Maaike (39) kreeg 4 miskramen en raakte uiteindelijk overspannen: ‘Ik dacht: ik doe het zelf wel’

Fysieke en mentale impact van een curettage

Als Maaike voor de eerste keer zwanger raakt, werkt ze als zelfstandig verloskundige. In haar eigen praktijk laat ze een echo maken. Ze blijkt zwanger van een tweeling, maar ziet ook direct dat het niet goed is. Via het ziekenhuis krijgt ze pilletjes om een miskraam op te wekken, maar dat lukt niet. Uiteindelijk moet ze daarom een curettage ondergaan: een ingreep waarbij het achtergebleven zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder verwijdert wordt. Ze is opgelucht als de ingreep voorbij is en herstelt snel, maar mentaal heeft ze het zwaar.

Maaike meldt zich ziek en blijft vier weken thuis van haar werk. “Mijn collega’s begrepen dat ik thuisbleef zolang de miskraam fysiek nog niet was afgerond, maar daarna wordt het lastiger. Dan moet je gaan bedenken wanneer je weer kunt werken.” Ondanks haar verdriet, heeft Maaike het gevoel dat ze door moet. Omdat ze als verloskundige werkt, wordt ze constant geconfronteerd met andere zwangerschappen. “Dat vond ik heel ingewikkeld. Ik was erg somber in die periode. Op mijn werk was ik minder aanwezig. Ik kon mij moeilijk concentreren en was heel snel moe.”

Hormonale schommelingen en angst bij een nieuwe zwangerschap

Uiteindelijk wordt Maaike weer zwanger en bevalt ze van haar eerste zoon. Kort daarna wordt ze opnieuw zwanger, maar met 11 weken gaat het mis. “We hadden eerst een paar goede echo’s gehad, maar opeens stopte het hartje.” Maaike werkt op dat moment in loondienst bij een verloskundigenpraktijk en meldt zich ziek. Omdat Maaike eerder een verlies in de zwangerschap heeft meegemaakt, weet ze ongeveer wat ze kan verwachten. 

“Ik wist dat de somberte die ik voelde normaal was en dat het weer beter zou worden.” Toch blijft ze, wanneer ze na twee weken weer aan het werk gaat, last houden van mentale klachten. “Ik werd al snel opnieuw zwanger, maar je blijft denken aan het kindje dat je bent verloren.” Maaike heeft ook last van angsten. “Je bent constant bang opnieuw je kindje te verliezen. Ik wilde het daardoor ook niet gelijk aan iedereen vertellen. Het was een zware periode waarin ik telkens van zwanger naar niet zwanger ging, met alle emoties en hormonale schommelingen die daarbij horen.”

Wanneer ze voor de derde, en uiteindelijk ook een vierde keer, een miskraam krijgt, kiest ze er bewust voor om door te werken. Ze werkt dan in het ziekenhuis. Voor het opwekken van de miskraam gaat ze speciaal naar een ander ziekenhuis, zodat ze haar collega’s niets hoeft te vertellen. “Ik was er zo flauw van. Ik dacht: ik heb dit vaker gedaan, dus ik doe het zelf wel. Ik ga gewoon door. Achteraf zou ik het waarschijnlijk niet weer zo doen. Ik weet nu beter hoe rouw werkt, maar op dat moment voelde het voor mij als de beste optie.” Maaike is bang dat ze instort als ze haar verdriet toelaat. “Ik heb twee jonge kinderen waar voor gezorgd moet worden en ik heb mijn werk. Ik dacht: dit kan ik nu niet gebruiken.” 

Het rouwproces en de omslag naar miskraamcoaching

“Maar zo werkt het natuurlijk niet”, benadrukt ze. “Het is een rouwproces waar je doorheen gaat.” Na vier miskramen en de bevalling van haar derde zoon, raakt Maaike overspannen. Alles komt samen: een stressvolle situatie op het werk en het verdriet en de stress rondom haar zwangerschappen en miskramen. “Ik kon niet meer goed functioneren en ben een hele poos thuis geweest.” In gesprek met een psycholoog is er uiteindelijk ruimte voor haar verdriet. In die periode besluit ze iets met haar ervaring te willen doen: Ze start een opleiding tot miskraamcoach waarbij ze stellen begeleidt die een miskraam meemaken. 

In haar praktijk Uit Verwachting ziet Maaike dagelijks hoe verschillend mensen omgaan met hun verlies. “De meeste vrouwen die ik spreek, delen hun verlies gelukkig met hun werkgever, maar het is heel persoonlijk. Hoelang je thuis blijft, hangt natuurlijk af van hoe het fysiek en mentaal met je gaat.” De periode dat je weer aan het werk gaat, is voor veel vrouwen ingewikkeld, vertelt Maaike. “Wanneer ben je daar weer klaar voor? Wat zeg je tegen collega’s? En wat doe je als het op je werk over kinderen gaat?” Maaike raadt de vrouwen die bij haar komen vaak aan om een aantal standaard antwoorden paraat te hebben. “Dat kan ook verschillen per persoon: bij de ene collega houd je het misschien liever wat algemener, terwijl je tegen een andere collega meer open bent.

Je emoties heb je niet altijd in de hand. “Soms zijn er momenten dat je overspoeld wordt door je verdriet. Dat zijn vaak momenten die je niet van tevoren bedenkt. Daarom kan het fijn zijn om in ieder geval één collega die wat dichter bij je staat in vertrouwen te nemen. Die collega kun je opzoeken op momenten dat het niet gaat.” Als leidinggevende of collega is het volgens Maaike vooral belangrijk om goed te luisteren naar iemand die een miskraam meemaakt. “Vraag hoe het met iemand gaat, waar iemand tegenaan loopt en hoe je kunt helpen. Probeer niet teveel in te vullen voor de ander.”

Pleidooi voor wettelijk rouwverlof na zwangerschapsverlies

Begin dit jaar startte arts Renee Out en journalist Fidessa van Rietschoten een petitie voor de invoering van een wettelijk rouwverlof van twee weken bij verlies vóór 24 weken voor zowel de vrouw als de partner. Nu heeft een zwangere vrouw in Nederland pas recht op verlof wanneer een miskraam na 24 weken plaatsvindt. Daardoor werken veel vrouwen na een miskraam gewoon door, of melden zich ziek. Maaike hoopt dat dit rouwverlof er komt. “Het geeft herkenning aan het verlies. Het laat zien dat het ertoe doet en dat je de tijd mag nemen.” Maar ze benadrukt ook dat na twee weken natuurlijk niet klaar is. “Als je langer nodig hebt, is dat natuurlijk ook oké.” 

Achteraf denkt Maaike dat praten over haar verlies haar destijds het meest geholpen zou hebben. “Je kunt dingen wel wegstoppen, maar het haalt je uiteindelijk toch in. We zijn vaak zo druk en gunnen onszelf de tijd niet om dingen te doorvoelen. Maar het is belangrijk om de ruimte te geven aan je verdriet en jezelf de tijd te geven.” Miskraamcoaching is onverzekerde zorg, maar Maaike ziet dat veel werkgevers het gedeeltelijk of zelfs volledig vergoeden. “Ze zien dat het helpt als mensen die ruimte krijgen. En als een vrouw daardoor later niet uitvalt, is de werkgever daar uiteindelijk ook bij gebaat.”