tussen kerst en oud en nieuw kan de werkgever verplichten dat iedereen vakantiedagen opneemt. Dat moet wel op voorhand zijn aangekondigd. Besselink licht toe: ‘Dit moet dan wel bij het aangaan van de arbeidsovereenkomst zijn vastgelegd, bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst zelf of in een personeelsreglement dat van toepassing is op de arbeidsovereenkomst. Als zo’n uitzondering er niet is, geldt weer de regel dat de vakantie volgens de wensen van de werknemer moet worden vastgesteld, tenzij er belangrijke redenen zijn om een verzoek te weigeren. Dat is het wettelijke uitgangspunt.’ Regie Maar, ‘De ervaring leert dat het veel beter werkt om het bij de werknemers zelf neer te leggen’, meldt Besselink. ‘Met de voorwaarde dat er een bepaalde minimale bezetting moet zijn, kunnen zij het vaak heel goed met elkaar kortsluiten. Zeker als de onderlinge verhouding tussen die collega’s goed is.’ Misschien wat om aan jouw leidinggevende voor te leggen. 

Snel je bruto of netto salaris berekenen? Gebruik onze handige tool en weet wat je kunt verwachten! 

Bruto netto calculator

Vraag jij je af of je wel genoeg verdient? Check je salaris in de salariswijzer. Vul een aantal vragen in en krijg direct resultaat.

Salariswijzer

Double Cards NVB B2C

Je ontvangt van ons om de week: handige tips over solliciteren en interessant nieuws over werk.