'Voorkom problemen van later: geef iedere ouder 18 jaar ouderschapsverlof'

Judith Maas (48) heeft vier kinderen in de leeftijd van 14, 13, 11 en 8 jaar. Sinds kort weer werkzaam als ambtenaar bij Buitenlandse Zaken, nam ze het afgelopen jaar een sabbatical om haar puberende kinderen de broodnodige aandacht te kunnen geven.

Onverdeelde aandacht

‘Ik heb altijd fulltime gewerkt’, vertelt Maas. ‘In mijn laatste functie was ik, op detacheerbasis vanuit Buitenlandse Zaken, directeur van SDG Nederland: een NGO die de doelstellingen van de VN voor een duurzame samenleving in praktijk probeert te brengen. Ik ging met veel plezier naar mijn werk, terwijl, als ik thuis kwam, dan was ik er ook helemaal voor de kinderen.’

Juist in pubertijd aandacht nodig voor gedrag kind

Dat ging, met een oppas aan huis en een partner die thuis veel opving, goed. Althans, tot de oudste kinderen de puberleeftijd bereikten, vertelt Maas. ‘Dingen als een verhaaltje voorlezen, kun je ook na werktijd doen, terwijl je een luier verschonen, om maar eens iets te noemen, ook prima kunt uitbesteden. Maar vapen, spijbelen of telefoongebruik: dat zijn zaken waar je als ouder zelf iets mee moet. Ook om te bedenken: wat zit achter zulk gedrag? Kleine kinderen steken bovendien - letterlijk - hun armpjes omhoog als ze je aandacht willen. Dat zullen pubers nooit doen. Terwijl ze wel je onverdeelde aandacht nodig hebben.’

Lees ook: Juist in de vakantieperiode: waarom het helpt om een Not to do-list bij te houden

Zo vertoonde het oudste kind van het stel gedragsproblemen. En bleek het tweede kind, door een combinatie van corona en een structureel gebrek aan bezetting op de basisschool, een flinke leerachterstand te hebben opgelopen. Dat maakte de middelbare schoolkeuze allesbehalve eenvoudig.

Maas kreeg steeds meer het gevoel op eieren te lopen. ‘Ik had, als ik thuiskwam na een lange dag werken, niet meer de ruimte in mijn hoofd om mijn kinderen de volle aandacht te geven. Ondertussen voelde ik me schuldig als ik niet helemaal gefocust was op mijn werk, terwijl ik altijd gewend was geweest er vol voor te gaan.’

Na veel wikken en wegen besloot Maas, in goed overleg met haar werkgever, om een onbetaalde sabbatical te nemen. Omdat ze nog maar een jaar te gaan had in haar laatste functie, hebben ze toen samen naar een opvolger gezocht. En zat ze het afgelopen jaar vervolgens met de kinderen thuis.

Kopjes thee en goede gesprekken

Wat dit haar en haar gezin heeft opgeleverd? Maas: ‘Ik had opeens alle tijd en ruimte voor de kinderen. Ze wisten dat ze altijd bij mij terecht konden, voor een kopje thee of een gesprek. Daardoor hebben we de oudste beter kunnen helpen met zijn problemen. Ook hebben we voor de tweede de juiste begeleiding kunnen bieden om zijn schoolachterstand in te halen en om een goede schoolkeuze te maken. En heeft hij het er ondertussen uitstekend naar zijn zin.’

Lees ook: 'Als je op vakantie blijft werken is dat jouw schuld, niet die van je werk'

Uiteindelijk hadden ook de jongste kinderen baat bij meer rust, voegt Maas eraan toe. ‘Ik heb veel spelletjes met ze gedaan. Die één op één activiteiten waren uiteindelijk goed voor de relatie met alle betrokken kinderen.’

Herkenbaar probleem

Haar sabbatical heeft achteraf goed heeft uitgepakt, maar destijds Maas hikte er erg tegenaan om haar verhaal te doen bij haar werkgever. ‘Je gooit tenslotte je hele privésituatie op tafel. Dat voelt heel kwetsbaar.’

En al reageerde haar werkgever heel positief, echt (h)erkenning voelde Maas pas op haar afscheidsreceptie bij SDG Nederland. ‘Er kwamen allerlei mensen naar me toe, met name vrouwen, die zich in mijn verhaal herkenden. Ze gaven aan ook in zo’n situatie te hebben gezeten, en noodgedwongen een stap te hebben teruggezet in hun carrière. Of ze hadden achteraf spijt niet meer tijd te hebben kunnen besteden aan hun kinderen in die beslissende fase van hun leven.’

Petitie ouderschapsverlof

Toen Maas onlangs weer aan het werk ging, tikte ze onderweg naar haar werk in de trein even snel een LinkedIn-bericht over haar ervaringen. Tot haar complete verrassing ging haar post meteen viraal. Dit deed Maas beseffen: ik ben niet de enige die met dit probleem worstelt.

Zodoende is Maas samen met vakbondsvrouw Ilze Smit een petitie gestart om aandacht te genereren voor het gebrek aan verlofmogelijkheden voor ouders met kinderen in de puberleeftijd. ‘Ik kon het me – zij het met moeite - permitteren om een jaar onbetaald verlof op te nemen. Maar die luxe is niet voor iedereen weggelegd. Daardoor dreigen veel ouders een burn-out op te lopen, omdat ze de druk van een veeleisende baan en de zorg voor hun puberkinderen niet langer kunnen combineren.’

Het is aan de overheid en werkgevers om verbetering in deze situatie in te brengen, vindt Maas. ‘Voor alle duidelijkheid: het gaat mij er niet om dat iedereen een jaar betaald op de bank moet zitten. Maar zorg voor een - desnoods deels - betaalde verlofregeling voor ouders met kinderen tot 18 jaar. Een paar uurtjes per week, met een kopje thee op de bank als je tiener uit school komt, kan al lucht brengen. Ik ben ervan overtuigd dat dit zich terugbetaalt. Door te zorgen dat pubers nú de aandacht krijgen voorkom je een heleboel problemen voor later.’